null Beeld

Na 'Climate change: the facts' op Canvas, waren we écht aan iets sterks en zo CO2-neutraal mogelijks met ijs toe

Mocht u, na alle weinig opbeurende berichten over de opwarming van de aarde een beetje klimaatmoe geworden zijn of, dat soort mensen bestaan naar verluidt ook nog altijd, nog steeds niet overtuigd zijn dat het klimaat sowieso aan het veranderen is, dan bewees deze belangwekkende BBC-documentaire dat het eigenlijk niet genoég over het klimaat kan gaan.

Marc Van Springel

‘Climate change: the facts’ zette, middels getuigenissen van een kransje toppers uit de klimaatwetenschap, beelden die ons meer dan eens de adem afsneden en de fluwelige maar hoorbaar bezorgde stem van Sir David Attenborough, de feiten nog eens klaar en duidelijk op een rijtje. En die blijven zo onthutsend dat ze elke dag in kranten, journaals en wat ons betreft op billboards langs de autosnelweg, als het écht moet met een breed lachende Niels Destadsbader ernaast, vermeld zouden moeten worden. Tot iederéén – ja, zélf u daar, met die eeuwig ongeinteresseerde blik - van de ernst van de situatie is doordrongen.

Om het nog eens kort samen te vatten: de aarde is de laatste honderd jaar gemiddeld één graad warmer geworden. Dat lijkt niet veel, maar het zorgt voor een grondige en catastrofale verstoring van de delicate eco- en weersystemen waar alle leven op deze blauwe knikker, en dus ook onze beschaving, van afhangt. De gevolgen zijn nu al zicht- en voelbaar: meer overstromingen, uitslaande bosbranden, stormen en – u voelt het terwijl u dit leest wellicht aan den lijve - verzengende hittegolven. Gletsjers smelten steeds sneller en onherroepelijker weg, diersoorten sterven uit en door de stijgende spiegel van zeeen en oceanen is de woonplaats van miljoenen mensen bedreigd, wraakroepend genoeg vooral in delen van de wereld die niet verantwoordelijk zijn voor de opwarming.

Het echt zorgwekkende is dat de opwarming nog zal toenemen – mogelijk zelfs tot twee graden – en dat wat we nu meemaken nog maar het begin is, zo betoogde een diepgefronste Attenborough. Ook weinig geruststellend was de uitleg van een klimaatwetenschapper dat een verdere temperatuurstijging onverwachte en onvoorziene processen in gang kan zetten, zogenaamde tipping points, die de opwarming nog kunnen versnellen en waarover we geen enkele controle hebben. Eén zo’n tipping point is de enorme hoeveelheid methaan die in het noordpoolgebied in de bevroren bodem is opgeslagen. Als de permafrost ontdooit, komt al dat methaan – een broeikasgas twintig keer krachtiger dan CO2 – vrij, met alle gevolgen van dien.

Omdat het nooit kwaad kan, werden we ook nog eens hardhandig met de neus op de oorzaken van de klimaatcrisis gedrukt: het hoge energieverbruik in de rijke industrielanden, energie hoofdzakelijk afkomstig van fossiele brandstoffen als gas, kolen en olie, maar – misschien minder bekend – ook onze verslaving aan producten waarvoor kostbaar bos en regenwoud moet sneuvelen. Wie producten met palmolie gebruikt, zou bijvoorbeeld beter eens kijken waar die vandaan komt. Een van de getuigenissen die er diepst inhakten, was die van Matthew Hansen, een wetenschapper die de ontbossing bestudeert aan de hand van satellietbeelden. Hij vertelde dat de ontbossing wereldwijd steeds wilder en sneller ‘als een epidemie’ om zich heen grijpt en dat er, als het tegen dit tempo doorgaat, niet ondenkbaar is dat er straks helemaal géén bos meer is. De mengeling van ongeloof, gelatenheid en wanhoop waarmee hij dat zei, eraan toevoegend dat één derde van de CO2-uitstoot door bossen wordt opgeslagen, bossen die nu massaal worden gekapt en afgebrand, joeg even een siddering door ons ruggenmerg.

Omdat het niet in zijn aard ligt om de onheilsprofeet uit te hangen, wees Sir David – en op dat moment tot onze grote opluchting – erop dat we een wereldwijde ramp nog kunnen afwenden, maar alleen als beleidsmakers en overheden niet meer dralen om in actie te schieten. Maar ook wij kunnen collectief of individueel, zoals de opmerkelijke Greta Thunberg heeft aangetoond, een verschil maken: door onze woningen energiezuiniger te maken, meer stil te staan bij hoe we ons verplaatsen en na te denken over onze voeding, nog steeds verantwoordelijk voor een kwart van onze CO2-voetafdruk. Minder voedsel verspillen, minder zuivel en vlees (vooral rund en lam) op ons bord leggen en voeding vermijden die per vliegtuig werd vervoerd, scheelt al heel wat. We kunnen allemaal ons steentje bijdragen, sprak Attenborough (93 ondertussen) nog tot slot, en dat moeten we nù doen: ‘We moeten onze verantwoordelijkheid opnemen om onze huidige samenleving maar ook de toekomst van de volgende generaties te vrijwaren. Wat we de komende jaren doen, of niét doen, is bepalend voor de volgende paar duizend jaar.’

Toen waren we écht aan iets sterks en zo CO2-neutraal mogelijks met ijs toe.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234