Na de parachutemoord: Faroek Özgünes spitte nieuwe feiten boven

Er zijn al rivieren inkt gevloeid over de parachutemoord, en zelfs nu Els Clottemans veroordeeld is tot dertig jaar cel, lijkt het tij niet te keren. Deze week verschijnen niet één maar twee boeken over de zaak: eentje van Gust Verwerft, de zelfgekroonde koning van de assisenzaken, en eentje van vtm-journalist Faroek Özgünes.

Die volgt het dossier al jarenlang op de voet, en kreeg zelfs toestemming van de rechtbank om het integrale assisenproces te filmen voor 'Telefacts Crime'. Dat materiaal mag niet worden uitgezonden voor het vonnis tegen Clottemans definitief is: op z'n vroegst na haar cassatieberoep, dus. In afwachting heeft 'Telefacts Crime' een uitzending klaar met een interview met Clottemans, opgenomen vlak voor haar proces, en voorzien van deskundig commentaar van psychiater Dirk De Wachter.


HUMO Er worden jaarlijks talloze assisenzaken behandeld: waarom vond je deze zo interessant?

Faroek özgünes «O, ik vond het al van bij het begin een fascinerende zaak. Het begon als een banaal ongeval, maar een paar maanden later werd Clottemans opgepakt en kwamen al die verhalen over driehoeksverhoudingen, intriges en jaloezie aan de oppervlakte. Het werd steeds onwaarschijnlijker, tot en met de ontknoping, want zelfs tijdens het proces bleven de incidenten zich opstapelen.

»Ik heb altijd gedacht: hier wil ik het fijne van weten. Dus ben ik dingen beginnen op te zoeken, heb ik contacten gelegd. Ik heb met iedereen van die parachuteclub gepraat, en ook met mensen dicht bij het onderzoek.»


HUMO Het is een gecontesteerd onderzoek geworden: er is nooit een materieel bewijs gevonden tegen Els Clottemans.

özgünes «Het tragische aan dit dossier vind ik dat de speurders vijf weken na de dood van Els Van Doren al het hele moordscenario beschreven hadden. Nog voor ze reconstructies hadden gedaan, nog voor ze op de hoogte waren van alle technische details. In een inmiddels berucht proces-verbaal van 26 december 2006 hebben ze al heel gedetailleerd opgeschreven wat er volgens hen precies is gebeurd. Vanaf dan hebben ze alles in het werk gesteld om hun hypotheses te bewijzen.

»Helaas bleken sommige van die hypotheses gewoon niet te kloppen. Tien maanden lang hebben ze gedacht dat iemand een voorwerp in de reserveparachute had gestoken, omdat hun eerste twee experts hen dat hadden gezegd. Op een gegeven moment dachten ze zelfs dat het ging om een vibrator! Ze hebben in heel Opglabbeek laten zoeken naar 'een roze voorwerp van vijftien centimeter lang, kokerachtig'. Zonder het woord 'vibrator' te vermelden, weliswaar. Zo ver waren ze mee in het idee dat de dader leed aan een elektracomplex. Achteraf bleek dat ze er compleet naast zaten met hun hypothese over die vibrator: dat is uiteindelijk aangetoond door de derde parachute-expert.

»Andere elementen, die volgens mij wél belangrijk zijn, komen gewoon niet in het dossier voor. Zo heb ik in het boek geschreven dat Els Van Doren twee weken voor haar dood wellicht al aan een sabotagepoging was ontsnapt. Daar heb je op het proces niks over gehoord, omdat de speurders het niet konden aantonen: de videobeelden van die sprong waren verdwenen - per ongeluk uitgewist.»

Na de parachutemoord: Faroek Özgünes spitte nieuwe feiten boven (vervolg)

HUMO Ook een merkwaardig feit dat aan het licht komt in je boek: Patrick Dewael heeft op een gegeven moment rechtstreeks met het parket van Tongeren gecommuniceerd over dit dossier. Kan dat volgens jou verklaren waarom de speurders de zaak zo graag wilden oplossen?

özgünes «Ik denk dat élke moordzaak veel druk legt op speurders: je wil scoren, je wil dat oplossen. Maar het is wel ongebruikelijk dat een zittend minister zich mengt in een strafonderzoek - Dewael was op dat moment minister van Binnenlandse Zaken.

»Het is niet onlogisch dat Dewael geïnteresseerd was in de zaak: zijn ex-vrouw Marleen is een nicht van Els Van Doren, en hij is zelf van Tongeren. Wat er precies is gezegd heb ik niet kunnen achterhalen, maar hij heeft het parket in elk geval aangespoord om de waarheid aan het licht te brengen.»


HUMO Ben je het ermee eens dat het onderzoek een voorbeeld is van 'tunnelvisie', zoals de Nederlandse expert Peter van Koppen beweerde op het proces?

özgünes «Van Koppen had het over een 'dadergeleid onderzoek'. In dat soort onderzoeken wil de politie vooral de schuld van één bepaalde dader bewijzen. Je gaat dan een heleboel getuigen ondervragen, zei Van Koppen, en het enige wat die getuigen moeten doen is die éne verdachte zwartmaken. Daar heeft hij een punt, want zo is het gegaan in het onderzoek naar Els Clottemans. In die hele parachuteclub heeft niemand iets van die sabotagedaad gezien. Toch zijn de speurders keer op keer teruggegaan naar de club voor getuigenissen: er zijn maar liefst zestig getuigen opgetrommeld om iets te komen vertellen over Clottemans.»


HUMO Meestal onflatterende dingen. Haar bijnaam 'Babs' dankte ze aan haar weinig gracieuze manier om te landen met haar parachute, lezen we in het boek. Omdat ze klonk als een kebab die op de grond viel.

özgünes «Ja. Ze lag niet goed in die club, dat is in elk geval duidelijk. Men noemde haar daar ook niet Clottemans maar 'Kloddermans'. Het is bijna puberaal, zoals je iemand pest op school.»


HUMO Jullie hebben met 'Telefacts Crime' het hele proces mogen filmen. Dat is uitzonderlijk.

özgünes «We hebben daar de toestemming voor gekregen van alle partijen: de voorzitter, de openbare aanklager, de advocaten, Clottemans zelf en de familie van het slachtoffer. De familie was er niet happig op, maar ze hebben zich uiteindelijk akkoord verklaard. Er was één voorwaarde: dat de beelden pas zouden worden uitgezonden als de uitspraak definitief is - we moeten dus minstens wachten tot het cassatieberoep is uitgesproken.»


HUMO Assisenprocessen heten nu al 'mediacircussen' te zijn: riskeer je niet dat jullie aanwezigheid een probleem wordt tijdens het cassatieberoep van Clottemans?

özgünes «Nee, net omdat we daarover met alle partijen een overeenkomst gesloten hebben.

»Overigens ging de heisa niet zozeer over de mediabelangstelling, maar wel over het feit dat Clottemans voor assisen moest verschijnen zonder enig materieel bewijs tegen haar. Dat schokt mensen blijkbaar in hun rechtsgevoel. Zeker als het openbaar ministerie en Jef Vermassen dan nog verklaren dat bewijzen niet nodig zijn. Strikt wettelijk hebben ze gelijk, maar mensen vragen zich wel af: waar gaat het naartoe als dit allemaal kan?»


HUMO Het was in zekere zin ook een dorpsproces, schrijf je: alle actie speelt zich af in café 't Gerechtshof, recht tegenover het Tongerse gerechtsgebouw.

özgünes «Iederéén zat in dat café. De advocaten bereidden er hun pleidooien voor, journalisten schreven er hun artikels, de speurders bespraken er de bewijslast. En echt discreet ging het er niet aan toe. Ook niet in het gerechtsgebouw zelf. Ik heb vernomen dat juryleden in de wandelgangen hardop verkondigden 'dat het er toch niet goed uitzag voor Clottemans'. Toen was het proces niet eens halfweg! Er moest nog gepleit worden. Dat heeft me eerlijk gezegd wel wat geschokt.

»Overigens: ik heb ook kunnen achterhalen hoe de jury gestemd heeft over de schuld van Clottemans. Iedereen gaat ervan uit dat een aantal juryleden wel getwijfeld moet hebben, maar dat blijkt dus niet zo te zijn: alle 12 waren ze het erover eens dat zij de dader was. Verbazend, vond ik. Of misschien toch niet helemaal: je zag al tijdens het proces dat de jury heel erg aan elkaar hing. 's Morgens zaten ze samen in een hoekje in het café, 's middags gingen ze in blok iets eten op de markt. Er zijn bij de start van het proces een paar artikels verschenen in de trant van 'de jury is een verzameling doppers en huisvrouwen'. Je kon voelen dat de jury dacht: we zullen eens laten zien dat wij wel degelijk in staat zijn om een beslissing te nemen.»


HUMO Uit het boek wordt nooit helemaal duidelijk wat jij nu zelf denkt over schuld of onschuld van Clottemans.

özgünes «Ik spreek me daar niet over uit. Ik concentreer me vooral op het onderzoek, omdat je daar ziet dat een aantal mogelijkheden om de waarheid te vinden verwaarloosd zijn.»


HUMO Je zegt eigenlijk: we weten het niet, en we kunnen het niet weten ook?

özgünes «Op dit moment kunnen we het in elk geval niet meer achterhalen.

»Er zijn wel een paar dingen waar je niet naast kan kijken. Clottemans hééft die telefoontjes gedaan en die brieven geschreven (naar de familie van Els Van Doren, red.). In zekere zin is ze de ideale verdachte. Ik heb haar bezig gezien, ik heb met haar gepraat. Ze komt niet over als een koele moordenares, maar er ís iets niet in orde met haar. Maar dan nog stuitte het me tegen de borst dat je kon voelen dat alles al beslist was nog voor het proces helemaal was afgelopen.»


HUMO Ga je dan mee optrekken in de zwarte mars voor Clottemans, deze week?

özgünes «Absoluut niet. Ik zit niet in een kamp pro of tegen Clottemans: dat kan ik als journalist niet maken.»

U kunt dit artikel ook lezen in Humo 3662 van dinsdag 9 november 2010.

Telefacts Crime
vtm, donderdag 11 november, 21.55

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234