null Beeld

Na de storm: Steven Martens, CEO van de voetbalbond

Steven Martens, ceo van de Koninklijke Belgische voetbalbond, heeft er woelige maanden op zitten. Uit verschillende hoeken van de voetballerij kwam tegenwind, de wonderboy werd plots afgeschilderd als een graaiende geldwolf die meer met verpakking bezig is dan met inhoud. Martens hield zich gedeisd, wachtte tot de rust binnen de voetbalbond was teruggekeerd en gaf toen een interview aan Humo.

HUMO Had u de heisa zien aankomen?

Steven Martens «Dat er op het WK in Brazilië – ons eerste groot toernooi sinds lang, op een ander continent – iets kon mislopen, dat had ik inderdaad voorzien: er kwam zo veel op ons af dat de kans op een fout reëel was. Daarop kwam er een kettingreactie op gang: iedereen heeft de gelegenheid aangegrepen om zijn eigen onvrede te ventileren. Ik begreep de logica ook wel: het is in een organisatie als de voetbalbond onmogelijk om iedereen tevreden te houden, zeker als je ingrijpende hervormingen doorvoert. Maar leuk was het niet.»

HUMO Vond u de kritiek ook terecht? Of denkt u nog altijd: ‘Wij waren goed bezig’?

Martens «Dat vind ik inderdaad nog altijd.»

HUMO Hebt u er dan iets uit geleerd?

Martens «We hebben de banden met de raad van bestuur aangehaald. Dat was nodig, want zo wordt je bestuursmodel sterker, en sta je als directie niet alleen. We hebben ook het vertrouwen gekregen van de raad van bestuur, waardoor de situatie is gekalmeerd en we weer verder kunnen werken.»

HUMO De situatie lijkt gekalmeerd, maar als je praat met de verschillende partijen die kritiek hadden op uw beleid, komt het ongenoegen zo weer naar boven. Er lijkt helemaal niks veranderd.

Martens «Daar ben ik me van bewust. Maar dan heb je het vooral over de achterban, over mensen die onrechtstreeks met de voetbalbond zijn verbonden. In mijn directe omgeving – directie, raad van bestuur, managers, medewerkers van de bond – is de rust weergekeerd.»

HUMO Dat is relatief: de bond ontslaat een twintigtal mensen.

Martens «Ook dat is zo’n verhaal dat al lang in voorbereiding was. De principiële beslissing om die mensen te laten afvloeien, dateert al van april 2012. Iedereen was daarvan op de hoogte. In mei van dit jaar is de knoop definitief doorgehakt, ook dat is meegedeeld. Maar pas na het WK, na de andere perikelen, is er ophef rond ontstaan. Ik ga die ontslagen zeker niet bagatelliseren, dat zijn stuk voor stuk persoonlijke drama’s, maar het voetbal is zo gemediatiseerd dat er veel meer over wordt geschreven dan over eender welk ander bedrijf.»

HUMO Waarom moet een bedrijf dat winst maakt 20 mensen ontslaan?

Martens «Niet uit economische noodzaak. Maar het is wel mijn taak om de voetbalbond zo efficiënt mogelijk te maken, niet om zo veel mogelijk mensen tewerk te stellen. En het kón een pak efficiënter. Veel administratie werd nog op papier gedaan, en vaak werd die papieren administratie achteraf ook nog in een computer ingetikt. Door volop te digitaliseren, zijn we veel gebruiksvriendelijker geworden: clubs en spelers raken nu veel sneller en makkelijker aan informatie, kalenders, uitslagen... Zo maken we het de vrijwilligers op de club een stuk makkelijker. De Jos – de figuur die op vrijdagavond op de club aankomt en pas op zondagavond de deur weer achter zich dichttrekt – is stilaan uit het voetbal aan het verdwijnen. Mensen willen nog wel iets doen voor een club, maar zijn steeds minder bereid er hun hele weekend aan te besteden. Dus moet je ervoor zorgen dat ze sneller en flexibeler kunnen werken.»

HUMO Het is geen economische noodzaak, zegt u, maar u spaart er natuurlijk wel een pak geld mee uit.

Martens «En dat geld wordt voor de volle 100 procent opnieuw in het voetbal geïnvesteerd. Dát is de enige taak van de voetbalbond: het voetbal beter maken.»

HUMO Het budget voor die informatisering, dat al fors was opgetrokken, hebben jullie met 700.000 euro overschreden. U vindt dat verantwoord?

Martens «Begin dit jaar hebben we daarvoor een budgetwaarschuwing gegeven – nadat er eerst drie jaar bínnen het budget werd gedigitaliseerd. Digitaliseringsprojecten kosten geld, maar ze dragen ook erg veel bij aan de organisatie. Ik kan alleen vaststellen dat we vanuit de basis heel wat positieve reacties krijgen. De meeste mensen vinden al die vernieuwingen keitof. Jij vindt het toch ook handig dat je een reis rechtstreeks op internet kan boeken, of dat er in de supermarkt een zelfscankassa staat? Maar goed: voor de voetbalbond is het nieuw, dus begrijp ik dat er ook kritiek op komt.»

HUMO Die kritiek viel eigenlijk nogal mee. Ze kwam bijna uitsluitend van Waalse amateurzijde, maar die fractie alleen had u het leven nooit zuur kunnen maken.

Martens «Zij hebben steun gevonden bij de profclubs, waarvan sommige zich om heel andere redenen tegen mij hebben gekant, dat is waar.»

HUMO Bart Verhaeghe van Club Brugge en Roland Duchâtelet van Standard voerden die protesten aan – eerst achter de coulissen, daarna openlijk. Begrijpt u ook hun weerstand?

Martens «Ja, want ook voor hen is er iets veranderd. De Pro League heeft veel goed werk verricht: ze hebben uitstekend over het tv-contract onderhandeld, ze hebben fiscale voordelen uit de brand kunnen slepen en ze verdelen het geld op een goeie manier onder hun leden. Zo zijn ze erin geslaagd om niet alleen een financieel gezonde maar ook een sportief evenwichtige competitie uit te bouwen. Bij ons kan een club als Zulte-Waregem nog strijden voor de titel, in veel andere landen is dat uitgesloten, daar is de top drie altijd dezelfde. En onze clubs doen weer mee in Europa: het zijn geen toppers, maar we hoeven ons niet meer te schamen.

»Maar plots was daar die nationale ploeg, die het sportief heel goed begon te doen – wat níét de verdienste is van de bond – en die ook nog eens heel wat losweekte bij het publiek. Dat laatste is voor een deel wél aan ons te danken, omdat we heel zwaar op het contact met onze supporters hebben ingezet. Gevolg: ineens was de nationale ploeg de populairste club van het land. De zeventiende ploeg was de eerste ploeg geworden, en dus een concurrent van de groten. In die zin snap ik die reactie, maar volgens mij zien ze het verkeerd: een goeie nationale ploeg is net een hefboom voor de Pro League. Door de Rode Duivels is er méér aandacht voor onze competitie en onze jeugdopleidingen en is de marktwaarde van onze spelers fors gestegen. De clubs varen daar alleen maar goed bij.»

HUMO De voetbalbond heeft wel een bondscoach in dienst die zich te pas en te onpas laatdunkend over de Belgische competitie uitlaat.

Martens «En dat vind ik niet fijn.»

HUMO U hebt hem dat ook gezegd, vermoed ik, want de laatste weken heeft hij zijn discours wat afgezwakt.

Martens «Ik heb hem inderdaad gezegd dat de Belgische ploegen meer respect verdienen en dat je altijd rekening moet houden met de beperkte middelen waarmee ze het moeten doen. Maar ik ga wel akkoord met de kern van zijn discours: dat Belgische talenten vroeg of laat naar het buitenland moeten gaan om zich verder te ontwikkelen.»

HUMO Met het sportieve beleid bemoeit u zich niet, maar het zou me verwonderen mocht het vertrek van een topper als Lieven Maesschalck u niet hebben gealarmeerd.

Martens «Natuurlijk ben ik dan betrokken partij. Ik heb daarover ook uitvoerig met Wilmots gepraat.»

HUMO Met de spelers ook?

Martens «Met de spelers van de spelersraad. Ik vond dit een belangrijk dossier, maar het is uitgepraat: meer zal ik daar niet over zeggen.»


Classicus met tennisachtergrond

HUMO De profclubs zien de Rode Duivels ten onrechte als een concurrent, zei u net. Volgens Bart Verhaeghe verkoopt u sponsorcontracten voor de nationale ploeg onder de marktprijs en snoept u zo sponsors van de profclubs af.

Martens «Dat is volgens mij een misvatting. De Rode Duivels zijn per definitie al goedkoper dan een gewone club, want ze spelen maar vijf thuiswedstrijden per jaar én ze mogen geen reclame op hun shirt dragen. De prijs is dus heel correct. Sommige sponsors, die ons al jaren trouw zijn – ook toen het met de nationale ploeg heel slecht ging – betalen iets minder, maar dat is een kwestie van loyauteit. Je kan die bedrijven niet plots een grote prijsverhoging in de maag splitsen, omdat het nu ineens wél goed gaat. Daar komt nog bij dat wij twaalf sponsors hebben. Niet één of twee, maar twaalf: ook dat bepaalt de prijs. Dat we er zo veel hebben, is een bewuste keuze. Als er plots één afhaakt, of zelfs twee, komt de financiering niet in de problemen.? »Trouwens, en dat is misschien nog het sterkste argument: geen enkele van onze sponsors is geïnteresseerd in een reguliere voetbalclub, het gaat hen veeleer om de Belgische identiteit die wij uitdragen. Mochten ze de Rode Duivels niet sponsoren, dan zouden ze nog eerder in het wielrennen stappen.» ?

HUMO Met het nieuwe stadion in Brussel, waar ook Anderlecht terecht kan, doet u volgens Verhaeghe ook al aan oneerlijke concurrentie.

Martens «Ik begrijp dat niet. De voetbalbond heeft zich achter de bouw of verbouwing van vijf stadions gezet. Het uitvoerend comité van de bond, waarin ook de profclubs zijn vertegenwoordigd, heeft dat goedgekeurd. Wij hebben daarvoor een stadium project manager in dienst die samenwerkt met de clubs. Het stadion in Brussel kreeg veel aandacht omdat er zich een opportuniteit voordeed: het EK van 2020. Anderlecht zal er inderdaad spelen, maar daar zal het een marktconforme huurprijs voor betalen. De overheid zal daar geen euro in investeren, daar is elke partij van in het begin heel duidelijk over geweest. Wat is het probleem?»

HUMO Onder meer dat er geen deugdelijk businessplan is, zeggen Verhaeghe, Duchâtelet en ook Ivan De Witte van AA Gent. Jullie gaan uit van anderhalf event per week, om maar iets te noemen, en dat is volstrekt onrealistisch.

Martens «Die kritiek is gebaseerd op een voorstudie van anderhalf jaar geleden. Zij noemen dat een businessplan, maar ze weten heel goed dat het er geen is. Het échte businessplan wordt voorgelegd door het consortium van bedrijven dat door de stad Brussel zal aangeduid worden voor de bouw en exploitatie.»

HUMO Er is de voorbije maanden heel veel kritiek geweest op dingen die allang bekend zijn: het businessplan voor het stadion, de beslissing om twintig mensen te ontslaan, maar ook de samenwerking met het productiebedrijf van Vincent Kompany én de variabele verloning van de directie van de voetbalbond. Ook daarover werd maandenlang niks gezegd. Hoe verklaart u dat?

Martens «Dat is het sneeuwbaleffect waar ik het in het begin over had. Het heeft veel met de mediatisering van het voetbal te maken. Er is dat ene incident rond de hotelfactuur, de pers gaat op zoek, en plotseling komen de tongen los. Iedereen die voorzitter is van een voetbalclub, krijgt plots een stem, want elke dag zijn er wel tien journalisten die iets willen weten.»

HUMO Duchâtelet en De Witte waren ook de eersten om François De Keersmaecker te bekritiseren bij zijn aanstelling.

Martens «Ik spreek niet graag over anderen. Ik vind dat we in termen van dossiers en inhoud moeten denken en discussiëren.»

HUM0 Maar misschien gaat u dan wel aan de essentie van deze minihetze voorbij: het is een clash van ego’s.

Martens «Dat kan goed zijn. Maar op de man spelen, zal ik nooit doen. Ik zal mijn zaak met hand en tand verdedigen, maar er zijn grenzen.»

HUMO U kreeg tot aan het WK bijna uitsluitend applaus: daar kan een voorzitter alleen maar van dromen. En dan bent u niet eens een ervaren bedrijfsleider zoals zij, maar een classicus met een tennisachtergrond. Hebben ze u dat nooit laten voelen?

Martens «Neen, dat durven ze niet, denk ik. Ze kennen mijn ego misschien (lacht). Maar ik ben er wel van overtuigd dat sommigen zo over mij denken. Ik weet ook dat sommigen zich storen aan mijn stijl. Ik zou te uitgesproken communiceren en te flamboyant zijn. Tja, wat kan ik daarover zeggen? Ik ben wie ik ben, en dat ga ik echt niet meer kunnen veranderen.»


Geen commentaar

HUMO Laten we nog eens terugkeren naar het begin: de hotelfactuur van 300.000 euro die iedereen was ontgaan. Voortaan moeten alle facturen van meer dan 100.000 aan de raad van bestuur worden voorgelegd. Vindt u dat een goeie correctie?

Martens «Ja.»

HUMO Dus geeft u toe dat het eigenlijk niet kon dat u of iemand anders van het directiecomité niet van die factuur op de hoogte was. Dat het een managementsfout was.

Martens «Ik kan over dit dossier jammer genoeg niet uitweiden. Het zit in de juridische sfeer: Alles wat ik hierover zeg, kan tegen mijn werkgever gebruikt worden. Ik kan alleen zeggen dat we eruit geleerd hebben.»

HUMO Toen die zaak aan het licht kwam, zei u: ‘Ik was niet op de hoogte van die zaak, maar daar ga ik me niet achter verschuilen. Dat is het lot van een CEO: ik ben verantwoordelijk voor het operationele.’ Van die verantwoordelijkheid hebben we achteraf niet veel meer gemerkt.

Martens (geërgerd) «Als jij dat vindt… Nogmaals, ik mag over die zaak niks zeggen.»

HUMO Het was nooit een rechtszaak geworden als u naar uw eigen juridische dienst én naar een externe advocaat had geluisterd. Die hadden u geadviseerd om ploegverantwoordelijke Nicolas Cornu niet voor die feiten te ontslaan.

Martens «Geen commentaar.»

HUMO U hebt uw eigen vel proberen te redden door een kleine garnaal op te offeren.

Martens «Ik ben mijn verantwoordelijkheid níét ontlopen: ik heb die zaak onderzocht en mijn conclusies getrokken.»

HUMO Uw eigen financiële directeur, Tom Borgions, was van die factuur op de hoogte. Die man zit nog altijd op zijn post.

Martens «Geen commentaar.»

HUMO Borgions heeft wel spontaan zijn bonus geweigerd. Uit eerlijke schaamte?

Martens «Ook dat is vertrouwelijk. Over de variabele vergoedingen communiceer ik alleen met de raad van bestuur. Tegenover hen heb ik informatieplicht, voor de rest heb ik zwijgplicht. Net zoals de raad van bestuur zelf.»

HUMO Waar denkt u dat die informatie vandaan komt? Vanuit de raad van bestuur zelf, natuurlijk. Daardoor weten we ook dat u wél een bonus hebt gekregen en uw fel bekritiseerde rechterhand Bob Madou niet.

Martens «Die lekken zijn een probleem. Ik dacht dat ik dat goed met de raad van bestuur had doorgepraat, maar blijkbaar nog niet goed genoeg.

»Maar ik zeg er alleszins geen woord over. Ik vind die hele discussie over bonussen trouwens redelijk demagogisch. Het zijn persoonlijke aanvallen. Het systeem van variabele vergoedingen is lang geleden door het uitvoerend comité zelf goedgekeurd en contractueel vastgelegd. En weet je wat ik nog het vreemdste vind? Dat die kritiek komt uit een wereld die al sinds mensenheugenis met bonussen en premies werkt. Elke voetballer wordt extra betaald per behaald punt, of per kwalificatie.»

HUMO Bovendien gaat het vaak om mensen die zelf variabele vergoedingen opstrijken.

Martens «Maar dan hoor je: ‘Wij werken niet voor een organisatie die door de overheid betoelaagd wordt.’ De voetbalbond haalt tien procent van haar inkomsten uit subsidies. Ik denk niet dat je ons een overheidsbedrijf kan noemen.»

HUM0 Wat ook opviel: weinig mensen hebben u openlijk verdedigd. Uw voorzitter François De Keersmaecker bleef lange tijd zelfs helemaal op de achtergrond.

Martens «Ik heb altijd de steun gekregen van mijn voorzitter, zijn loyauteit was enorm. Maar toen de hele mediastorm losbarstte, was het beter om niet te communiceren en alles te laten overwaaien. Dat was een bewuste beslissing. Bovendien werkt de voorzitter liever in de luwte.»

HUMO In tegenstelling tot u.

Martens «Dat is mijn ego (lacht). Ik heb het dan ook in the face gekregen.»

HUMO Maar u hebt uw post behouden, terwijl het ernaar uitziet dat De Keersmaecker volgend jaar niet als voorzitter herverkozen zal worden, omdat al uw tegenstanders vinden dat er een sterker iemand boven u moet staan.

Martens «Dat zal de toekomst uitwijzen. Iedereen met een topverantwoordelijkheid heeft een beperkte houdbaarheidsdatum.»

HUMO Heeft u de voorbije maanden gevreesd dat uw houdbaarheidsdatum overschreden was?

Martens «Neen, maar ik heb me eerlijk gezegd wel afgevraagd of het in deze omstandigheden allemaal nog wel zin had. Ik kan u garanderen dat je op een bepaald moment wel genoeg hebt van al die persoonlijke aanvallen.»

HUMO Waarom hebt u besloten om toch door te gaan?

Martens «Omdat het niets meer dan een emotionele opwelling was. Toen ik er rustig over nadacht, besefte ik dat we wel degelijk goed bezig zijn en dat er zeker voldoende steun is om door te gaan.»


Geen bal

HUMO De Rode Duivels doen het uitstekend en toch heeft de voetbalbond maar twee miljoen euro winst gemaakt. Ook dat baart de profclubs zorgen. Sommige vinden dat u te kwistig bent. Er zijn er ook veel die vrezen straks, wanneer het weer wat minder gaat met de nationale ploeg, te zullen mogen opdraaien voor de kosten.

Martens «Dat is een onterechte bekommernis, en dat weten die mensen maar al te goed. In elk jaarverslag staat perfect waar ons geld vandaan komt. Wel: één van de sterkste punten van de voetbalbond is de diversificatie van de inkomstenstroom. Tien procent overheidssteun, tien tot vijftien procent van UEFA en FIFA, sponsors, tv-rechten, ledengeld… De ticketverkoop van de Rode Duivels is goed voor vijftien procent, meer niet. Stel dat het ooit structureel minder begint te gaan, en dat die inkomsten met de helft dalen, dan zal dat niet in één, twee, drie problematisch worden.

»Wat de clubs er meestal niet bij vertellen, is dat de ledenbijdrage, sinds ik als CEO ben begonnen, al met drie miljoen euro per jaar is gedaald. Echt waar: de voetbalbond is een kerngezond bedrijf. Mochten we te koop zijn, dan zou je véél moeten betalen om ons te kunnen overnemen.»

HUMO En hoe pareert u de kritiek dat u zich vooral met de Rode Duivels en marketing bezighoudt en veel te weinig met de kern van de zaak, zoals de hervorming van het jeugd- en amateurvoetbal?

Martens (zucht) «Lees ons beleidsplan uit 2012. Daarin staat dat we eerst de nationale ploeg en het imago van de voetbalbond aanpakken en dan geleidelijk met de hervormingen aan de basis beginnen. De verschillen moeten merkbaar zijn tussen 2016 en 2020: dat staat er letterlijk in. En wie het een beetje volgt en van goeie wil is, ziet nú al verschillen. Het aantal geschoolde trainers is bijvoorbeeld gigantisch gestegen. Dat was één van die werkpunten.»

HUMO Bent u al die kritiek niet zo beu als koude pap?

Martens «Mocht ik me daar elke dag mee bezighouden, dan was ik het allang beu geweest. Maar ik spendeer daar zo weinig mogelijk tijd aan.»

HUMO Waarom doet u dit eigenlijk?

Martens «Ik ben gepassioneerd door sport, altijd geweest, en ik vind het geweldig dat ik in deze functie ook een sociale en maatschappelijke impact kan hebben. En ach, er zijn er een paar die vinden dat we geen stadion moeten zetten, een paar die vinden dat we in hun vijver vissen, en een paar die ons snobs noemen, met ons digitaal gedoe en onze American style. En wat dan nog? De mensen die naar het voetbal gaan, zijn daar niet mee bezig. Die hele Steven Martens kan hen geen bal schelen, en zo hoort het.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234