null Beeld

Na het proces: Jef Vermassen blikt terug

'Waarachtigheid, daar zwicht een jury voor.' Het proces-Van Themsche is voorbij, Jef Vermassen maakt de balans op.

Redactie

Het proces-Van Themsche is aan zijn laatste dag toe. In het oude gerechtsgebouw in Antwerpen is de opluchting tastbaar. Gisteren heeft de jury Van Themsche al schuldig bevonden aan racistische moord en poging tot racistische moord. Vandaag spreekt de jury zich uit over de strafmaat.

Tussen de camerastatieven en geïmproviseerde dranghekkens ijsbeert Pol Vandemeulebroucke, één van de twee advocaten van Hans Van Themsche. Vanmorgen heeft Vandemeulebroucke de jury nog opgeroepen zijn cliënt niet te zwaar te bestraffen: 'Wie wordt er beter van een zware straf? De slachtoffers alvast niet. Geef deze man - Hans Peter Leender Van Themsche, is het geen mooie naam? - een kans om mens te worden, zoals hij zelf gevraagd heeft.' De beklaagde zelf houdt het kort: 'Ik zal mijn straf aanvaarden, en ze waardig ondergaan. Dank u.'

Jef Vermassen, die hier optreedt voor de ouders van de kleine Luna Drowart, gelooft tijdens het middagreces niet dat Vandemeulebrouckes oproep om clementie veel indruk zal maken op de jury: 'Het wordt levenslang. Geen twijfel mogelijk.'

Om kwart voor drie 's middags valt het verdict: 'Levenslang.'


HUMO U hebt al meer dan tachtig assisenprocessen onder de leden. Was dit voor u een speciaal proces?

JEF VERMASSEN « Ja. Omdat ik nog nooit zo erg de tegenstelling heb gevoeld tussen de extreme onmenselijkheid van de dader en de extreme menselijkheid van de slachtoffers. Songül Koç zegt: 'Met haat kan ik niet leven.' De papa van Luna: 'Mijn verdriet is zo groot, dat er geen plaats is voor haat.' Dat vond ik heel mooi gezegd. Je kàn maar een bepaalde hoeveelheid emotie aan. Dat is voor mij de essentie van dit proces geweest. »


HUMO Voor het eerst is in ons land iemand veroordeeld voor een racistische moord. Was de racistische inslag van de daden van Van Themsche ook essentieel voor u?

VERMASSEN « En of... De verdediging heeft erg haar best gedaan om dat af te zwakken, terwijl hun eigen cliënt tien, twintig keer heeft gezegd dat racisme wel dégelijk een motief was. En dat hij mensen geselecteerd heeft op hun huidskleur. Als je dàn geen veroordeling krijgt, begeven we ons op glad ijs.

» Er waren risico's verbonden aan dit proces: in de jury zaten uiteraard mensen die een bepaalde politieke mening hebben. Dat is hun volste recht. Maar het gevaar is dat ze die overtuiging laten doorwegen bij de vraag naar de racistische motieven. Daarom heb ik de jury heel duidelijk gezegd: 'ik respecteer ieders overtuiging, maar nu bent u de rechter. En een rechter heeft de plicht om de wet toe te passen.' Wel, racisme staat nu eenmaal in de wet als verzwarende omstandigheid.»


HUMO Vooraf werd gevreesd dat het een politiek proces zou worden. Is het zo uitgedraaid?

VERMASSEN « Nee! En dat mocht het ook onder geen beding worden. Of hij nu één keer de Hitlergroet gebracht heeft of honderd keer, interesséért mij niet. Het kan mij ook niet schelen of hij racistisch is opgevoed. Dat soort overwegingen mag niet meespelen in de beoordeling. De vraag is alleen: zijn de daden racistisch geïnspireerd? Van Themsche heeft zelf in zijn verhoor gezegd: 'Op de Groenplaats heb ik niet geschoten, omdat er te veel kinderen waren en omdat er te weinig allochtonen liepen'. Hij heeft ook verklaard: 'Daar zat een Turkse. Toen dacht ik: 'Vlammen maar.' Daar zie je duidelijk die racistische agressie in. Als Luna een blanke oppas had gehad, leefde ze nog.

» Ik vond het dus zéér, zéér belangrijk dat dat racistische motief erkend werd. Het tegendeel zou voor de stad Antwerpen een blamage zijn. De wereld keek mee over onze schouder: er is - sinds het Dutroux - geen Belgisch proces dat op zoveel internationale belangstelling kon rekenen als dit.

» Gelukkig zijn minstens acht van de twaalf juryleden me gevolgd.

» Er is nog een tweede reden waarom ik tevreden ben: dat het niet gelukt is hem te laten interneren. Stel je eens voor dat Van Themsche ontoerekeningsvatbaar werd verklaard - tégen het advies van de gerechtspsychiaters. Dan komt hij binnen een paar maanden voor de commissie tot bescherming van de maatschappij. Misschien zou de commissie dan dezelfde experts aanduiden die hem op dit proces - onder ede! - toerekeningsvatbaar hebben verklaard! Dan kunnen die experts naar eer en geweten toch alleen zeggen: deze man hoort hier niet thuis? Ik ben er zeker van dat hij dan binnen vijf jaar was vrijgekomen. En dan heeft hij wat hij wil.»

(tp & rw)
(Foto's Marco Mertens)

U vindt het volledige interview met Jef Vermassen in Humo 3502

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234