Hemel en Hel: STEVEN VAN GUCHT Beeld Humo
Hemel en Hel: STEVEN VAN GUCHTBeeld Humo

Tussen Hemel & HelSteven van Gucht

‘Na mijn scheiding kampte ik met extreme slapeloosheid, waarvan de coronacrisis me genezen heeft’

Eindelijk eens een betoog te mogen voeren waarin het níét hoeft te gaan over besmettingscurves, ziekenhuisopnames en kleine lichtpuntjes die reden geven tot voorzichtig optimisme: voor de anders zo ingehouden professor Steven Van Gucht – vandaag in hemdsmouwen en met een Tripel LeFort binnen handbereik – is het merkbaar een opluchting.

STEVEN VAN GUCHT «Nog los van het feit dat het na een tijdje dodelijk saai zou worden, bestaat aanhoudende gelukzaligheid in mijn ogen niet. Je kunt toch pas gelukkig zijn als je ook ooit ongelukkig bent geweest? Zo smaakt een fris biertje me pas echt goed wanneer ik eerst heb afgezien tijdens het fietsen, het lopen of de krachttraining. Pas wanneer ik een drukke week achter de rug heb, kan ik er oprecht van genieten om, zoals ze dat bij ons thuis zeggen, met m’n lamme kloten in de zetel te gaan liggen tv-kijken. Lang geleden hebben mijn ex-partner en ik eens een hotel geboekt met een bubbelbad. Overdag maakten we urenlange wandelingen bij slecht weer: het benaderde de hemel op aarde om dan ’s avonds in dat bubbelbad te gaan zitten. Maar we hebben ook eens een rustvakantie gehad in een hotel met een jacuzzi: na een halfuur was ik dat gebubbel hartsgrondig beu.»

HUMO Hoe stel je je de hel op aarde voor?

VAN GUCHT «Sartre zei ooit: ‘L’enfer, c’est les autres.’ Ik heb daar eens over nagedacht, en ik denk dat het niet klopt. ‘L’enfer, c’est toi-même’: dát zou het moeten zijn. De hel is iets wat zich in je hoofd afspeelt.

»Ik heb in mijn leven heel wat moeilijke periodes meegemaakt, maar de allergrootste mindfuck was toen ik als gevolg van privé-omstandigheden – mijn scheiding – met extreme slapeloosheid kampte. Insomnia: je hoort en leest er veel over, maar je begrijpt pas echt wat het is wanneer je het zelf hebt meegemaakt. Het grote probleem is dat het een zichzelf versterkende kwaal is: wanneer je je begint op te winden over het feit dat je zo weinig slaapt, slaap je nog slechter. Dan wordt het een opdracht, terwijl slapen iets is wat je gewoon moet overkomen. Soms viel ik pas rond een uur of vijf in slaap, terwijl mijn wekker om zeven uur afging: overdag was ik bijgevolg dood-, maar dan ook echt dóódmoe, en kwam ik niet uit mijn woorden. Ik ben zeer analytisch ingesteld, en ik hou van medisch bewijs, maar het water stond me in die mate aan de lippen dat ik allerlei middeltjes begon uit te proberen waarvan ik achteraf dacht: waar was ik mee bezig? Zo verdampte ik etherische oliën met lavendel, en dronk ik kruidenthee: iedere nacht om twee uur mijn bed uit om te gaan pissen (lacht). Zelfs weed roken heb ik eens geprobeerd, maar dat zette al evenmin zoden aan de dijk: ik sliep nog altijd niet, alleen vond ik dat niet meer zo erg (lacht). Maar nadat ik eerst nog een tijd slaappillen had genomen – die hielpen wel, al zou ik ze niet aanraden – is het probleem uiteindelijk spontaan verdwenen. Voor een stuk heeft de coronacrisis daar vreemd genoeg bij geholpen. Ik besefte: dit is een nationale crisis, en ik kan een rol spelen in het oplossen ervan. Dat doel zorgde ervoor dat ik niet meer aan mijn slapeloosheid dacht, en geleidelijk aan weer beter kon slapen.»

HUMO Wat bezorgt je geestelijk genot?

VAN GUCHT «Kennis opdoen. Bij mij thuis op het toilet ligt standaard de Eos, omdat ik het fantastisch vind om over de meest uiteenlopende wetenschappelijke onderwerpen te lezen. Over de neanderthalers, bijvoorbeeld, en hoe die hier in Europa nog een tijdje hebben samengeleefd met de moderne mens voor ze uitstierven. Dé grote discussie is: hebben wij ze uitgemoord? Men vermoedt dat er ook wat verbroedering was, en dat er zelfs onderlinge seks is geweest: jij en ik hebben iets van een twee procent neanderthaler in onze genen. Trouwens, al gingen we het niet over covid hebben: sommige van die genen zouden nadelig zijn in onze afweer tegen het virus.»

HUMO Verwoed lezer?

VAN GUCHT «Ik lees graag en veel, maar meestal fragmentarisch. In Eos begin ik doorgaans met een willekeurige paragraaf, of ik ga rechtstreeks naar de conclusie. En als het me interesseert, keer ik terug naar het begin. Door toedoen van smartphones en het internet is je geest zo geconditioneerd om zeer snel zeer veel informatie te verwerken, dat je dat niet meer kunt afzetten. In mijn studententijd las ik in één ruk dikke horrorboeken uit van Stephen King en Dean Koontz, maar wanneer ik dat nu probeer, dwalen mijn gedachten constant af. Jammer, ik mis het weleens.»

HUMO Kun je wel tijd maken voor kunst?

VAN GUCHT «Ja. Ik hou van schoonheid in het algemeen: beeldende kunst, fotografie, muziek. Van mooi gedesignde auto’s, bij voorkeur Italiaanse modellen, kan ik ook genieten, al hoef ik er niet per se eentje te bezitten – ik heb er trouwens het geld niet voor.»

HUMO Waar rijd je zelf mee?

VAN GUCHT «Een Toyota CHR. Een zuinige auto met een lage CO2-uitstoot – ’t is een hybride. Spuuglelijk volgens sommigen, maar ik hou wel van een model dat iets meer emotie oproept dan pakweg een Volkswagen Golf. Tegenwoordig lijken alle auto’s op elkaar, omdat de fabrikanten zoveel mogelijk potentiële kopers willen aanspreken. Vroeger, in de jaren 60, werd nog met de vrije pen getekend, wat magnifieke resultaten opleverde. Ik heb het vooral voor de Maserati’s uit die tijd: tijdloos, klassevol en elegant. De Italianen hebben mijns inziens een gevoel voor esthetiek zoals geen enkel ander volk. Mijn vorige auto was trouwens een Lancia Delta.»

HUMO Situeert je culinaire top zich eveneens in Italië?

VAN GUCHT «Jawel. Al meermaals heb ik op een Italiaans terrasje een bruschetta besteld die o zo eenvoudig, maar o zo lekker was. De Italianen zijn daar meesters in: ze weten van bijna niets iets fantastisch te maken. Maar ik kan evenzeer genieten van mosselen met friet, of van een goeie, smaakvolle biefstuk, een Aberdeen Angus of zo. Eerst even aanbakken in de pan, vervolgens laten garen op de barbecue. Sla erbij uit de tuin van mijn vader, en – heel belangrijk – dikke frieten, zoals ze die in de Albert Heijn verkopen onder de noemer ‘Vlaamse frieten’. Wonderlijk toch dat je tegenwoordig in een Nederlandse supermarkt moet zijn om nog echte Vlaamse frieten te kunnen kopen, zoals ik ze me van vroeger herinner. Tegenwoordig zijn ze me hier te lande te dun.»

HUMO Wat drinken we daarbij?

VAN GUCHT «Een streekbiertje. Ofwel een glas bruiswater.

»Zo heel af en toe kraak ik ook weleens een dure fles wijn, een Côtes du Rhône, een Châteauneuf-du-Pape of een Amarone della Valpolicella, maar ik vind het zonde om die te combineren met een maaltijd. Liever degusteer ik zo’n wijntje buiten op mijn terras, of in de winter in de zetel.»

HUMO Gebeurt het weleens dat je een glas Amarone della Valpolicella te veel op hebt?

VAN GUCHT «Ja. Ik hou van de goeie dingen in het leven: ik drink graag, ik eet graag, ik rook graag eens een sigaar. Wat dat drinken betreft, hanteer ik de gulden stelregel: twee is genoeg, drie is te veel. Maar op een feestje of op een bijeenkomst met de familie tel ik – tenzij ik moet rijden – de glazen niet, en dan gebeurt het al eens dat ik lichtjes boven mijn theewater raak. Ik besef op zo’n moment wel altijd dat ik moet stoppen. Eén keer, toen ik student was, ben ik van zatheid met mijn fiets in de sloot gereden. Zoiets zal me nu niet snel meer overkomen.»

HUMO Wat beschouw je als het hoogste lichamelijke genot?

VAN GUCHT «Hard niezen wanneer het kriebelt in m’n neus: dat bezorgt me altijd een endorfineshot van jewelste. Je kunt het buiten amper nog doen, want de mensen zijn paranoïde geworden wat dat betreft, maar hier in huis kan ik vrijelijk mijn gang gaan. Ik nies altijd twee keer – ‘Ja, daar is de volgende,’ zegt mijn zoon altijd precies op het juiste moment.»

HUMO Je zei daarnet dat je van schoonheid houdt. Geldt dat ook voor vrouwen?

VAN GUCHT «Ja, tuurlijk. ‘Meisjes zijn ’t allermooist op aard’, zong Raymond: dat klopt als een bus. Je leest weleens dat niemand voor de volle honderd procent hetero- of homoseksueel is, maar ik zit toch eerder aan het uiteinde van het heterospectrum.»

HUMO Veel dames zullen erg benieuwd zijn naar je antwoord op mijn laatste vraag: je ligt goed in de markt.

VAN GUCHT «Ik heb het voorbije anderhalf jaar wel wat liefdesbrieven en aanzoeken gekregen, ja. Dat streelt het ego, al heb ik zelden de tijd gehad om te antwoorden. Daar voel ik me wel wat schuldig over, want soms is het prachtig verwoord wat ze me sturen.

»Maar wat die laatste vraag betreft: je bedoelt mijn ultieme onenightstand? Haar karakter ken ik verder niet, maar puur qua uiterlijk vind ik Jessica Biel een erg aantrekkelijke vrouw. Atletisch lichaam ook, volgens mij is ze sportief.»

HUMO Kies ook eens iemand dichter bij de deur?

VAN GUCHT «Jana Geurts uit ‘ROX’, een superheldenreeks van Studio 100 waar ik vroeger met mijn zoon naar keek. Ze droeg een cool pakje, en had putjes in haar wangen wanneer ze lachte. Als zíj me nu eens een liefdesbrief zou sturen (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234