null Beeld

Naema Tahir: 'Beroemd en belust'

De zaak tegen Bill Cosby, die terechtstond wegens seksueel misbruik van Andrea Constand, is nietig verklaard. Constand, die beweert in 2004 door Cosby te zijn aangerand, moet wachten op een nieuw proces.

Ze is niet de enige vrouw die de eens zo geliefde Amerikaanse komiek van misbruik beschuldigt: in juli 2015 stonden er op de cover van New York Magazine 35 vrouwen die Cosby ervan beschuldigden hen, soms decennia geleden, te hebben gedrogeerd, aangerand en verkracht.

Al die vrouwen deden in het tijdschrift eindelijk hun verhaal. Maar waarom hadden ze zo lang gezwegen? Waarom waren ze niet meteen naar de pers en de politie gegaan? Het is het oude liedje. Omdat ze op ongeloof stuitten. Omdat ze de schuld in de schoenen geschoven kregen. Of omdat ze zich schaamden. Schaamden dat ze naïef met Cosby waren meegegaan, een man die ze adoreerden, als een mentor zagen, in wie ze de hoop hadden gevestigd om verder te komen.

Toch is dat niet het hele verhaal. Want zoals altijd waren er genoeg mensen in de omgeving van de vrouwen die iets hadden gezien en gehoord. Of in ieder geval iets hadden kunnen zien en horen. Wat deden ze? Niets.

Cosby ging zich, naarmate hij beroemder werd, steeds vreemder gedragen. Ter illustratie: als hij werd uitgenodigd voor de zeer goed bekeken talkshow van David Letterman, eiste hij voorafgaand aan zijn optreden een maaltijd in de kleedkamer. Dat is op zich niet zo vreemd, maar wat wel vreemd is, is dat alle jonge vrouwen van Lettermans televisieploeg daarbij aanwezig moesten zijn. Ze moesten in de kleedkamer staan, zwijgen en kijken naar de megaster. Als één van die vrouwen daarover ging klagen bij haar bazen, dan kreeg ze te horen: ‘Dat is nu eenmaal wat hij wil.’

Als iemand die niet zo beroemd is, zoiets zou eisen, zouden we onmiddellijk naar ons voorhoofd wijzen en de persoon adviseren een psychiater te raadplegen. Maar als iemand beroemd is, zeggen we vergoelijkend: ‘Dat is nu eenmaal wat hij wil.’ Terwijl alle alarmbellen zouden moeten afgaan.

Hoe kan het dat dat niet gebeurt? Heel simpel. Tegenover iemand als Cosby, die op een gegeven moment larger than life was geworden, slagen de meeste mensen er niet meer in de maatstaven te hanteren die ze tegenover alle andere, ‘gewone’ mensen wel hanteren. Ze verliezen hun kritisch denkvermogen. Ze vallen in adoratie voor de voeten van de aanbedene. En gedrag dat ze normaal gesproken streng zouden afkeuren, wordt nu geaccepteerd en zelfs bewonderd: ‘Wat een man, hè!’

Het verhaal van Jimmy Savile, één van de bekendste BBC-persoonlijkheden uit dezelfde tijd als Cosby, lijkt daar sterk op. Savile heeft waarschijnlijk duizend tieners en jonge kinderen seksueel misbruikt. Veel mensen in zijn omgeving wisten ervan of hadden het kunnen weten, maar ze sloten hun ogen, want Savile was larger than life. En dan verstomt de kritiek.

Mensen als Cosby en Savile konden, zolang ze beroemd waren, hun gang gaan. De beschuldigingen tegen Savile kwamen pas na zijn dood, die tegen Cosby toen zijn ster aan het uitdoven was.

Macht corrumpeert, zeggen ze. En dan bedoelen ze de machthebber. Hetzelfde kan gezegd worden van roem. Roem corrumpeert. Maar niet alleen de beroemde persoon zelf. Hij corrumpeert ook alle mensen eromheen.

undefined

Naema Tahir is een Nederlandse schrijfster van Pakistaanse afkomst.

Volgende week: Heleen Debruyne, schrijfster en chef vrouwenzaken.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234