null Beeld

Naema Tahir: 'De stille werker'

Zeventig jaar geleden, in 1947, ging ‘It’s a Wonderful Life’ van Frank Capra in première, één van mijn favoriete films en een Amerikaanse klassieker – hij wordt weleens de beste film aller tijden genoemd. Mede dankzij de schitterende vertolkingen van James Stewart en Donna Reed, maar vooral door het fenomenale verhaal, waarin diepe wijsheid schuilt.

Helemaal aan het begin van de film zien we James Stewart als de wanhopige George Bailey: hij staat op het punt zelfmoord te plegen, omdat hij vindt dat hij heeft gefaald. God stuurt een engel op hem af om hem op andere gedachten te brengen, maar dat blijkt niet zo eenvoudig. Wanneer Bailey zucht dat hij beter nooit was geboren, besluit de engel met Gods hulp aan George te laten zien wat er in dat geval zou zijn terechtgekomen van zijn stadje en de mensen die hij liefheeft.

Als kijker heb je inmiddels al gezien hoe het de stad en de omgeving van George tot dusver is vergaan, in belangrijke mate door zijn onbaatzuchtige optreden. Zijn hele leven heeft hij zich weggecijferd om zijn naasten kansen te geven en hen te helpen iets te maken van het leven. Waar het moest, nam hij zijn verantwoordelijkheid. Zijn jongere broer Harry, bijvoorbeeld, is in de Tweede Wereldoorlog uitgegroeid tot een held en zal één dezer dagen op grootse wijze worden gehuldigd door het stadje. Maar de kijker weet dat dat alleen mogelijk is omdat George hem tien jaar eerder op het nippertje van de verdrinkingsdood heeft gered. Bij die heroïsche daad is Georges’ gehoor beschadigd geraakt, waardoor hij zelf later wordt afgekeurd voor de krijgsdienst.

Wanneer George als nooitgeborene op zoek gaat naar zijn broertje, vindt hij die in het graf waar hij als 9-jarige is ingelegd. George was immers niet in de buurt om hem te redden. Die en andere ervaringen doen hem uiteindelijk beseffen dat hij ontzettend veel heeft betekend en nog altijd betekent voor de mensen om hem heen, ook al is het allemaal niet zo zichtbaar en behaalt hij er geen eer mee. Hij is de stille werker op Gods akker. Iemand die levens redt, en steun en hoop geeft. De boodschap van de film is dat het mensen als George zijn die de maatschappij dragen. Gelukkig wordt hij daar op het eind ruimschoots voor beloond.

De tegenpool van George is een zekere meneer Potter, een koude, harteloze, kapitalistisch ingestelde egoïst, die geen oog heeft voor de behoeften van anderen en over lijken gaat om zijn portemonnee te spekken. Maar Amerika is toch het land waarin zulke mensen worden verheerlijkt? Vandaag misschien wel, maar zeventig jaar geleden stond Amerika, zo laat ‘It’s a Wonderful Life’ ons zien, meer voor de geest van een gemeenschap van mensen die het onbaatzuchtig voor elkaar opnemen en die elkaar bijstaan in voor- en tegenspoed. Natuurlijk, het is allemaal geromantiseerd. Maar dat neemt niet weg dat we er in deze tijd veel van kunnen opsteken, want die geest is grotendeels zoekgeraakt. Ook bij ons.

Naema Tahir is een Nederlandse schrijfster van Pakistaanse afkomst.

Volgende week: Heleen Debruyne, schrijfster en chef vrouwenzaken.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234