null Beeld

Naema Tahir: 'Trump-kiezers'

‘De kranten, de televisie, de radio, de sociale media: iedere dag lopen ze weer over van afschuw voor Donald Trump en wat hij allemaal doet. Ik begrijp dat heel goed. Maar misschien is het toch raadzaam om de emotie niet de overhand te laten nemen en ook rationeel na te denken over hoe we in deze situatie verzeild zijn geraakt.

Hoe je het ook wendt of keert, de helft van de Amerikanen heeft op Trump gestemd. De grote vraag is: waarom? Het gemakkelijke antwoord is natuurlijk dat ze daar allemaal – of in ieder geval de helft – gek zijn geworden. Maar dat is flauwekul. De Amerikanen zijn net zo rationeel als de Nederlanders, de Pakistani, of welk ander volk ook ter wereld. We kunnen maar beter veronderstellen dat er een min of meer rationele verklaring voor hun stemgedrag moet zijn.

Al het wetenschappelijk onderzoek is het erover eens dat de verschillen in Amerika sedert de jaren 80 exponentieel zijn toegenomen. In de jaren 60 en 70 was Amerika nog een middenklassesamenleving, waarin het leven van de rijksten niet substantieel verschilde van dat van de grote massa van de bevolking. Een huis in één van de meest exclusieve wijken kostte slechts twee keer zoveel als een gemiddeld nieuwbouwhuis. De duurste auto kostte (omgerekend naar 2010) 50.000 dollar. Slechts één procent van de Amerikanen verdiende (omgerekend) meer dan 200.000 dollar per jaar. Wie het ‘gemaakt’ had en miljonair was geworden – daarvan waren er maar 80.000 – liet een mooi huis bouwen in zijn oude buurt. Hij bleef wonen waar hij altijd gewoond had, te midden van zijn minder succesvolle ‘buddies’, hij bleef hetzelfde bier drinken en dezelfde hamburgers eten. En zijn kinderen bleven naar dezelfde school gaan als iedereen.

Nu, veertig à vijftig jaar later, is dat allemaal volledig veranderd. Amerika heeft nog steeds een middenklasse, maar die kalft snel af. Het land is uiteengevallen in twee totaal verschillende bevolkingsgroepen. De ene groep – zeker 25 procent van de bevolking – is vermogend tot zeer vermogend, kosmopolitisch, intelligent, ‘college-educated’. Die groep rookt niet, drinkt nauwelijks, let op zijn eten en sport. Is dus slank, gaat op vakantie naar Europa, leest veel en kijkt nauwelijks tv. Deze mensen wonen in goede wijken, scheiden weinig en zorgen enorm goed voor hun kinderen.

Daartegenover staat een andere groep – ook 25 procent van de bevolking – die veel minder geld heeft, hooguit een high school-diploma heeft behaald, rookt, drinkt, veel te dik is, vijf uur per dag tv-kijkt, daarnaast het liefst gaat vissen, in slechte wijken woont waar veel mensen gescheiden zijn en kinderen vaak opgroeien bij overbelaste en uitgebluste alleenstaande moeders, of met mama’s nieuwe vriend in huis. Mensen met een lokale of regionale horizon; mensen ook die vaak werkloos zijn en van een uitkering leven.

Zij zijn het die massaal op Trump hebben gestemd, omdat ze het gevoel hadden dat Clinton hen niet zag staan. In de woorden van J.D. Vance, auteur van ‘Hillbilly Elegy’, hét boek over die laatste groep: veel Trump-stemmers willen het gevoel hebben dat zij ertoe doen. Geldt dat ook niet voor veel kiezers in Europa?’

Naema Tahir is een Nederlandse schrijfster van Pakistaanse afkomst.

Volgende week: Heleen Debruyne, schrijfster en chef vrouwenzaken.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234