Nebraska

Zes Oscarnominaties. Terecht.

‘Mooie film, hoor, maar vier sterren?’ We horen sommigen onder u al afkomen – en weet u: zij die van oordeel zijn dat ‘Nebraska’ een stuk minder zwaar weegt dan sommige andere Oscargenomineerden, hebben volkomen gelijk. ‘Nebraska’ heeft niet dat duizelingwekkende van ‘Gravity’, niet dat meeslepende van ‘12 Years a Slave’, niet dat opwindende van ‘The Wolf of Wall Street’. En toch: de nieuwe prent van Alexander Payne­ (‘About Schmidt’, ‘Sideways’) heeft iets dat de anderen niet hebben, iets dat als een pijnloze naald door de opperhuid heen glijdt en recht naar het hart gaat. Als je na afloop van een film alleen maar de behoefte voelt om urenlang door de troostende stad te zwerven, als de muziek en de dialogen nog heel lang in je hoofd blijven zweven, en als je er ook na dagen en dagen niet in slaagt om de ontroering van je af zetten, tja, dan kun je toch niet anders dan het volle pond van de vier sterren toekennen?

Waarom ‘Nebraska’ ons dan zo diep heeft geraakt? Goeie vraag: je kunt een roos wel analyseren, maar daarmee heb je zijn schoonheid nog niet doorgrond. De plot is mooi, maar simpel: we volgen Woody (de geweldige Bruce Dern), een hoogbejaarde man uit Montana (géén knorpot zoals Schmidt uit ‘About Schmidt’, maar gewoon een kerel van weinig woorden) die meent dat hij met de loterij een miljoen dollar heeft gewonnen en het prijzengeld in Nebraska wil gaan ophalen. Zijn vrouw en zijn twee zonen proberen hem aan het verstand te brengen dat hij bij de neus wordt genomen (‘Als we werkelijk zo veel geld zouden winnen, dan zou ik je in een rusthuis kunnen steken!’), maar er is geen helpen aan: Woody wil naar Nebraska. En dus beslist zijn jongste zoon, die doorheeft dat zijn pa gewoon iets nodig heeft om voor te leven, om met hem in de auto te stappen. De trip die volgt, is van een wonderlijke eenvoud: mochten Woody en zijn zoon ergens op de highway Alvin hebben gekruist, die grijsaard op z’n grasmaaier uit ‘The Straight Story’, we zouden niet eens hebben opgekeken. Scenarist Bob Nelson heeft Woody in slechts enkele penseelstreken neergezet – meer dan dat hij in Korea heeft gevochten, en dat zijn broertje aan roodvonk is gestorven, vernemen we eigenlijk niet – maar het volstaat om hem te leren kennen en aan de borst te drukken: ‘Nebraska’ is dan ook een masterclass in de kracht van de spaarzaamheid. En de fotografie is magnifiek: in passend zwart-wit, en met een mengeling van humor en melancholie, kijkt Payne naar het Amerikaanse landschap: de droeve motels, de houten kerkjes, de verwelkte baancafés, de verlopen stadjes waar de mensen in hun eigen dimensie lijken te wonen. Er valt af en toe ook hard te lachen, maar dat verklaart allemaal nog niet waarom dit mooie klontje cinema zo diep in onze bloedstroom is doorgedrongen. Misschien zit de verklaring in iets wat de zoon op een bepaald moment zegt: ‘Het gaat niet om het geld, het gaat om hoelang hij nog bij ons is.’ Ja, daar heb je het: ‘Nebraska’ gaat niet over de jacht op dat prijzengeld, maar over de mensen die niet lang meer bij ons zullen zijn; over gemiste kansen; en over Het Leven zelf: bij je geboorte word je erin geworpen, je probeert er jarenlang achter te komen wat het allemaal betekent, en op het eind ga je uit elkaar zonder elkaar ooit te hebben begrepen. En let ook eens op dat prachtige shot waarmee Payne de trip afrondt: zo eenvoudig, zo veelzeggend, zo aangrijpend.

Ziedaar onze apologie van ‘Nebraska’. Onze kaarten liggen, naast onze ziel, op tafel – nu is het aan u. Wij zijn intussen van één ding zeker: het hart is een lap steel, en ‘Nebraska’ heeft precies de juiste snaren beroerd. So long, Woody.


Trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234