‘In Antwerpen is er een opbod van straffen voor drugssmokkel. Weet je wie daarvoor applaudisseert? De drugsbaronnen in Zuid- Amerika. De cocaïneprijs stijgt zienderogen’

'Justice For All'Topadvocaat Pol Vandemeulebroucke

‘Niemand is nog veilig. Vrouw, kinderen, broer, advocaat: allemaal krijgen ze een kogel in hun bol’

Als kind van kolonialen maakte strafpleiter Pol Vandemeulebroucke (56) zich het communistische gedachtegoed eigen. Als keeper verdedigde hij het doel van SV Waregem. En als advocaat waagt hij zich al vijfentwintig jaar lang diep in de duistere wereld van moordenaars, drugsbazen en bankovervallers. Zo diep dat het gerecht hem veroordeelde voor 'lidmaatschap van een criminele organisatie'. Uiteraard gaat meester Vandemeulebroucke, de hardste spijker in de docuserie 'Justice for All' (VIER), in beroep tegen zijn veroordeling: hij zal altijd vechten, ook al lijkt de oorlog verloren. 'Ik geloof niet in het gerecht.'

HUMO Het gerecht is niet gelukkig met het programma.

POL VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb lang getwijfeld of ik zou meedoen: pas na een goed gesprek met programmamaker Peter Boeckx heb ik ingestemd. Achteraf heeft de stafhouder alle deelnemende advocaten aangespoord zich te verzetten tegen de uitzending van 'Justice for All'. Daar ben ik niet op ingegaan.»

HUMO U staat bekend om uw cassante uitspraken. Neemt u een risico met zo'n docuserie?

VANDEMEULEBROUCKE «Liever brutaal met de waarheid dan vaag met de leugen. Tegenwoordig ben je brutaal als je de dingen durft te benoemen. Voor mij is brutaal: onbeschoft.»

HUMO U bent brutaal in de goede zin van het woord?

VANDEMEULEBROUCKE «Als ik in 30 seconden kan zeggen waar het op staat, zal ik daar geen 10 minuten over doen. Dat is niet meer vanzelfsprekend. Maar op het gevaar af pedant te klinken: ik heb altijd buiten de tijdgeest gestaan. Mijn vader heeft mijn broers en mezelf van jongs af aan gedrild om anders te denken dan de anderen. Ik herinner me een gevleugelde uitspraak van hem: 'Als ze allemaal in de vaart springen, ga je dat dan ook doen?' Hij leerde ons kranten te lezen die niet strookten met onze politieke overtuiging.»

HUMO Welke kranten waren dat?

VANDEMEULEBROUCKE «Mijn vader was geen linkse man, als u begrijpt wat ik bedoel.»

HUMO U las De Rode Vaan?

VANDEMEULEBROUCKE «Toen ik 18 was, was ik daarop geabonneerd.»

HUMO Wat voor man was uw vader?

VANDEMEULEBROUCKE «Een West-Vlaming van heel weinig woorden. Een autodidact die tot zijn 14de naar school is geweest. Daarna is hij bij de staaldraadfabrikant Bekaert gaan werken en daar heeft hij zich opgewerkt tot in het hoofdkantoor. Ik zal u een idee geven van het gezin waarin ik ben opgegroeid: als mijn vrienden me op zaterdagavond met de wagen kwamen halen om naar de discotheek te gaan, sprongen ze meestal even binnen. Mijn moeder had cake gebakken en mijn vader haalde pinten uit de kelder, en daarna begonnen we te discussiëren: over de politiek, over het voetbal... Vaak zijn we nooit in de discotheek geraakt.»

HUMO Zijn de advocaten in 'Justice for All' de bad boys van het gerecht?

VANDEMEULEBROUCKE (blaast) «Wat zijn bad boys?»

HUMO De cowboys van het strafrecht?

VANDEMEULEBROUCKE (blaast) «Wat is een cowboy?»

HUMO Een cowboy kleurt buiten de lijntjes.

VANDEMEULEBROUCKE «Het is niet omdat het Openbaar Ministerie erin is geslaagd me tot achttien maanden cel te veroordelen, dat ik buiten de lijnen kleur.»

HUMO Als u niet in beroep zou zijn gegaan, zat u nu vast.

VANDEMEULEBROUCKE (zucht) «Oké, laat me proberen in een interview uit te leggen hoe moeilijk deze job is geworden. Anderhalf jaar geleden belde een cliënt van twintig jaar geleden me op een zomeravond op. Een Albanees met een Antwerpse tongval: 'Hé, Pol, met den Uka hier.'»

HUMO Uka G., een veroordeelde drugscrimineel.

VANDEMEULEBROUCKE «'Zit jij op kantoor?' vraagt Uka. Ik zeg: 'Nee, ik zit thuis, ik heb een rijverbod: ik ben met hoge snelheid op de A12 geflitst. Maar iedereen weet me wonen: verderop in de straat is de gevangenis van Wortel.' Even later zit Uka bij mij thuis aan de keukentafel, met de mededeling dat twee Albanezen uit hun thuisland zijn overgevlogen. Ze zijn op zoek naar - ik zal hem een andere naam geven - Dikke Jef uit Antwerpen. Uka had van de twee vernomen dat ik de advocaat was van Dikke Jef. 'Ken jij Dikke Jef?' vraagt Uka. 'Nooit van gehoord,' zeg ik.

»Een week later stopt een auto voor mijn deur en Uka stapt uit, vergezeld van twee Albanese kleerkasten die geen woord zeggen. 'Pol,' zegt Uka, 'je hebt gelogen: je kent Dikke Jef.' - 'Dikke Jef uit Antwerpen?' - 'Nee, Dikke Jef uit Limburg. Je hebt vorige week nog voor hem gepleit op de rechtbank in Antwerpen.' Probleem. Uka zegt: 'Dikke Jef heeft 500 kilogram coke van deze twee jongens uit Albanië gepikt. Ze gaan uw cliënt kapotschieten. Ze hebben ook het adres van zijn ouders. Breng hem aan tafel.' Een broer van die twee Albanezen zat als waarborg in Zuid-Amerika en zou daar, met een pistool tegen zijn kop, blijven tot de verdwijning van die 500 kilogram coke was uitgeklaard.

»Eerlijk is eerlijk: ze hebben me niet bedreigd, maar ik was wel het enige aanknopingspunt met Dikke Jef. Een maand lang kreeg ik telefoons van Uka. Maar Dikke Jef had geen zin om aan tafel te komen: 'Ik heb niets gepikt.' Uiteindelijk heeft hij me het nummer van de container gegeven waarin de coke zat. Met dat nummer kon ik checken wat er met de container was gebeurd. Ik kom Joris van der Aa, journalist van Gazet van Antwerpen, tegen en hij toetst de informatie bij het parket af: de container is door de politie in beslag genomen. Van der Aa brengt het nieuws uit en voor mij is de zaak opgelost: de drie jongens verdwijnen van mijn oprit.»

HUMO U bent wel veroordeeld voor het lidmaatschap van een criminele organisatie.

VANDEMEULEBROUCKE «Een criminele organisatie beoogt misdrijven waarop straffen van minstens drie jaar staan. Welk misdrijf moet ik dan beoogd hebben, meneer? Ik zou het echt niet weten.»

HUMO Is uw misdrijf: een journalist informatie laten checken?

VANDEMEULEBROUCKE «Niemand snapt het: ik heb geen misdrijf gepleegd.»

HUMO Hebt u uit het dossier gelekt?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb geen inzage gehad. Ik ben ook vrijgesproken voor de beschuldiging van schending van het beroepsgeheim. De procureur zegt dat ik naar de politie had moeten stappen omdat die Albanezen op mijn stoep stonden. Kennelijk kent hij die wereld niet goed: ik ben mijn leven niet beu, hè.

»Dit beroep wordt uitermate bedreigend. Tonnen cocaïne worden onderschept, dat zijn ladingen met een waarde van honderden miljoenen euro's. Ik wil de advocatenkantoren niet de kost geven die verschillende keren per dag bezoek krijgen van jongens die willen weten waar een zaak is vastgelopen: 'Wie heeft gesproken, meester?' In het begin van mijn carrière ging het over 100 kilogram coke die in beslag werd genomen. Dat kun je met een volgende vracht nog goedmaken. Maar drie ton? Vijf ton? De belangen zijn te groot, daar schieten ze mensen voor dood. Anderhalf jaar geleden heb ik eerst Albanezen, later Marokkanen over de vloer gehad die wilden horen wat mijn cliënt aan de politie had verklaard. Het wordt stilaan hallucinant.»

HUMO Hoe krijgt u die jongens weer buiten?

VANDEMEULEBROUCKE «Met mijn grote mond, zeker? En ik ben niet van de kleinsten. Maar de dreiging neemt ook toe door het spel dat het Openbaar Ministerie speelt: het maakt met opzet de inbeslagname van partijen drugs niet meer bekend om te zien waar er onrust ontstaat. Hoe maak je als drugscrimineel aan een Zuid-Amerikaans kartel duidelijk dat een partij drugs door de politie is onderschept en jij ze niet hebt scheefgeslagen? Moeilijk, hoor.»

HUMO Zegt u nu dat u in gevaar bent gebracht door de communicatie van het Openbaar Ministerie?

VANDEMEULEBROUCKE «Niet rechtstreeks: ik ben de advocaat van iemand die, als gevolg van de niet-communicatie van het Openbaar Ministerie, ervan wordt verdacht drugs te hebben gestolen. En dus komen ze olifantenstront op mijn oprit leggen.»

HUMO Olifantenstront?

VANDEMEULEBROUCKE «Een hoop zever waarop ik niet zit te wachten. Maar als ik niets doe, gaan Dikke Jef, zijn vader én zijn moeder eraan.»

HUMO U hebt iemands leven gered?

VANDEMEULEBROUCKE «Absoluut.»

HUMO Toch werd u veroordeeld, met weinig elementen à charge. Zocht het gerecht u?

VANDEMEULEBROUCKE «Zo'n excuus wil ik niet gebruiken.»

HUMO U was eerder al twee keer vrijgesproken voor dezelfde beschuldiging.

VANDEMEULEBROUCKE «Dríé keer. En telkens hadden ze mis geschoten. En nu gaan ze opnieuw mis schieten.»

HUMO Er komt nog een zaak aan, voor feiten uit 2018.

VANDEMEULEBROUCKE «Over die zaak mag ik me niet uitlaten, het spijt me. Maar als advocaat heb ik een gigantisch probleem met mijn cliënteel. Voor rechters en procureurs zijn zij de onbetrouwbaarste personen die er bestaan, tot ze iets verkeerds over mij zeggen. Dan krijgen ze alle krediet.»

HUMO Uka heeft aan de telefoon gezegd dat hij u als dank een dikke bruine enveloppe zou geven.

VANDEMEULEBROUCKE «Achteraf kreeg ik Uka aan de lijn. Ik zeg: 'Het is in orde: de drugs zijn in beslag genomen.' Waarop hij: 'Fantastisch, een dikke enveloppe voor jou.' Denkt u nu werkelijk dat ik die enveloppe heb gekregen? De politie had dat eens moeten checken. Als ik alle bruine enveloppes zou hebben gekregen die me in de loop van mijn carrière zijn beloofd, zat ik nu te vissen op een eiland in de Stille Oceaan.»

HUMO Luistert de politie uw telefoon af?

VANDEMEULEBROUCKE «Nee, de telefoon van meneer Uka.»

HUMO U hebt zelf een versleutelde telefoon.

VANDEMEULEBROUCKE «Wie zegt dat?»

HUMO Dat stond in de krant.

VANDEMEULEBROUCKE «Dat was de redenering van de procureur: 'Aangezien de tapgesprekken tussen Uka en Vandemeulebroucke niet duidelijk zijn, zal er wel geëncrypteerde communicatie zijn geweest.' Jamaar, het is het één of het ander: als ik geëncrypteerde communicatie gebruik, zijn er geen telefoongesprekken tussen ons, toch?»

HUMO U hebt geen PGP-telefoon?

VANDEMEULEBROUCKE «Nee.»

HUMO Is dat geen noodzaak in de wereld waarin u vertoeft?

VANDEMEULEBROUCKE «Denkt u werkelijk dat Angela Merkel of werknemers van de Londense City berichtjes versturen via WhatsApp? Natuurlijk doen ze dat niet. 80 procent van mijn cliënten heeft geen telefoon meer. Die hebben alleen PGP-communicatie. Alleen al om een afspraak met hen te maken moet ik PGP hebben.»

HUMO Hoe maakt u dan een afspraak, als u geen PGP-telefoon hebt?

VANDEMEULEBROUCKE «Hier zet ik mijn joker in (lacht)

HUMO Is uw strenge veroordeling een afschrikwekkend voorbeeld? In een onderzoek naar een Mechelse drugsbende worden nu veertien advocaten op de rooster gelegd.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik stel vast dat in strafzaken een trend is ontstaan waarbij advocaten worden geviseerd. U kunt zich niet voorstellen wat politieagenten in een pv over ons durven te schrijven. Sommige onderzoeksrechters duwen ons in dezelfde hoek als de boeven. De schrik zit erin: heel wat advocaten houden zich in om niet in het vizier van de federale politie te komen. Ben ik bang voor onderzoeksrechters? Nee. Maar in mijn omgeving is de macht van de federale politie véél te groot geworden. Parketten volgen bijna blindelings wat die heren komen vertellen.

»Neem het van mij aan: als ik een dagje achter de tralies ga, of een andere advocaat, veroorzaakt dat onrust in onze beroepsgroep. Ik vond het ook niet prettig toen twee jaar geleden, om kwart voor zes 's ochtends, zeventien mensen met kogelvrije vesten en automatische wapens rond mijn huis stonden. Zéventien, plus de onderzoeksrechter, de stafhouder en de procureur des Konings. Mijn kinderen waren thuis. Is dat nog normaal? Het hondenhok werd afgebroken. Alles werd uit de kasten gehaald. Uit de diepvriezer, uit de ijskast. 'Wat zoeken jullie?' vroeg mijn dochter aan de speurders. 'Alles,' zeiden ze. Ze waren weer eens op zoek naar bewijs van lidmaatschap van een criminele organisatie.»

HUMO Misschien is die machtsontplooiing een teken van frustratie?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb al vijftien jaar geen voet meer in een discotheek gezet. Na zeven uur 's avonds ben ik niet in Antwerpen te bespeuren. Ik ken de verhalen van advocaten die aan de coke zitten. Ik kan je één ding zeggen: als ik één gram koop, staan ze morgenvroeg aan mijn deur.»

HUMO U behoort, met uw vriend Hans Rieder, tot de categorie van de procedurepleiters - de mannen die in het wetboek altijd wel een vluchtweg ontdekken.

VANDEMEULEBROUCKE «Nu kunnen we niets meer vinden. In het Wetboek van Strafvordering zijn alle nietigheden uitgeveegd. Dat hebben we te danken aan de Potpourri-wetgeving van (gewezen minister van Justitie, red.) Geens. Vroeger vonden we altijd iets.»

DEN DUITS IS TERUG

HUMO Procedurefouten zoeken, is dat gerechtigheid nastreven?

VANDEMEULEBROUCKE «De overheid mag zwaar straffen als een burger de wet overtreedt. Maar daarom mag ze nog niet zelf de wet overtreden, al lijkt dat geen bezwaar meer. Onwettige huiszoeking? So what? Onwettige telefoontap? So what? Onwettige inbraak in je wagen om afluisterapparatuur te plaatsen? So what, meester Vandemeulebroucke? De sancties voor die vergrijpen stellen niets meer voor. Dat is de tijd van den Duits, hè: 'Aufmachen!'»

HUMO Den Duits is terug?

VANDEMEULEBROUCKE «Den Duits is helemaal terug: alles kan, alles mag. Waarom krijgen leerlingen aan de politieschool nog de wet op het politieambt onderwezen? Dat vak moet je afschaffen.»

HUMO U strijdt tegen een gedopeerde tegenstander?

VANDEMEULEBROUCKE «Een tegenstander die, als je aan het winnen bent, de spelregels aanpast. Plotseling bestaat de buitenspelregel niet meer.»

HUMO Hebt u nooit morele bezwaren tegen wat u doet? U houdt mensen uit de cel die misschien de goorste misdrijven hebben gepleegd.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik vergelijk mezelf met een oorlogschirurg. Die repareert het lichaam van iedereen die op zijn snijtafel komt te liggen, oorlogsmisdadiger of niet. Welnu, mijn alaam is het wetboek.

»Als jonge advocaat heb ik Polidor D. verdedigd, een man die in Turnhout drie minderjarigen had verkracht. De man kreeg amper negen jaar celstraf. Even later kwam een meisje bij ons thuis babysitten - we woonden nog maar net in Turnhout. Toen we haar voor een nieuwe afspraak belden, zei ze: 'Ik mag niet meer komen van mijn ouders.' Die waren woest. Ze wisten wie ik was, zeiden ze: 'U bent de raadsman van Polidor D., die onze drie kinderen heeft verkracht.' Wel, dat meisje heeft nog tien jaar bij ons gebabysit.»

HUMO Opereert u als advocaat in een moreel vacuüm?

VANDEMEULEBROUCKE «Moraliteit en recht hebben niets met elkaar te maken. Ik huiver voor wie te veel moraliteit in de rechtspraak binnenbrengt. We weten waar dat in nazi-Duitsland toe heeft geleid.»

HUMO In een tijd waarin de war on drugs op straat woedt, is het niet fijn dat u drugsbazen uit de gevangenis houdt.

VANDEMEULEBROUCKE «War on drugs! Wat een onzin. Ik ben zelf militair geweest, u hoort me niet zeggen dat een oorlog alleen nuttig is als je hem kunt winnen. Alleen, de war on drugs is verloren. De tussenkomsten van procureurs en rechters maken het alleen maar erger. In Antwerpen is er momenteel een opbod van straffen voor drugssmokkel: je zit nu twaalf jaar in de gevangenis in plaats van drie of vier. Weet je wie daarvoor applaudisseert? De drugsbaronnen in Zuid-Amerika. De cocaïneprijs stijgt zienderogen.

»De rijkste Belg heet Alexandre Van Damme, de baas van AB InBev. Flits hem eens terug naar de Verenigde Staten van negentig jaar geleden: dan zit hij in de bak tijdens de Grote Drooglegging.»

HUMO Over negentig jaar is cocaïne gelegaliseerd?

VANDEMEULEBROUCKE «Het zal niet zo lang duren: je kunt niet blijven strijden tegen een product dat is ingeburgerd.»

‘Ik heb al meer dan eens aangetoond dat sommige politieagenten liegen dat ze zwart zien. Ik verneem doorgaans snel van mijn cliënten wat er werkelijk is gebeurd.’

DE LIEGENDE FLIK

HUMO U bent procedurepleiter af, maar nu draagt u ter zitting geregeld nieuwe feiten aan die de loop van een proces wijzigen. U kunt dat omdat u de drugswereld goed kent.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik probeer dat te doen, ja. Maar het is zoals mijn achtenswaardige collega Hans Rieder laatst naar aanleiding van de zaak-Chovanec in 'De afspraak' zei: helaas kent onze strafvervolging geen kruisverhoor van een politieagent ter zitting. We kunnen een agent die een proces-verbaal heeft opgesteld niet doorzagen om na te gaan of zijn vaststellingen wel stroken met de waarheid.»

HUMO Twijfelt u daaraan?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb al meer dan eens aangetoond dat sommige politieagenten liegen dat ze zwart zien. Ik verneem doorgaans snel van mijn cliënten wat er werkelijk is gebeurd.»

HUMO U hebt Nederlandse drugscriminelen verdedigd die bij niemand praten. Hoe doorbreekt u hun stilzwijgen?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb één afspraak: ze mogen me niet vertellen wat ze in het verleden hebben gedaan, tenzij de feiten zijn verjaard. En ze mogen me niet zeggen waar ze momenteel mee bezig zijn. Ik richt me uitsluitend op hun zaak. Daar wil ik alles over weten.»

HUMO Nogmaals, waarom geven die harde jongens zich voor u bloot?

VANDEMEULEBROUCKE «Misschien weten mensen na al die jaren ook dat ik mijn mond kan houden. Als hier straks een flik inlichtingen komt vragen over een cliënt die plotseling is verdwenen, zeg ik: 'Ik weet niet waarover u het hebt.'»

HUMO Zwijgen is uw fond de commerce?

VANDEMEULEBROUCKE «Als ik cliënten zou verraden, mag je mij in het prison steken. Ik treed ook niet op voor mensen die dat doen. Meneer Veljkovic (spijtoptant in het voetbalschandaal, red.) zou ik nooit verdedigen. Eerst de boel naaien en daarna ook nog eens je maten naaien om strafvermindering te krijgen: zum Kotzen

HUMO Uw cliënten zijn volgens u wel vaak het slachtoffer van 'uitlokking'. Autohandelaar Joop M. heeft de leider van de motorbende No Surrender een kogel door het lijf gejaagd. In eerste aanleg kreeg hij acht jaar effectief, in beroep vijf jaar met uitstel. Uw argumentatie: 'Joop M. was uitgelokt.'

VANDEMEULEBROUCKE «Ik ken de praktijken van de motorclubs al lang. In dit dossier ging het om het klassieke boetesysteem: elke week sloegen ze Joop M. halfdood en verdubbelden ze zijn schuld. Ik begrijp dat Joop M. geen uitweg meer zag. Zodra je in de klauwen van zulke types zit, kom je er niet meer uit. Voor ons Openbaar Ministerie is zoiets moeilijk toe te geven. Het is een bekentenis van onmacht: 'Tegen zulke groepen kunnen wij niet op.' De leiders van de motorbendes hebben een leger rond zich verzameld.»

HUMO Geldt hetzelfde ook voor drugsorganisaties?

VANDEMEULEBROUCKE «Daar is een grote schoonmaak bezig sinds EncroChat (versleutelde chatdienst, red.) is gekraakt: honderd à tweehonderd spelers uit België en Nederland moeten zich uit de voeten maken.»

HUMO Het was een gigantische doorbraak: speurders konden twintig miljoen berichten van vijftigduizend deelnemers lezen die dachten dat ze in het geheim communiceerden.

VANDEMEULEBROUCKE «De onderzoekers laten er algoritmes op los om de dringendste zaken het eerst aan te pakken, namelijk de liquidaties en de ontvoeringen. Er zal nu een nieuwe generatie boeven opstaan, want voor de huidige is het afgelopen: ze schreven álles in EncroChat.»

HUMO Hebt u dat gezien?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb dat gehoord (lacht)

HUMO De Nederlandse justitie had het over 'tientallen liquidaties en ontvoeringen' die zijn voorkomen.

VANDEMEULEBROUCKE «Die op die manier hebben pláátsgevonden. Die jongens wisten niet dat ze werden afgeluisterd.

»Eerst had je Ennetcom: dat is in 2016 gekraakt. Daarna kwam EncroChat, en sinds 2019 heb je Sky. Daar zitten ze nu allemaal op, maar in hun plaats zou ik me niet te gerust voelen: ook dat ligt open.»

HUMO In de nasleep van de EncroChat-kraak werden foto's verspreid van containers waarin tandartsstoelen stonden: martelkamers van drugscriminelen.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik kende die verhalen.»

HUMO Wat gebeurt er in zo'n stoel: nagels uittrekken en vingers afsnijden?

VANDEMEULEBROUCKE «Old school-boeven deden zulke dingen niet. Ze legden ook weleens iemand om, maar dat deden ze alleen als ze geen alternatief zagen voor een verrader. Ik zie een angstaanjagende psychopathie ontstaan: één verkeerd woord of één foute grap kan tot een liquidatie leiden. Ik heb daar eerlijk gezegd mijn buik van vol. Twintig jaar geleden bestonden folterkamers niet, hoor. Dat is het gevolg van de partijen drugs die veel te groot zijn geworden. En: heel wat mensen zijn beneveld door het geld. Als je op je 22ste 400 miljoen dollar onder je bed hebt liggen, denk je misschien niet dat je God bent, maar je leeft wel minstens naast God.

»Twee jaar geleden werd ik op een avond gebeld door Nederlanders. Aan hun taalgebruik hoorde ik dat het Marokkanen waren: 'Kunnen we je even in Breda zien?' Enkele uren later zaten twee jonge kerels, niet ouder dan 24, op een caféterras naast me: een vriend van hen zat vast in Dendermonde. Ze vroegen of ik voor hem wilde optreden. Aan het einde van het gesprek wilden ze meteen afrekenen. Dat vond ik wel wat vroeg: wie weet wilde hun vriend niet eens met mij samenwerken. 'Nee, niet zeiken, nu de prijs zeggen.' Maar toen kreeg ik de voorwaarden te horen: 'Drie maanden binnen: geen probleem. Vier, vijf of zes maanden: ook niet. Maar als het zes maanden en één dag duurt, heb je wel een probleem.' Ik kreeg een heel slecht gevoel en ik ben opgestapt. Maar ik zag wel nog hoe die kerel afrekende: ik heb nog nooit zoveel cash bij elkaar gezien. (Duim en wijsvinger ver uit elkaar) Zo'n pak briefjes van 500 euro. Hij had me 300.000 euro cash kunnen betalen. Maar als hun vriend pas na zes maanden en één dag vrijkomt, kan ik het niet navertellen.

»Ik ga de criminaliteit van vroeger niet romantiseren, maar nu is niemand nog veilig. Vrouw, kinderen, broer, advocaat: allemaal krijgen ze een kogel in hun bol.»

‘Het zal niet zo lang meer duren voor cocaïne wordt gelega­liseerd. Je kunt niet blijven strijden tegen een product dat zo is ingeburgerd.’

MILJOENEN ZOEK

HUMO De vraag van één miljoen: hoe clean is de politie?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik ga u een verhaal vertellen. Vijf jaar geleden is 650 kilogram coke in beslag genomen, afkomstig van een boerderij uit Zuid-Amerika. Alle blokken coke hadden een stempel: een Lacoste-krokodil met een omgekeerde staart. Een smokkelaar die was opgepakt, belde me enkele weken later vanuit de gevangenis en smeekte me naar zijn vrouw in Amsterdam te rijden. Ik naar Amsterdam. Enkele dagen daarvoor had ze bezoek gekregen, zei ze. Twee Mexicanen kwamen vragen waar haar man was. 'In Antwerpen, in de gevangenis: hij is opgepakt.' - 'En de spullen?' - 'In beslag genomen.' Die Mexicaan haalde een pistool boven en richtte dat in het bijzijn van twee kinderen op die vrouw: 'Zeker?' 'Ja,' knikte ze, 'zeker.' De Mexicanen kieperden twee sporttassen om, waar tien blokken cocaïne uit vielen. Eén week eerder in Amsterdam gekocht. En er stond een Lacoste-krokodil op. Toen ik dat had gehoord, ben ik naar de substituut-procureur-generaal gestapt. 'Laat mijn cliënt nú verhoren door de algemene inspectie: het is hét moment om de stal uit te mesten.' Hij wilde niet.»

HUMO Conclusie?

VANDEMEULEBROUCKE «Die moet u zelf trekken.

»Een ander verhaal: een topman bij de douane heeft me vijf jaar geleden verteld dat de opsporingsafdeling van de dienst Accijnzen geen weegschaal had voor de in beslag genomen drugs. De interne richtlijn was dat de politie die woog. En die vertelde de douaniers welke hoeveelheden ze in hun verslagen moesten noteren.

»In een douanezaak heb ik maandenlang bij het parket aangedrongen om de vernietigingsdocumenten van een partij cocaïne te mogen zien. Uiteindelijk kreeg ik een handgeschreven A4'tje, waarop stond dat een vrachtwagen op een bepaalde datum naar de verbrandingsoven was gereden: 'De vrachtwagen bevatte: 2 ton cement, 3 ton steengruis, 560 kilogram coke.' Streep eronder: 'Totaal gewicht: 12 ton en zoveel kilogram.' Met dat verhaal ben ik ook naar de substituut-generaal getrokken. 'Jaja,' zei hij.»

HUMO Is er een groot probleem?

VANDEMEULEBROUCKE (Zwijgt)

HUMO In 'Justice for All' suggereert u dat speurders een in beslag genomen diamant uit de kluis van diamantexpert Bruno Melotte hebben gestolen.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb drie jaar geprocedeerd om de diamant te mogen zien. Dat kan nog altijd niet. Een steen van 4 miljoen dollar. Weg, hè.»

HUMO Dat gebeurt wel vaker met in beslag genomen goederen, zei u.

VANDEMEULEBROUCKE «Zo heb ik me niet uitgedrukt. Een onbesproken man uit de Antwerpse diamantwereld heeft me, na het opdoeken van de diamantsectie van de federale politie, gezegd: 'Drie vierde van de diamantairs is betrokken bij actieve of passieve omkoping van de politie.'»

‘In vreemdelingenzaken heb je advocatenkantoren die een half miljoen euro per jaar vangen met nutteloze procedures waar­voor ze soms zelfs niet naar de rechtszaal komen. Oplichting van de staat noem ik dat.’

HUMO Gelooft u nog in het gerecht?

VANDEMEULEBROUCKE «Nee. Justitie is een salontafel waarop je de gek kunt uithangen. Je kunt erop dansen en je kleren uitspelen. Je kunt roepen en tieren, maar verder mag je echt niet komen van the powers that be. Er zijn zaken waarvan je weet: ik zal het niet halen, ook al heb ik de best mogelijke juridische argumenten.»

HUMO Waarom blijft u het doen?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik denk geregeld aan een filmscène waarin een majoor van het Amerikaanse leger zich voor de spiegel omkleedt en zich afvraagt: 'Past dit uniform mij nog?' Ik vraag me geregeld af: 'Past die toga me nog?'»

HUMO Heeft dat te maken met uw veroordeling?

VANDEMEULEBROUCKE «To-taal niet.»

HUMO Ook in de zaak-Els Leemans hebt u onder vuur gelegen. Mevrouw Leemans was een cliënte van u die is veroordeeld voor de moord op haar man. U had een affaire met haar.

VANDEMEULEBROUCKE «Els is onschuldig veroordeeld. Later heeft ze zelfmoord gepleegd.»

HUMO In de krant stond dat ze aan kanker is gestorven.

VANDEMEULEBROUCKE «Het was zelfmoord. Ze was op. Op de crematie in Tilburg, waar ik was uitgenodigd, waren ook de vrienden van haar ex-man aanwezig. Met die moord had Els geen zak te maken. Dat weet heel crimineel Nederland.»

HUMO Was die moordzaak geen drugszaak?

VANDEMEULEBROUCKE «Haar man had een bedrijf in sportbekers. Vanuit Marokko liet hij marmer aanvoeren voor de assemblage van zijn bekers. Maar wat zat er werkelijk in die containers, denkt u? Hij is de keel doorgesneden voor de overname van een drugslijn. (Steekt sigaret op) Niet door Els.

»Zij is veroordeeld nadat de assisenjury er niet uit was geraakt, met zeven stemmen tegen vijf. Het hof heeft zich aangesloten bij de meerderheid.»

HUMO U opereert in een moreel vacuüm, liet u zo-even verstaan. Maar bij Els liet u uw gevoelens spreken. Was dat een atypische zaak?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik heb het eerste deel gepleit. Het hof heeft toen bijkomend onderzoek gevraagd omdat ik dreigde te winnen, en Els kwam vrij. Toen hebben we elkaar beter leren kennen. En drie jaar later, voor het nieuwe assisenproces, heb ik gezegd: 'Ik kan niet meer voor die dame optreden.'»

HUMO Hans Rieder, die u verving, zei op het proces: 'Er is een duister complot gesmeed tegen meester Vandemeulebroucke.'

VANDEMEULEBROUCKE «Dat heeft hij gezegd, ja.»

HUMO Wat bedoelde hij daarmee?

VANDEMEULEBROUCKE (Zwijgt)

HUMO Bedoelde hij: 'Mevrouw Leemans moet zitten voor Pol Vandemeulebroucke'?

VANDEMEULEBROUCKE «Die interpretatie zou u aan die uitspraak kunnen geven.»

HUMO Het betekent dat u al lang een luis in de pels van het gerecht bent.

VANDEMEULEBROUCKE «Al mijn hele leven hebben mensen een verkeerd beeld van mij. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik, in mijn eentje, mijn drie kinderen heb opgevoed. Onze band is ongelofelijk hecht. Ik vraag me dikwijls af: 'Wat zouden mijn kinderen van me denken als ze niet bij mij hadden gewoond?'»

HUMO U doet aan kick-, thai- en klassiek boksen. Wat zoekt u in die sport?

VANDEMEULEBROUCKE «Het is de eerlijkste sport die er bestaat: je bent met zijn tweeën en je vecht het onder elkaar uit. Geen achterbakse slidings zoals in het voetbal. Ik vind het ook geweldig om op zaterdag met mijn twee honden in het bos te wandelen.»

HUMO Twee Kaukasische herders.

VANDEMEULEBROUCKE «Oké, ik ben geen man voor een poedel of een labrador. Ik wil een hond. Hoe meer je de mensen kent, hoe meer je van de dieren gaat houden. (Zwijgt) Voor mij is het simpel: als je mijn vriend bent, blijf je mijn vriend - zelfs als je, om wat voor reden ook, in de bajes belandt. Maar ik heb gemerkt dat niet iedereen hetzelfde idee over vriendschap heeft.»

HUMO U hebt in 2002 zelf in voorarrest gezeten.

VANDEMEULEBROUCKE «Een mooie tijd.»

HUMO Honderd dagen achter de tralies.

VANDEMEULEBROUCKE «Daarna ben ik vrijgesproken.»

HUMO U bent daar begonnen met een pak slaag uit te delen.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik hing aan de lijn met mijn moeder. Een kerel kwam naar me toe gesloft: 'Ik kom straks de rest van je telefoonkaart opbellen.' In zo'n wereld moet je je niet laten afzeiken. Ik legde de hoorn op tafel, ik stapte op die gast toe en ik gaf 'm een patat op zijn oog. Ik heb nooit meer gezever gehad.

»Ik heb daar prachtige momenten beleefd: de jongens behandelden me met het grootste respect. Ik was een wandelend wetboek, hè (lacht). Honderd dagen in de bak is niets: ze kunnen je niet raken als je je zwakke flank afdekt. Mijn drie kinderen belde ik één keer per week. Eén minuut duurde dat: ik riep ze één voor één aan de lijn. Daarna haakte ik snel in, zodat ik niet bleitend terug naar mijn cel moest.»

HUMO Hoe betalen die grote mannen u? Cash, neem ik aan. Met misdaadgeld.

VANDEMEULEBROUCKE «Zou het beter zijn dat ik het geld van zo'n cliënt weiger en hem een pro-Deoadvocaat voorstel? In zo'n geval zou de belastingbetaler opdraaien voor een crimineel die wil betalen, maar niet mag.»

HUMO U wordt natuurlijk veel beter betaald dan een pro-Deoadvocaat.

VANDEMEULEBROUCKE «In Vlaanderen heb je advocaten die van Maasmechelen naar De Panne rijden om een politieverhoor bij te wonen waar ze zich beroepen op het zwijgrecht. Dat levert hen 300.000 euro per jaar op, uit de zak van de belastingbetaler. In vreemdelingenzaken heb je advocatenkantoren die een half miljoen euro per jaar vangen met nutteloze, irrelevante en triviale procedures waarvoor ze soms zelfs niet naar de rechtszaal komen. Oplichting van de staat noem ik dat. Ik heb in mijn hele carrière niet één euro van de Belgische staat gekregen.»

HUMO Hoe bevalt u het idee dat u binnenkort misschien terug naar de gevangenis gaat?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik ga niet terug.»

HUMO Als u in beroep verliest, gaat u terug.

VANDEMEULEBROUCKE «Ik verlies niet in beroep, en ik ga niet terug. Trouwens, voor een straf van achttien maanden ga je niet naar de cel. Dan zit je met een enkelband thuis. Maar als dat gebeurt, vouw ik mijn toga op en stuur ik 'm terug.»

HUMO U bent 56. Denkt u aan een fin de carrière?

VANDEMEULEBROUCKE «Dat is ver weg. Ik wil nog iets anders doen in mijn leven. Tv-reportages maken, misschien.»

HUMO U bent iets aan het afronden, hè?

VANDEMEULEBROUCKE «Ik maak de overweging of ik nog een advocaat ben of het speel. In dat laatste geval richt je samen met de overheid de guillotine voor je cliënt op. Als het mes naar beneden komt, prevel je: 'Recht is geschied.' Maar zo'n advocaat ben ik niet. Daar pas ik voor.»

‘Justice for All’,  VIER, donderdag 12 november, 20.35

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234