null Beeld

Niet gamen kan uw gezondheid schaden: een wetenschapper spreekt

Voor een habbekrats kon u deze week bij uw lijfblad de topgame 'Assassin's Creed' op de kop tikken. 't Is een teken des tijds: games zijn allang niet meer het exclusieve domein van nerds en eenzaten wier innigste relatie die met de pizzakoerier is. Volgens het Nationaal Gaming Onderzoek 2009 kan zo'n 67 procent van de Belgen met een internetverbinding zich geen probater middel tegen acute verveling bedenken.


Jan Van Looy, researcher aan de Onderzoeksgroep voor Media & ICT en de Universiteit Gent, weet er alles van.

''Laat je opereren door gamende chirurgen: die hebben een veel vastere hand''

Jan Van Looy «Gaming wordt vaak gezien als een recent fenomeen, maar de eerste experimentele spelletjes dateren al van de jaren vijftig. Van de Amerikaanse universiteiten zijn ze verhuisd naar de lunaparken, vervolgens naar de huiskamer, en nu ook naar mobiele toestellen.

»De gamers zelf zijn mee geëvolueerd. Eerst had je een subcultuur van nerds, nu is gamen mainstream. Een hobby voor jongens, meisjes én volwassenen. Heel wat volwassenen van nu zijn ook al opgegroeid zijn met games, waardoor de gemiddelde leeftijd van de gamer pijlsnel de hoogte ingaat.

»Anno 2010 worden er meer games verkocht dan cd's. En omdat de gameverkoop elk jaar nog met 10 à 15 procent groeit, zullen er binnenkort ook meer games dan dvd's aan de man gebracht worden.»


HUMO Gaming is ook een sociaal gebeuren geworden.

Van Looy «Eigenlijk is het zelfs nooit een echt asociale bezigheid geweest. Met z'n tweetjes op één machine spelen kon al vrij snel. Later werd er online gespeeld: in - even ademhalen! - massively multiplayer online role-playing games als 'World of Warcraft' speel je met honderden of duizenden tegelijk. Je kán die games zelfs niet alleen spelen: je moet je verenigen om de queesten tot een goed einde te brengen, en de zogenoemde gildes in dat spel zitten sociaal complex in mekaar.

»Nog recenter - en momenteel echte rages - zijn het partygamen en de social games. De eerste term slaat op feestjes waarbij een groep jongeren samenkomt om te gamen, net zoals ze vroeger gezelschapsspelletjes speelden, met een hapje en een drankje erbij. Omdat je bij de Wii-console ook gebruikmaakt van attributen - stuurwielen, pistolen, tennisrackets, muziekinstrumenten... - hebben de spelers die niet aan de beurt zijn ook wat om naar te kijken: een belangrijke factor in het succes van die party's.


»Social games zijn de kleine spelletjes die je op socialenetwerksites als Facebook kan spelen.»


HUMO Zoals 'FarmVille', waarin je een boer speelt die zijn boerderij moet onderhouden: met 72 miljoen accounts zou dat intussen zelfs de populairste game ter wereld zijn.

Van Looy «Ja. Op socialenetwerksites wordt tegenwoordig zelfs vooral gegamed. Niet verwonderlijk: wie ziet dat zijn vrienden in een spelletje verwikkeld zijn, krijgt vlug zin om mee te doen.»


HUMO Is het door die sociale component dat zoveel vrouwen aan het gamen slaan? In sommige leeftijdscategorieën is de man-vrouwverhouding zelfs fiftyfifty.

Van Looy «Ik denk van wel. Vóór het succesvolle 'The Sims' - waarin je met een virtueel personage een gezin moet stichten en verzorgen - gameden tienermeisjes nauwelijks. Sindsdien worden er typische meisjesgames gemaakt, die allemaal op dat zorgende aspect gericht zijn. Enerzijds houdt de gamemarkt nogal vast aan de traditionele rollenpatronen, anderzijds blijken de meeste meisjes zich ook gewoon niet aangetrokken te voelen tot shooters.


»Bij volwassen vrouwen zijn vooral casual games bijzonder populair: puzzelspelletjes als 'Bejeweled' of 'Tetris', die je tussendoor even kan spelen. 'Tetris' is altijd al meer door vrouwen dan door mannen gespeeld. Ze hebben dat al proberen te verklaren door te stellen dat het 'opruimen' van die blokjes aantrekkelijk is voor huisvrouwen, maar bij die vrij seksistische verklaring sluit ik me niet aan.»


HUMO Opvallend: gamende vrouwen besteden wel vijf uur per week aan hun hobby.

Van Looy «Er zijn er inderdaad heel wat die dagelijks een uurtje 'Tetris' of 'Bejeweled' spelen.»


HUMO Ik las ook ergens dat gamende vijftigplussers er meer tijd steken dan in tijdschriften lezen.

Van Looy «Dat wist ik nog niet, maar ik sluit het zeker niet uit. Die braintrainers van Nintendo (bekend van de reclamespots me Nicole Kidman, red.) hebben heel handig op dat publiek ingespeeld. In rusthuizen is er ook promotie gevoerd voor spelletjes waarbij je moet bewegen.»

Ideale vlucht

HUMO Worden er eigenlijk games gemaakt in België?

Van Looy «Niet veel. Games maken kost veel geld, hè. Film en televisie worden door de overheid ondersteund vanuit het idee dat de bevolking nood heeft om haar eigen cultuur daarin weerspiegeld te zien, maar voor games is dat besef er nog niet. In Nederland zijn ze wél op die trein gesprongen, waardoor er daar meer gameproducenten zijn.

»Ik ben ervan overtuigd dat games hun plaatsje naast bonafide cultuurproducten als film, muziek of strips nog wel zullen vinden. Er wordt bijvoorbeeld al langer geëxperimenteerd met interactieve film en tv, terwijl games toch het interactieve medium bij uitstek zijn. En 't is heus geen hersenloos entertainment. Praat maar 's met een jonge gamer, en je zal snel merken dat daar niks van aan is.»


HUMO Waaraan hebben games dat slechte imago te danken?

Van Looy «Weerstand tegen nieuwe media is van alle tijden: comics, metalmuziek en film hebben allemaal hetzelfde ondergaan. Die reactie is vaak te verklaren door de generatiekloof: ouders zien dat hun kinderen zich onledig houden met dingen waarmee zij zelf niet zo vertrouwd zijn, en dat creëert vervreemding en onzekerheid. Bij het eerste krantenbericht over verslaving aan of geweld in games breekt er paniek uit, en voor je het weet zit je met een sneeuwbaleffect.

»De discussie over games moet gevoerd worden, hoor, maar dan wel met kennis van zaken. Nu hebben veel gamers het gevoel dat hun hobby consequent negatief wordt afgeschilderd. Let maar eens op: als er in een film of een tv-programma een jongen zit die gamet, dan kan je ervan opaan dat er iets mee scheelt. Er zijn games die kritiek verdienen, er zijn games die voor bepaalde mensen beledigend zijn, maar games zijn daarin niet anders dan andere media. Er is dan ook nood aan volwaardige gamekritiek. Het medium is daar ondertussen volwassen genoeg voor.»


HUMO Gameverslaving zit weer volop in het nieuws. Dat probleem is toch niet uit de lucht gegrepen?

Van Looy «Zeker niet, maar je mag niet overdrijven. Tachtig procent van alle jongeren gamet, en maar bij een fractie daarvan loopt het uit de hand. Misschien zijn het wel dezelfde mensen die vroeger te veel televisie keken?

»Gaming wordt problematisch als je het lastig krijgt op school, constant ruziet met je ouders enzovoort. Door alle stimuli die ermee gepaard gaan, slorpt het je volledig op. Gevolg: 't is een ideale vlucht. Maar in plaats van games met de vinger te wijzen, moeten we op zoek gaan naar de oorzaak van dat gedrag.»


HUMO Hoeveel uur gamen per dag is aanvaardbaar?

Van Looy «Er is geen gulden regel. De ene kan het probleemloos tweeënhalf uur per dag doen, terwijl de schoolresultaten of de nachtrust van een ander er misschien al onder lijdt als-ie 's avonds één uurtje achter z'n console postvat. Ter vergelijking: zware gamers spelen dagelijks gemiddeld twee tot tweeënhalf uur. Maar hoeveel mensen kijken niet net zolang naar tv?»


HUMO Is er al onderzoek gebeurd naar de positieve effecten van gaming?

Van Looy «De redactie van het Eén-programma 'Ook getest op mensen' heeft me net dezelfde vraag gesteld, en het antwoord is: ja. Bewezen positieve effecten zijn er op gebied van ruimtelijk inzicht, multitasking, en alertheid in situaties waar er veel noise is - daarin moeten bijvoorbeeld de veiligheidsmensen uitblinken die in luchthavens de inhoud van de handbagage controleren.

»Er is ook onderzoek gebeurd bij chirurgen: veel kijkoperaties worden geoefend met behulp van simulatoren, en gamende chirurgen blijken daarbij een véél vastere hand te hebben dan hun niet-gamende collega's. Zo weet je meteen door wie je moet laten opereren.»


HUMO Bedankt voor de tip!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234