null Beeld

Niet voor de show: U2 live

Terwijl de muziekwereld zwoer bij groter en luider, maakten Bono en de zijnen het lekker gezellig. Geef toe: vergeleken met de stadia die ze doorgaans vullen, was het Sportpaleis (★★★★ op humo.be) toch niet meer dan een sfeervol verlichte zithoek?

Tom Raes

'Innocence + Experience' was een twee uur durende koorddans op de grens tussen spektakel en intimiteit'

Eerst enkele cijfers: de ‘Innocence + Experience’-tour telde 76 uitverkochte data, waarop in totaal zo’n 1,2 miljoen open monden zich konden vergapen aan de wederopstanding van een band die kort daarvoor nog gehavend het jaar ingerold was. Deels door tegenspoed – het fietsongeval eind 2014 dat Bono zowat de helft van z’n botten kostte – en deels door eigen toedoen. De rampzalige release van ‘Songs of Innocence’ op iTunes, de plaat die de tour van een bestaansreden zou voorzien, had in het najaar van 2014 behoorlijk wat gaten geschoten in het banier van het merk U2. De band bood achteraf haar verontschuldigingen aan voor het feit dat elke iTunes-gebruiker hun nieuwste ongevraagd in de digitale zakken gepropt kreeg – een groep die zich moet verontschuldigen voor een plaat: het betekent zelden iets goeds.


Bono de Clown

‘Songs of Innocence’ was allesbehalve klaar toen de eerste plannen voor de bijhorende tour al op tafel gegooid werden. Het was in maart 2013, anderhalf jaar voor de plaat verscheen, dat de band voor het eerst ging samenzitten met Willie Williams, de man die al sinds jaar en dag de U2-tours ontwerpt. Williams: ‘We wisten al snel welk verhaal we wilden vertellen: de autobiografie die op de plaat zou komen, moest doorgetrokken worden op het podium. Alleen wisten we op dat moment nog niet hoe we dat precies moesten doen.’

In elk geval: allesbehalve subtiel. De originele plannen voor de tour bevatten onder andere vliegende kamers op het podium, een heel huis dat moest ontploffen en een gigantische gloeilamp die in vlammen zou opgaan. Ambitieus, maar onbetaalbaar – zelfs naar U2-normen. Werd ook van tafel geveegd: het plan om niet één maar twéé shows te ontwerpen, waartussen elke avond afgewisseld zou worden. ‘Als je die oorspronkelijke ideeën terugziet, zou je het uiteindelijke resultaat bijna armtierig gaan vinden,’ aldus Williams.

De show die uiteindelijk meer dan een miljoen mensen zou verblijden, was nochtans allesbehalve amateuristisch te noemen. Een twee uur durende koorddans op de grens tussen spektakel en intimiteit: een twee-deling die belichaamd werd door een hoofdpodium (‘Innocence’) en een kleiner podium (‘Experience’), met elkaar verbonden door een loopbrug die in de lengte van de zaal was opgehangen en volledig uit ledschermen bestond. ‘Een clubconcert,’ noemde bassist Adam Clayton het ‘Experience’-gedeelte van de show. ‘Ik was bijna vergeten hoe fijn het was om in zulke kleinere opstelling te spelen. Om met je eigen ogen zo goed als iedereen in de zaal te kunnen zien. Bovendien voel je je ook als band meer verbonden met elkaar: in een stadion moet je het niet wagen om te improviseren, je voelt de onderlinge connectie veel minder. Nu is alles wat minder strikt afgelijnd, er is weer wat ruimte.’

null Beeld

‘Een circus,’ zo wist Bono dan weer toen diezelfde tour neerstreek in de Londense O2-arena. U2 trad er zes avonden op, en je kon er telkens over de bekende koppen lopen: Mick Jagger, Chris Martin, Matt Damon, Idris Elba... Noel Gallagher, zelfverklaarde superfan en duidelijk een kop waar al váák over gelopen werd, spande de kroon: hij slaagde erin aanwezig te zijn op elk van de zes avonden. Bono klonk nostalgisch toen hij, enkele nummers ver in de set, begon te mijmeren over zijn intussen veertig jaar oude dromen om weg te lopen van huis en zich bij het circus aan te sluiten. Op een manier was het hem gelukt, dat was de boodschap, en hij wees zonder verpinken zijn drie groepsleden een functie in de ring toe. Zijn eigen rol? De clown. Om dat te beseffen, had hij geen hulp nodig.

U2 heeft een geschiedenis wanneer het over circuskunstjes gaat. Zie hun intussen legendarisch geworden Zoo TV-tour in 1992, ter ondersteuning van ‘Achtung Baby’, waarin Bono avond na avond als zijn alter ego, de duivel MacPhisto, het publiek probeerde op stang te jagen, en vanop het podium naar presidenten én pizzabezorgers belde. In 2009 ging de ‘360’-tour, ter promotie van ‘No Line on the Horizon’, dan weer de geschiedenis in door ‘de klauw’: een gigantisch gevaarte – van Belgische makelij – dat het podium in de greep hield, zeven verdiepingen hoog was, en maar liefst vijftig ton woog. Eén keer kwam de grootheidswaanzin iets te dicht in de buurt van Spinal Tap: toen de band in 1997 tijdens de Popmart-tour in Oslo gevangen kwam te zitten in een gigantische citroen van spiegelglas, waarin ze het podium moesten bestijgen voor de bisronde. Het ding weigerde dienst, maar het verhaal kan nog decennia mee. Pure rockfolklore.

null Beeld

Voor de ‘Innocence + Experience’-tour vormde de loopbrug tussen de verschillende podia het meest extravagante podiumstuk: tijdens ‘Cedarwood Road’ wandelde Bono elke avond de brug op terwijl op de ledschermen een surrealistische versie werd getekend van de straat waarin hij zijn kindertijd doorbracht. Het resultaat: Bono die een wandeling maakte door de straten van zijn jeugd. Halfweg de show werd op de schermen de Berlijnse Muur telkens weer opgebouwd, om daarna, op de tonen van ‘Invisible’, weer afgebroken te worden. ‘Until the End of the World’ zag dan weer The Edge de lichtbrug binnenstappen, waarop hij met water bespuwd werd door een gigantische Bono, die ondertussen op de schermen getoverd werd.


Onschuld + Ervaring

‘De echo’s die we met deze tour gemaakt hebben, zullen we nog een hele tijd horen kaatsen,’ overschouwt Williams nu. ‘De stempel is gedrukt. Als de Zoo TV- en 360-tours de stadionrock opnieuw uitvonden, dan biedt deze tour een kijk in de toekomst van arenatours.’ Ondertussen staat ‘Songs of Experience’, de tegenhanger van ‘Songs of Innocence’, in de steigers. De band zelf hoopt ermee klaar te zijn tegen de herfst – om dan weer de hort op te trekken. Clayton: ‘Het ligt nog niet helemaal vast, maar we zijn er alvast behoorlijk op gebrand. We zijn weer aan het begin: zo voelt het. Het ging nog nooit zo goed met de band. De onschuld hebben we overleefd, en ook de ervaring hebben we ondertussen opgedaan. En kijk: we zijn er nog altijd. Meer zelfs, ik vind dat we beter zijn dan ooit.’

© Q. Vertaling en bewerking: Tom Raes


Ontdek hier wie er nog op tour gaat in 2016 >>

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234