null Beeld

Niets was vroeger beter: Dwarskijker over 'De Televisieroute'

Rudy Vandendaele

In 1969, het jaar van de Woodstock Music & Art Fair, werd een jongetje in Vlaanderen van school gestuurd wegens een argeloze scène in een brave televisieserie voor het hele, meestal katholieke gezin.


De televisieroute

Eén – 2 mei

Zodra de natuur van mijn deels door een blauweregen overwelfde stadstuintje zich onder mateloos gekwetter, gesjilp, geroekoe en gekwinkeleer in het nieuw steekt, begint de televisie zichzelf te herhalen. Nog een geluk dat ‘De televisieroute’ mij in 2013 geheel is ontgaan, wellicht omdat ik toen de voorkeur aan andere programma’s gaf. ’t Lijkt me eerlijk gezegd ook niet onwaarschijnlijk dat ik liever met iets anders dan met televisiekijken doende was toen ‘De televisieroute’ in de tweede helft van 2013 voor het eerst werd uitgezonden: niet kijken is nog de elegantste vorm van tv-kritiek.

In ‘De televisieroute’ maakt de openbare omroep zich zijn archief ten nutte: dat levert vaker het soort programma’s op dat meer aan besparingen te wijten is dan dat we ze aan een fonkelend idee te danken hebben. Volgens de bijsluiter zouden we ons op beklijvende beelden uit de Vlaamse televisiegeschiedenis mogen verheugen. Ben Roelants, een naar schatting monter type, zou dan gesprekjes aanknopen met mensen die ooit iets met die archiefbeelden te maken hadden. De vermoedelijk sympathieke presentator verplaatste zich voor deze gelegenheid in een rode Amphicar, een amfibische auto die veel mensen van mijn generatie, kinderen van de zwart-wittelevisie, onmiddellijk met ‘Kapitein Zeppos’ zullen associëren. Rood was toen nog een grijstint, maar die jeugdserie zag ik niettemin als een kleurrijk hoogtepunt van het tv-aanbod in mijn kinderjaren. Toen ik enkele jaren geleden ‘Kapitein Zeppos’ op dvd dunnetjes overdeed, knapte ik er ganselijk op af: wat ik er als kind bij had ervaren, kon ik nauwelijks nog navoelen. Alsof mijn herinneringen niet meer klopten en ik ook nooit het kind was geweest dat ik me al die jaren had verbeeld. Zonde. Voor de zoveelste keer daagde het me dat de televisie zelden klassiekers voortbrengt en dat de meeste tv-programma’s, eenmaal uitgezonden, in een ommezien passé zijn, of toch stof voor de vergetelheid. ‘Wij, heren van Zichem’, dat ook aan bod kwam in ‘De televisieroute’, noopte me ook al niet tot reikhalzend omzien, maar natuurlijk herinner ik me dat deze serie naar het werk van Ernest Claes eind jaren 60 een doorslaand succes was: op zondagavond werd ze na ‘Sportweekend’ uitgezonden, en de dorpen lagen er ondertussen nog net iets meer uitgestorven bij dan doordeweeks. Ik herinner me dat er een mestkar werd gestolen terwijl iedereen voor de buis zat, alsook een landbouwwerktuig waarvan ik me de naam niet meer herinner, laat staan de vorm. Maar goed, ondertussen is Ernest Claes een zo goed als vergeten schrijver, en zijn boek ‘De Witte’ is al een eeuwigheid geen must meer voor het soort leesgrage dorpsjongen in de knapenleeftijd dat ik ooit domweg ben geweest. In Zichem, aan de oever van een beek, trof Ben Roelants twee heren van een zekere leeftijd aan, die in hun kindertijd de rol van Lewie, alias de Witte, en diens vriendje Peerke Grune hadden gespeeld in ‘Wij, heren van Zichem’. Zij haalden herinneringen op aan een bekende scène uit ‘De Witte’, waarin ze met wild geraas een beek indoken in hun bloterik. Nadat dit bucolische en vooral onschuldige tafereel was uitgezonden, werd Jan Mües, die Peerke speelde, bij de schooldirecteur geroepen: ‘Hou jij de eer van het Sint-Jan Berchmanscollege op díé manier hoog?’ sprak toen naar verluidt die gezagsdrager. Kort nadien werd Jans vader bij de schooldirecteur ontboden. Hij kreeg te horen dat het beter was om een andere school voor zijn zoon te zoeken. Jan Mües vertelde het laconiek, maar ik stond er ruim vijfenveertig jaar na de feiten toch nog enigermate versteld van. In 1969, het jaar van de Woodstock Music & Art Fair, werd een jongetje in Vlaanderen van school gestuurd wegens een argeloze scène in een brave televisieserie voor het hele, meestal katholieke gezin. Wanneer zouden de sixties, die bijna ten einde waren, eindelijk aanbreken? Schooldirecteuren die alles in het werk stelden om de eer van hun college hoog te houden, knepen in die tijd ook graag een oogje dicht voor pedo’s met lesbevoegdheid. Niets was vroeger beter, maakte ik uit ‘De televisieroute’ op, maar daar was ik op eigen kracht ook al achtergekomen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234