null Beeld

Nieuwe getuigenissen tegen de Antwerpse politiebende

‘Als deze feiten bewezen worden, is dit een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het Antwerpse politiekorps,’ zei burgemeester Bart De Wever, toen half maart plots vier agenten uit zijn korps werden gearresteerd op verdenking van het systematisch afpersen en aftroeven van illegalen. Hoe zou het ondertussen met het onderzoek zijn?

'Toen agenten het appartement van Bouchaïb Assaïd (links) waren binnengevallen, diende Soraya Merzoug een klacht in. 'De hele buurt reageerde opgelucht op de arrestatie van de agenten'

In januari 2016 zit de 27-jarige Marokkaan Omar Zaroual thee te drinken in café Tanger in Borgerhout. Hij heeft 2.700 euro op zak, het geld dat hij heeft gespaard met twee jaar afwassen in restaurants – in het zwart, want Zaroual is illegaal in België. Het geld is bestemd voor zijn familie en hij wil het meegeven met een vriend die naar Marokko vertrekt. Maar voor die vriend in café Tanger arriveert, stopt er een combi voor de deur en vallen twee politieagenten binnen, die de papieren van de klanten controleren. Als ze merken dat Zaroual illegaal in het land is, fouilleren ze hem en nemen ze hem mee in de combi. Naar het politiekantoor, denkt Zaroual, maar als de combi stopt, staat hij plots op een afgelegen plek aan de waterkant, in de buurt van het Sportpaleis.

Omar Zaroual (in vlot Nederlands) «De agenten maakten mijn zakken leeg en vonden het geld. ‘Daar heb ik voor gewerkt,’ zei ik. ‘O, ja? Waar is de factuur?’ vroegen ze. Had ik natuurlijk niet. ‘Je mag mijn geld niet zomaar afpakken,’ zei ik. Toen werden ze heel bedreigend. ‘O, nee?’ Ze pakten mijn gsm, mijn pakje sigaretten en mijn huissleutel, staken alles in een plastic zak en gooiden het in het water. ‘En nu jij. Kun je zwemmen?’ Ik raakte in paniek en begon te huilen, want ik kan niet zwemmen. ‘Zijn jullie echte agenten of niet? Willen jullie mij vermoorden?’ Eén van hen zei: ‘We gooien je in het water. Ben je niet dood, dan heb je geluk.’ Ik bleef smeken: ‘Maak mij niet dood!’ Toen gooiden ze me hardhandig in de combi: ‘We brengen je naar de gevangenis, we gaan je terug opsturen.’ Wat later stopten we langs de snelweg. Ze sleurden me uit de combi en dreigden met een pistool. Eén van de twee gaf me een kopstoot, waardoor ik een tand verloor. Het bloedde hevig. Toen reden ze weg, plankgas, en ze lieten me achter langs de snelweg. Ik ben te voet naar huis gegaan, overstuur, met mijn gezicht en mijn kleren onder het bloed.»

undefined

'Dit zijn verhalen die je in de buitenwijken van Napels verwacht, niet in Antwerpen'

De 33-jarige Mohamed Azarwal had maar 2 euro op zak toen hij in de herfst van vorig jaar werd opgepakt door vier politie-inspecteurs in shishabar Aladin in Borgerhout. Samen met drie andere sans-papiers werd ook hij naar een verlaten plek in de buurt van het Sportpaleis gevoerd.

Mohamed Azarwal «We moesten op onze knieën gaan zitten, met onze handen op het hoofd. Ze fouilleerden ons en pakten ons geld af. Ik had maar 2 euro op zak, maar ook dat namen ze af. Terwijl we daar op onze knieën zaten, reden ze weg met scheurende banden, net ‘Starsky and Hutch’. Het was erg vernederend.»

‘Dit zijn verhalen die je in de buitenwijken van Napels verwacht, niet in Antwerpen,’ zegt advocaat Jos Van der Velpen. Hij verzamelde de getuigenissen van negen mannen – van wie acht illegalen – die vertellen dat ze het slachtoffer werden van de zogenaamde Bende van Mega Toby en Sproetje. Die flitsende titel, bedacht door journalisten, verwijst naar een groepje van zes politie-inspecteurs tussen 24 en 35 jaar die door het parket worden verdacht van het afpersen en beroven van kwetsbare mensen en illegalen.

Het was de Antwerpse burgemeester Bart De Wever zelf die, samen met korpschef Serge Muyters, met het nieuws naar buiten kwam bij de eerste arrestaties van vier agenten op 16 maart. Het ging om Nick C., Besart B., Stéphane S. en Jochen G., alle vier agenten van de interventiedienst in het wijkkantoor in de Handelsstraat in Antwerpen-Noord, en later in de kazerne Luchtbal. ‘Er zijn aanwijzingen dat illegalen willekeurig gecontroleerd werden, geslagen en beroofd van hun bezittingen,’ aldus het parket, dat het had over ‘zeer ernstige aanwijzingen van schuld’. Uit goede bron vernamen we dat er microfoons in de combi’s werden geplaatst om de gesprekken af te luisteren. Nadien werden nog twee agenten in verdenking gesteld, onder wie de 35-jarige politie-inspecteur Tom D., die zijn alias ‘Mister Miami’ dankt aan een vakantieoptrekje aldaar. Hij wordt door getuigen aangewezen als de leider van het groepje. Intussen zijn de zes agenten opnieuw vrij onder voorwaarden, waaronder een beroepsverbod.

undefined

null Beeld

'Drie agenten zouden de flat van Bouchaïb Assaïd vernield hebben en de bewoner van zijn geld beroofd'


Spookpatrouille

De roversbende in uniform zou al enkele jaren actief zijn, maar een onderzoek startte pas in juni 2015, na een klacht over een politie-inval in een kraakpand boven café Tanger. Drie agenten zouden het appartement vernield hebben (zie foto’s, red.) en de (illegale) bewoner Bouchaïb Assaïd uitgeschud hebben.

Bouchaïb Assaïd «Ze sloegen de deur kapot, sneden kussens open, scheurden de balatum van de vloer en haalden alles overhoop. Ze zeiden dat ze op zoek waren naar drugs. Mij drukten ze tegen de muur. Ze vroegen mijn identiteitskaart. Ik zei dat ik hier illegaal was. Eén van hen nam mijn portefeuille en nam er mijn geld uit: 225 euro, geld dat ik verdiend had met schilderwerk. ‘Dat is geld van de Belgische staat,’ zei de agent.»

Zwaar aangeslagen deed Bouchaïb Assaïd zijn verhaal aan Soraya Merzoug, een Algerijnse Moeder Teresa die zich ontfermt over de illegalen die in café Tanger contacten leggen om werk te zoeken. Zij belde boos met de politie, maar daar kon niemand een spoor van een interventie van een patrouille op dat adres terugvinden.

Soraya Merzoug «Ik heb toen een klacht ingediend, en ik heb de politie verteld over de corrupte praktijken van hun collega’s. Niemand van de illegale slachtoffers durfde een klacht in te dienen, bang dat ze daarna nog harder zouden worden aangepakt, of het land uitgezet. Maandenlang hoorden we niks, maar toen het nieuws over de arrestatie van de agenten kwam, reageerde de hele buurt opgelucht.»

Het nieuws trok acht illegalen en één Marokkaanse Belg over de streep om alsnog een klacht in te dienen, onder wie Zaroual (de man van 2.700 euro) en Azarwal (de man van 2 euro).

Jos Van der Velpen «De meeste slachtoffers moeten nog verhoord worden, en het is dan aan de politie om hun verhalen te verifiëren. Mij kwamen ze alleszins geloofwaardig over. Die mensen nemen ook een risico: welk voordeel heb je om als illegaal een klacht in te dienen voor een diefstal van 2 euro? Het is hen niet om het geld of een schadevergoeding te doen, maar om rechtvaardigheid. Het zijn trouwens geen mensen die hun geld verdienen met drugshandel of andere criminele activiteiten, maar die zich uit de naad werken om te overleven – in het zwart, omdat ze niet anders kunnen. De getuigen wijzen allemaal dezelfde agenten aan, die ook door het parket verdacht worden. Wat telkens terugkomt in de verhalen, is de vernedering, meer nog dan het fysieke geweld – hoewel er ook een slachtoffer is dat op een afgelegen plek in elkaar werd geslagen. De pietluttige bedragen die worden afgenomen, het meevoeren naar een verlaten plek, het knielen met de handen op het hoofd… Dat is puur wellustig machtsmisbruik. Sommigen werden meerdere keren het slachtoffer. Een Marokkaan werd de eerste keer door twee agenten op straat gecontroleerd en ter plekke bestolen van 360 euro – zijn hele bezit – en zijn gsm. Zes weken later liep hij dezelfde patrouille tegen het lijf. Deze keer namen ze hem mee naar een afgelegen plek en fouilleerden ze hem. Ze beroofden hem van 17 euro en zijn horloge. Sindsdien is die man een bange wezel.»

HUMO Hoe kwam het dat die agenten zo lang konden doorgaan zonder dat iemand van de collega’s iets merkte?

Van der Velpen «Dat is de hamvraag. Je krijgt het gevoel dat die mannen onaantastbaar waren. Normaal gezien mag je toch een schriftelijke verslaggeving van de interventies verwachten. Bovendien worden die combi’s, die dienstdoen als rijdende wijkkantoren, ook gevolgd door de controlekamer en worden patrouilles aangestuurd door een teamleider. Was er dan niemand die iets opmerkte?

»Daarom vind ik het een ongelukkige keuze van het parket om het onderzoek in handen te geven van de Dienst Intern Toezicht: dat zijn collega’s die collega’s moeten onderzoeken. Niet dat ik de integriteit van die mensen in twijfel wil trekken, maar er is altijd een schijn van partijdigheid mogelijk. Het ware beter geweest om het in handen te geven van een externe politiedienst, zoals de federale politie of het Comité P.»

Chris Luyckx, advocaat van Besart B., relativeert de heisa rond het dossier.

Chris Luyckx «Dit onderzoek is met veel bombarie in de pers aangekondigd, maar is, met alle respect, een opgeklopt verhaal zonder veel bewijzen. Ik vind het iets te gemakkelijk om achteraf met getuigenissen van illegalen aan te komen. Hoe geloofwaardig zijn die nog, zoveel maanden na de zogenaamde feiten? Mijn cliënt ontkent dat hij strafbare feiten heeft gepleegd en is zeer strijdvaardig.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234