Nog lang niet uitgedoofd: hoe de tabaksindustrie erin blijft slagen om miljarden euro winst te boeken

De tijd dat je ongestraft een sigaretje kon opsteken op restaurant ligt alweer elf jaar achter ons, de overheid heft torenhoge accijnzen en tegelijk dwingt ze de industrie om alsmaar huiveringwekkendere waarschuwingen op pakjes te zetten. Je zou dus wel gek zijn om aandelen te kopen van bedrijven als Philip Morris of British American Tobacco, want die zijn op sterven na dood. Tenminste, dat zou je denken. Want weinig sectoren blijken zo goed te draaien als de sigarettenindustrie.

HUMO Hoezo, de tabaksindustrie is winstgevend?

JOS VERSTEEG (privébankier InsingerGilissen) «Zéér winstgevend zelfs. Als mens vind ik de tabaksindustrie verschrikkelijk, maar als analist kan ik haar alleen maar aantrekkelijk vinden. De vijf grootste producenten verkochten in 2016 voor 130 miljard euro aan sigaretten: omgerekend 300 stuks voor elke man, vrouw en kind op aarde. Daarvan hielden ze bijna 30 miljard euro winst over.»

HUMO Hoe komt het dat ze het zo goed doen?

Corné van Zeijl (beursanalist) «Ten eerste hebben ze uitermate trouwe klanten. Het klinkt cru, maar dat is natuurlijk het grote voordeel van verslaving. Bovendien zijn rokers extreem merktrouw. Sigarettenmerken mogen in veel westerse landen geen reclame maken. Dat maakt het lastig om rokers over te halen van merk te veranderen. Bijkomend voordeel: dat verbod spaart de makers van Marlboro en Pall Mall weer handenvol geld uit aan dure marketingscampagnes.»

VERSTEEG «Door de hoge belasting op sigaretten (de Belgische overheid verdiende vorig jaar 3 miljard euro aan accijnzen op tabak, red.) kunnen de fabrikanten vrijwel ongestraft hun prijzen verhogen. Op een pakje van 6 euro gaat ongeveer 4 euro naar de Belgische schatkist. Een prijsverhoging van 10 procent op het deel van de fabrikant, de overige 2 euro, maakt voor de roker het verschil niet.»

HUMO De laatste jaren waren er, vooral in Amerika, toch torenhoge schadeclaims van longkankerpatiënten. Heeft dat geen impact op de winst?

VERSTEEG «Die hebben de industrie sinds de jaren 90 al tientallen miljarden gekost. Maar dat voelt ze niet: dat geld wordt door nieuwe rokers opgehoest. Via prijsverhogingen.»

HUMO In het Westen daalt het aantal rokers gestaag, maar in Afrika, het Midden-Oosten en Azië zit de verkoop net in de lift. Hoe komt dat?

Marc Willemsen (hoogleraar Tabaksontmoediging) «Sigaretten oefenen een grote aantrekkingskracht uit op de snelgroeiende jonge bevolking daar. Ze associëren roken met een westerse levensstijl, en steeds meer mensen kunnen zich dat ‘statussymbool’ veroorloven.»

Vooral Indonesië staat bekend als het Disneyland voor de tabaksindustrie. Een pakje Marlboro kost er 1,50 euro en overal prijzen sexy promomeisjes rookwaren aan. Het percentage rokende jongemannen is er sinds 2001 verdubbeld, tot 55 procent.

HUMO Een belangrijke opsteker voor de industrie: jonge rokers zijn hun klanten van morgen.

Willemsen «De tabaksfabrikanten ontkennen in alle toonaarden dat ze zich op kinderen richten. Maar ze zijn ook bij ons een belangrijk doelwit. Zo is het opvallend hoeveel er wordt gerookt in films en Netflix-series. Sigarettenmerken mogen op tv niet in beeld worden gebracht, rokende mensen wel. Op die manier wordt roken genormaliseerd onder jongeren.»

HUMO En zo blijven de ‘grote vijf’ een geldmachine. Van hun 30 miljard euro winst keerden de fabrikanten in 2016 zo’n 16 miljard euro uit aan aandeelhouders, becijferde de Britse krant The Guardian.

Versteeg «Dat doen ze om de beleggers te paaien. Ze beseffen zelf ook dat wat ze doen niet duurzaam is. Dit houden ze op lange termijn niet vol. Verschillende banken, verzekeraars en pensioenfondsen hebben al besloten niet langer te beleggen in de industrie.»

HUMO Hoe zit het ondertussen met de ‘gezonde sigaret’ die de industrie heeft beloofd? Marktleider Philip Morris beweert sigaretten helemaal te willen uitbannen en zet in op de e-sigaret: mét nicotine, maar zonder giftige stoffen.

Willemsen «Die focus op ‘gezonde’ alternatieven is een strategie om aandeelhouders tevreden te stellen. In het Westen spelen ze mooi weer met nieuwe producten, terwijl ze in de rest van de wereld doorgaan met de verkoop van schadelijke sigaretten.» (avd)

© AD

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234