Nooit meer moe: Saartje Vandendriessche leert ons hoe

Al zeven jaar verlangt Saartje Vandendriessche ernaar om weer eens vol energie uit haar bed te springen en met een joehoe-gevoel aan haar dag te beginnen. Vroeger was ze een ochtendmens. Nu staat ze elke dag moe op en moet ze soms een middagdutje doen omdat haar lichaam daar echt naar snakt.

'Na die kuur met bloedzuigers sprong ik om vijf uur 's ochtends uit mijn bed'

Uit pure vermoeidheid kan ze op haar werk soms niet op woorden komen: ‘Laatst schoot tijdens een gesprek de naam Dominique Strauss-Kahn me niet meer te binnen: dat wil je toch niet? Gewoon niet meer mee kunnen in een journalistiek gesprek met je collega’s!’

Saartje Vandendriessche «Nu is het genoeg, dacht ik: ik moet van die vermoeidheid af! Ik begon overal om me heen raad te vragen en toen leek het wel of ik de doos van Pandora had opengedaan: iedereen bleek naar energie te snakken. Kennelijk was mijn probleem een maatschappelijk probleem, dus ik besloot er een rubriek voor ‘1.000 zonnen’ over te maken. Toen ik dat voorstelde, zei de hoofdredacteur meteen: ‘Ja! Dóén! Ik ben al moe vanaf mijn 18de.’»

HUMO Wanneer is het bij jou begonnen?

Vandendriessche «Nadat ik van mijn dochter was bevallen, zeven jaar geleden. Drie maanden na haar geboorte ben ik weer beginnen te werken, maar terwijl ik mijn omroepteksten schreef, viel mijn hoofd gewoon – boenk! – op tafel en sliep ik in. Of als ik onderweg was naar een presentatieklus, moest ik langs de kant van de weg gaan staan om even te slapen. Ik zette dan de wekker van mijn gsm op een kwartier en reed daarna weer door. In het begin was de uitleg natuurlijk: je kindje slaapt nog niet door en je hebt een keizersnee gehad – één van de meest onderschatte operaties die er zijn. Oké, ik heb wat met de genezing van die keizersnee gesukkeld, maar Mille sliep meteen goed, dus volgens mij was er toch iets anders aan de hand.

»Nu, ik draaide wel mee in de maatschappij, ook op sociaal vlak, maar als ik een keer tot één uur wegging moest ik daar meteen drie dagen voor boeten. Ik werd er gek van. Dus toen een vriend van me vroeg of ik meeging naar een workshop gezond eten, zei ik meteen ja. Misschien was dat wel de bron van mijn ellende: mijn voeding. Ik kreeg les van triatleet Dirk Baelus, een overtuigde macrobioot die zei: ‘Als je fit wil zijn, moet je je heel consequent met je eten bezighouden.’ Ik heb me dus helemaal op de macrobiotische keuken gestort. Ik sta er nog steeds achter, maar het is onmogelijk om dat dieet met veel linzen en bonen vol te houden als je uit werken gaat.»

HUMO Maar hielp het?

Vandendriessche «Nee. Ik voelde me er wel beter bij, maar dat was meer psychologisch, had meer te maken met het idee dat ik gezond bezig was. Eigenlijk was ik nog altijd moe. Toch trainde ik op dat moment met m’n Iron Maiden-groepje voor een halve triatlon.»

HUMO Ging dat wel met die vermoeidheid?

Vandendriessche «Ja. Sporten lukt heel goed. Het probleem is dat ik moe opsta. Maar verder functioneer ik redelijk goed in de maatschappij. Dat is wat al die andere vermoeide mensen ook zeggen: ze blijven wel meedraaien in de mallemolen, maar ze zijn moe.

»Trouwens: na dat intensieve sporten – ik trainde zes dagen van de zeven – heb ik mijn lichaam uitgebreid laten recupereren, maar ik blééf moe. Oké, dacht ik toen, misschien is het een mentale kwestie: it’s all in the head!»

HUMO Wat was er volgens jou dan mis in je hoofd?

Vandendriessche «Op zich sta ik redelijk stabiel in het leven, maar ik heb – bijvoorbeeld op liefdesvlak – wel een hobbelige weg afgelegd. Ik heb het einde van een relatie moeten verwerken, zoals zovelen, maar bij mij heeft het misschien iets langer geduurd dan gemiddeld. Ik heb echt een tijd gedacht: het is niet voor mij weggelegd, ik ben een té atypische vrouw voor een relatie. Mensen zeggen ook vaak dat ze me geen doorsneevrouw vinden: ik weet dan niet of ik dat als een compliment moet opvatten of als een belediging.»


Ontembare vrouwen

HUMO Wat is er als vrouw zo atypisch aan je?

Vandendriessche «Tja. Veel vrouwen die een kind krijgen, werpen zich daarna graag op de verzorgende rol. Bij mij was dat niet zo. Ik was heel blij met mijn dochter, maar wilde wel zo snel mogelijk weer aan de slag. En dat vinden mensen kennelijk atypisch.»

HUMO En je jaagt er mannen mee weg.

Vandendriessche «Dat zeggen ze, ja. Maar mijn tante en grote inspiratiebron, Nele Vandendriessche, met wie ik in samenwerking met regisseur Colette Notenboom, het toneelstuk ‘Wolfsvrouwen’ heb geschreven over de wilde natuur van vrouwen en de vastgeroeste rollenpatronen, zei altijd: ‘Je moet werken, hè. Want stel dat je op een gegeven moment bij het grofvuil wordt gezet door je man? Je moet ervoor zorgen dat je zelf een leven hebt. Dan ben je straks misschien wel je man kwijt, maar niet je hele bestaan.’7»

'Saartje en de bloedzuigers: 'Ik heb nooit gezegd: 'Doe dit! Dit is een wondermiddel.' Ze hebben me trouwens flinke littekens gegeven.'

HUMO Je man kwijtraken is ook niet leuk.

Vandendriessche «Misschien wél, hè. Misschien ben je dan eindelijk van die zaag af (lacht).»

HUMO Jouw moeder werkte mee in het advocatenkantoor van je vader.

Vandendriessche «Mijn moeder heeft altijd gewerkt. Maar mijn ouders zijn echt nog van de generatie voor wie het normaal is dat als de man zegt: ‘Ik moet boter hebben,’ de vrouw meteen opstaat om de boter te gaan halen. Hoe vaak ik ook zei: ‘Ma, pa kan die boter toch zelf gaan halen?’ Dat verander je niet meer.»

HUMO Terwijl zijn zus dus…

Vandendriessche «Echt een feministe avant la lettre was, ja. Een vrouw met een ongelofelijke kracht en gevoel voor humor. Zij was ook actrice, heeft heel lang in ‘Mistero Buffo’ gespeeld in de KNS. Tot ze de heerschappij van de mannen daar, die de vrouwen enkel kleine rolletjes gaven, helemaal beu was. Daarna is tante van de ene job in de andere gerold. Ik ken niemand met zoveel bagage en kennis, niemand die zo goed met mensen kan omgaan. Als ik ergens mee zit, klop ik altijd bij haar aan.»

HUMO Wat vindt je vader van haar?

Vandendriessche «Tja, wat zou hij van haar vinden? Ik denk dat ons vader élke vrouw vreemd vindt. Hij vindt ze fantastisch, hè, maar ik denk dat hij, zoals veel mannen, heel vaak het gevoel heeft: jullie zijn raar en emotioneel, en hysterisch.»

HUMO Daar gaat ‘Wolfsvrouwen’ ook over: het is gebaseerd op ‘De ontembare vrouw’ van Clarissa Pinkola Estés, die stelt dat vrouwen natuurkracht hebben, een oerkracht die mannen beangstigt en die het christendom heeft proberen te beteugelen door alleen mannen als leiders te dulden. Wat doet je tante nu?

Vandendriessche «Ze is lachcoach.»

HUMO De derde aflevering van je ‘1000 zonnen’-rubriek ‘Nooit meer moe’ ging over lachtherapie.

Vandendriessche «Iedereen weet dat lachen gezond is, maar als je de cijfers erbij haalt, blijkt dat volwassenen nog maar vijftien keer per dag lachen, terwijl je dat als kind zo’n driehonderd keer doet. Dan weet je: dat is niet goed.»

'Iederéén snakt naar energie, mijn probleem is dat van de hele maatschappij'


Happy & single

HUMO Maar we hadden het erover of je vermoeidheid misschien te maken had met je hobbelige liefdespad en de vraag of het voor een atypische vrouw als jij wat dat betreft wel goed zou aflopen.

Vandendriessche «Eerst dacht ik dus van niet, en dan merk je ook nog dat de maatschappij volledig op koppeltjes afgestemd is. Als single krijg je al snel het gevoel dat je niet meetelt. Ik ga graag naar het theater, maar hoeveel mensen zie je daar alleen binnenkomen? Ook op feestjes zat ik alleen. Dat is allemaal heel erg wennen. Maar dan heb ik singlecoach Sigal Rabinovitz leren kennen, die ondertussen ook Sling heeft opgericht, een platform voor singles waarop ze zich afzet tegen de koppeltjesmaatschappij. Ze stimuleert mensen om vooral de voordelen van hun single zijn in te zien: je bent vrij om te doen waar je zin in hebt, je kunt je onbelemmerd amuseren. Dat ben ik toen flink gaan doen. En al doende, en zonder ernaar op zoek te gaan, heb ik iemand ontmoet en is mijn liefdesleven weer in de plooi gevallen.»

HUMO En daarmee was je mentale evenwicht helemaal hersteld?

Vandendriessche «Niet helemaal. Kijk, voor ik het format voor ‘Nooit meer moe’ bedacht, wilde ik iets maken over succes en de vraag of je je eigen succes kunt beïnvloeden. Een vraag die namelijk ook al een tijdje aan mij knaagde was: heb ik in mijn leven wel het juiste pad gekozen? Was sociale en culturele agogiek studeren wel een goed idee? Ik heb daar toen voor gekozen omdat het een nieuwe richting was: ik wilde niet de geijkte paden volgen, niet zoals mijn vader en zoveel anderen rechten studeren. Maar van mijn studiegenoten kwamen de meesten toch in een bank terecht. Misschien had een rechtendiploma me toch meer mogelijkheden geboden.»

HUMO Wilde je dan weg bij de televisie?

Vandendriessche «Dat was het niet. Ik begon gewoon alles wat ik had gedaan in twijfel te trekken. Ik wilde stappen zetten in mijn leven en ik vond dat ik niet genoeg vooruitging. Omroepen en ‘Vlaanderen vakantieland’ presenteren deed ik al een tijdje en ik had het gevoel dat ik ter plaatse bleef trappelen. Zo ontstond dat idee voor een programma over de mate waarin je zelf je succes kunt beïnvloeden.

»Tijdens mijn research stuitte ik op de naam Tony Robbins, dé succesgoeroe die ook wereldleiders als Michael Gorbatsjov en Bill Clinton heeft gecoacht. Hij geeft seminaries in Groot-Brittannië. Ik wilde daar in het kader van dat programma absoluut naartoe. En wat gebeurde er? Ik geloof niet dat het toeval was – als je geest sterke signalen de kosmos in stuurt, kun je er volgens mij dingen mee in beweging zetten – maar opeens kreeg ik een Facebookbericht van een vriendin: ze had kaarten voor een bijeenkomst van Robbins (die normaal 1.500 tot 4.000 euro kosten red.).

»Het was een ongelofelijke ervaring: we zaten met vijfduizend mensen van over de hele wereld naar één man te luisteren. Er kwam natuurlijk ook wel wat theater bij kijken: we hebben en masse ‘Rock you! Rock you!’ zitten roepen en er waren ook mensen die echt uit hun dak gingen en in trance raakten. Maar Robbins heeft ook een paar heel simpele dingen gezegd waar ik veel aan had. Veel vrouwen, zei hij, hebben last van limiting thoughts: dingen die ze zichzelf wijsmaken, die niet stroken met de realiteit. Het zijn foute gedachten die eigenlijk altijd neerkomen op: ‘Ik ben niet goed genoeg, en ik word niet graag genoeg gezien.’ Met het gevolg dat als ze een goed idee hebben, ze dat uiteindelijk toch in hun la laten liggen omdat ze denken: ‘Ze gaan het toch niet goed vinden.’ Toen ik dat hoorde, viel mijn mond open: hoe vaak had ik dat niet gedaan!

»Ik heb ter plekke besloten om daar meteen mee te stoppen. En dat héb ik ook gedaan. Ik heb gewoon de knop omgedraaid en dat heeft m’n leven een stuk vergemakkelijkt. Ik hoef nooit meer te piekeren: ‘Zal ik dit doen of niet?’ Ik dóé het gewoon. Als iemand me niet groette, dacht ik vroeger ook altijd: ‘Oei, zou die me niet meer tof vinden?’ Terwijl die persoon waarschijnlijk gewoon een slechte dag had. Daarover piekeren doe ik dus ook niet meer. Het is allemaal verloren energie. Met mijn idee voor ‘Nooit meer moe’ ben ik gewoon recht op de hoofdredacteur afgestapt. Met succes. Die nieuwe aanpak geeft me emotioneel heel veel rust.»

HUMO Daarmee moet je je vermoeidheid toch al een stuk hebben kunnen terugdringen, lijkt me.

Vandendriessche «Ja, en toch... De vermoeidheid blijft. Maar hoeveel mensen hebben me niet gezegd: ‘Ik ben ook moe.’ De meesten hadden het zelfs al helemaal geaccepteerd. Ze vonden het logisch: ‘Dat hoort bij de maatschappij!’

»Nu, dat kan zijn, hè. Misschien zijn we wel allemaal moe omdat we fulltime werken, én kinderen hebben, én een interessant sociaal leven leiden, én er goed willen uitzien, én moeten sporten. Of misschien is het wel het overaanbod aan informatie, de gsm die constant belt, en Facebook en Twitter die lonken. Maar toch wil ik me daar niet bij neerleggen.»

HUMO Heb je voedingssuplementen geprobeerd?

Vandendriessche «Tuurlijk. Kijk, de visolie en de spirulina: het staat daar nog allemaal. Maar het helpt allemaal niet. Zoveel studies hebben al uitgewezen dat die supplementen helemaal niks toevoegen als je evenwichtig eet, tenzij je een coureur bent die roofbouw op zijn lichaam pleegt.»

'Iedereen weet dat lachen gezond is, maar we doen het maar vijftien keer per dag'


Kriebels in de benen

HUMO Maar je gelooft toch nog steeds dat er een manier moet zijn om je vermoeidheid een halt toe te roepen?

Vandendriessche «Ik wil in ieder geval álles proberen. Ook alternatieve therapieën. Nu, het moet niet te zot worden. Er zijn ook mensen die beweren dat je minder moe wordt als je je huis maar op de juiste manier inricht. Dat gaat me te ver. De dingen die ik uitprobeer zijn wetenschappelijk onderzocht.»

HUMO Zoals het effect van bloedzuigers.

Vandendriessche «Inderdaad. Daar is nogal wat reactie op gekomen. Mensen vonden dat ik die bloedzuigers had zitten aanprijzen. Dat is onzin. Ik heb nooit gezegd: ‘Doe dit! Dit is een wondermiddel.’ (Stroopt haar mouw op) Ze hebben me trouwens flinke littekens gegeven. Ik vraag me af of ze nog zullen weggaan.»

HUMO Boedzuigers kunnen worden gebruikt in de chirurgie, naar het schijnt: ze helpen bij neiging tot bloedstolling, hebben een antibacterieel effect en kunnen soelaas bieden bij gewrichtspijnen. Maar ik las nergens iets over het voorkomen van vermoeidheid.

Vandendriessche «Niet specifiek, maar de stoffen die ze in je lichaam spuiten hebben wel een gunstige werking. Ik moet ook eerlijk zeggen: de dag na die opnamen moest ik om vijf uur opstaan – wat normaal een drama is – maar die ochtend sprong ik uit mijn bed. Daarna heb ik op de trein ook nog zes uur intensief kunnen lezen. Nu, de dag daarna was ik wel een wrak.

»Voor de vierde aflevering heb ik gisteren iets uitgeprobeerd waar ik echt in geloof: ik heb een bioprint laten maken. Daarvoor meten ze op twaalf plaatsen je vet en op basis daarvan kunnen ze opmaken welk voedingspatroon het meest geschikt is voor jouw lichaam. Ze gaan ervan uit dat je via wat je eet én het moment waarop je bepaalde dingen eet, de aanmaak van neurotransmitters kunt beïnvloeden. Zo mag ik ’s morgens absoluut geen koolhydraten. Ik heb, zo bleek, vetophoping rond mijn buik: dat wijst op cortisol en dus stress, en koolhydraten werken de aanmaak van cortisol nog eens extra in de hand. Ik moet ontbijten met eiwitten – groenten met kip, vis of een veggieburger, proteïnerijk voedsel. Dat schroeft je dopamineniveau op en dopamine is de neurotransmitter die je drive en je focus verhoogt. Ik moet ook geen duur- maar krachttraining doen – squats en zo. Zulke oefeningen doen het cortisolniveau dalen en het testosteronniveau stijgen. Testosteron, dat wil ik wel!»

HUMO Het ijsbad dat volgens de Wim Hof-methode komaf maakt met vermoeidheid, ga je daar een permanent onderdeel van je leven van maken?

Vandendriessche «Ik neem ’s ochtends nu een koude douche in plaats van een warme, ja. De Wim Hof-methode borduurt voort op een Aziatische meditatietechniek waarmee je volgens hem via je wil en ademhaling warmte kunt genereren. Daarmee zou er dan meer zuurstof in het bloed worden opgenomen. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat je er effectief je immuunsysteem mee kunt beïnvloeden, al hebben ze niet kunnen achterhalen waarom dat zo is. Maar er zijn topsporters die bij de methode zweren. Ik vind het moeilijk om tijd vrij te maken voor de ademhalingsoefeningen, al heb ik ondertussen wel begrepen dat je om minder moe te worden inspanningen moet leveren. Je moet je leven drastisch omgooien. Maar zal ik ooit weer de energie krijgen die ik wil? Ik weet het niet.»

'Af en toe moet je gewoon aanvaarden dat je moe bent. Dat een middagdutje niet meteen een bomma van je maakt.'

HUMO Tot nu toe gebeurde dat dus niet.

Vandendriessche «Maar ik heb wel al gemerkt dat andere belangrijke dingen verbeterd zijn. De stoelgang, bijvoorbeeld: er is toch niks heerlijker dan eens goed naar de wc te gaan?»

HUMO Wat ga je nog meer uitproberen?

Vandendriessche «Ik ga mijn slaap laten analyseren.

»Ik dacht dat ik goed sliep, maar dat is niet zo. Ik heb, zo is al gebleken, last van restless legs: kriebels in mijn benen. Het duurt zeker een uur voor ik effectief in slaap val, dus aan de nodige acht uur kom ik helemaal niet.

»Verder ga ik ook nog met een herborist wildplukken in de natuur. Hij zal me leren welke planten energie geven.»

HUMO Wat heb je tot nu toe nog meer geleerd?

Vandendriessche «Dat het ook belangrijk is om af en toe gewoon te aanvaarden dat je moe bent. Dat een middagdutje niet zó erg is. Dat het niet meteen een bomma van je maakt.»

HUMO Heb je ‘De vermoeide samenleving’ van Byung-Chul Han gelezen? Hij zegt dat we ten onder gaan aan slogans als: ‘Je kúnt het!’ Je bent nu wat je er zelf van maakt. We moeten onszelf voortdurend aansporen en optimaliseren – niet van anderen, maar van onszelf: dat is net het erge. Jij schreef al een boek, maakte een toneelstuk, liep een triatlon, beklimt jaarlijks de Mont Ventoux, moet van jezelf vooruit. Ik heb de indruk dat je veeleisend bent voor jezelf.

Vandendriessche «Dat zou kunnen. Ik vind ook dat ik elke dag alle kranten gelezen moet hebben, én de Knack, én de Humo, en dat ik geregeld naar het theater of de bioscoop moet en alle programma’s van mijn collega’s moet volgen.»

'Ik heb lang gedacht: een relatie is niet voor mij weggelegd, ik ben een té atypische vrouw'

HUMO Waarom móét je dat allemaal?

Vandendriessche «Dat heb ik ook al proberen te achterhalen. Mijn ouders zijn West-Vlamingen, zijn alle twee heel harde werkers. Ik heb niet anders geweten dan dat mijn vader altijd met zijn neus in de dossiers zat.»

HUMO Hij wou dat jij advocaat werd.

Vandendriessche «Ja, maar ik denk niet dat ik nu gelukkiger zou zijn als ik zijn bureau had overgenomen.»

HUMO Had hij hoge verwachtingen van je?

Vandendriessche «Hij is wel iemand die altijd zijn zeg wilde hebben. Ik wilde na de humaniora naar de toneelschool, maar hij zei: ‘Neen, je gaat eerst naar de universiteit.’ Na de unief zei ik: ‘Oké, dan ga ik nu naar de acteerschool.’ En weer zei hij: ‘Zou je nu niet beter gaan werken? Je moet ervaring opdoen in een bedrijf!’ Maar ik heb me verzet en ben wel naar de acteerschool gegaan. Daarna had ik als actrice wel af en toe werk, maar toen de aanbiedingen uitbleven, was het weer de pater familias die zei: ‘Je bent je tijd aan het verdoen. Je moet kennis opdoen.’ Dus dat is altijd wel een bron van strijd en twijfel geweest. Toen ik even helemaal geen werk meer had – nu exact tien jaar geleden – heeft mijn vader zelfs gezegd: ‘Kom jij maar in mijn bureau wat brieven typen.’

Daar zat ik dan. Te typen met twee vingers – want typen had ik ook niet geleerd. Af en toe riep hij ‘Dossier zeventien!’, en dan moest ik dossier zeventien brengen. Of ik moest koffie halen. Toen heb ik echt gedacht: ‘Zie mij nu. Zonder rechtendiploma toch brieven tikken voor mijn vader. Ik heb echt niks van mijn leven gebakken.’ Maar ik had een screentest gedaan bij de VRT en opeens kreeg ik telefoon aan mijn kleine bureautje. Ik mocht als omroepster beginnen. Ik heb de telefoon laten vallen en ben midden in dat kantoor van mijn vader, tussen al die mannen in pak, als een gek beginnen te gillen, schreeuwen en juichen. Het is tóch goed, dacht ik alleen maar, dat ik mijn eigen weg ben gegaan en volgehouden heb. En dat vind ik, ondanks al mijn twijfels, nog steeds.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234