Nymphomaniac Volume 1

Uitdagend, ontroerend, prikkelend, omstreden, ingenieus, grappig. Lars von Trier op z’n best.

Eerst en vooral een misverstand uit de weg ruimen: ‘Nymphomaniac’ is géén pornofilm. Dat Lars von Trier zijn nieuwste worp zélf als een pornofilm heeft bestempeld, lijkt ons een typisch voorbeeld van een vontrieriaans grapje, dat vervolgens dankbaar werd overgenomen door zijn promoteam en de luitjes die de ietwat misleidende trailer in elkaar hebben geflanst: ook op de marketingafdeling van Zentropa, Von Triers hoofdkwartier in Kopenhagen, weten ze maar al te goed dat seks verkoopt.

Om één en ander nog wat ingewikkelder te maken, verschijnen er van ‘Nymphomaniac’ twee verschillende versies: een vierenhalf uur durende gecensureerde versie, die à la ‘Kill Bill’ in twee delen werd gesplitst, en een één uur langere ongecensureerde versie, die in maart in wereldpremière zal gaan op het Filmfestival van Berlijn en naar verluidt enkele extra scheuten hardcore bevat.

In de ingekorte versie, vanaf deze week in de donkere zaal, steekt er heel af en toe een paarse eikel de kop op en zijn er zo nu en dan wel degelijk schaamlipjes te zien, maar over het geheel genomen heeft ‘Volume 1’ net het omgekeerde effect van porno: de film hitst niet op, maar ontroert, sleept mee, verrukt, elektriseert, streelt de zintuigen, grijpt in de ziel, prikkelt de hersenvliezen, en doet je vurig snakken naar ‘Volume 2’ (uit op 29 januari). Kortom: topper!

Met meesterhand voert Von Trier u mee op een poëtische, speelse, zalig meanderende, af en toe zielroerende, door een fantastische soundtrack ondersteunde (Rammstein!) trip doorheen het onstuimige leven van Joe (Charlotte Gainsbourg), een grofzinnelijke deerne die van het zinnetje ‘Fill all my holes, please!’ haar lijfspreuk heeft gemaakt (al lijkt ze merkwaardig genoeg weinig plezier uit haar uitspattingen te halen).

Aan Seligman (Stellan ­Skarsgård), de oude man die haar in het begin van de film bont en blauw geslagen in een steegje aantreft, en aan wie ze tijdens een lange, vreemde nacht haar levensverhaal vertelt, vertrouwt Joe op een bepaald moment toe dat ze een doorslecht mens is – aan u om op het eind te oordelen of ze gelijk heeft.

De trip vangt aan op het moment dat Joe op achtjarige leeftijd de geneugten van de klimkoorden in de turnzaal ontdekt, en net zoals in de vertellingen van Duizend-en-een-nacht slaan we onderweg een heleboel zijwegen in: zo steken we iets op over het verband tussen de Gulden Snede van Pythagoras en de Rij van Fibonacci, worden er lijntjes uitgeworpen naar Thomas Mann en Edgar Allen Poe, en ontmoeten we een schare kleurrijke figuren, zoals Jerôme, een Engelse vlegel die iets heeft met brommertjes en Joe in een grauwe ontmaagdingsscène laat zien dat drie plus vijf wel degelijk acht is.

En o, wat is het heerlijk meedeinen op de langgerekte en bochtige rivier die ‘Nymphomaniac’ is, wat valt er te smullen van de scherpe dialogen (‘Liefde? Is gelijk aan lust, met een geut jaloezie erbij’), en wat is het genieten geblazen van de imponerende vertolkingen van Gainsbourg, van nieuwkomer Stacy Martin en van – nooit geweten dat hij de klasse en de durf in zich had – Shia LaBeouf als Jerôme! En wat valt er te lachen!

Ontpopte Von Trier zich twee jaar geleden tijdens de beruchte persconferentie op het Filmfestival van Cannes nog tot de stunteligste stand-upcomedian van het noordelijk halfrond, dan bewijst hij in ‘Nymphomaniac’ dat hij een volle zaal wel degelijk kan doen gieren – tijdens de scènes met de fabelachtige Uma Thurman – eigenlijk een mini­theaterstukje – lagen wij alvast in een deuk. Af en toe komt de provocateur in hem nog eens naar boven en drukt hij (wat ons betreft iets te opzichtig) op de shockknop, maar alles bij mekaar zien we in ‘Nymphomaniac’ vooral de gevoelige artiest, de begaafde kunstschilder (die eerste beelden!) en de meeslepende verteller in hem aan het werk.

Lars heeft het dus weer maar eens klaargespeeld: wat hij twee jaar geleden nog piasserig brandmerkte als ‘mijn vieze film’, blijkt nu een weelderige odyssee; een zinderende, bijna hypnotiserende ervaring; een film ook die zich (mede doordat de cineast de jaartallen en de locaties bewust heel vaag houdt) op een vreemde manier aan tijd en ruimte lijkt te onttrekken en in zijn eigen unieke stratosfeer zweeft. Mea vulva, mea vulva, mea maxima vulva!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234