'O, wat zijn ze snel beledigd door een seksistische of racistische opmerking.' Claire Fox houdt jongeren een spiegel voor

De millennials moeten maar eens opgroeien, vindt schrijfster Claire Fox. Ze gedragen zich als verwende kinderen die hun zinnetje krijgen door het op een huilen te zetten.

'Ze hangen het slachtoffer uit om aandacht en sympathie te krijgen'

De libertaire opiniemaakster van de denktank Institute of Ideas spreekt al zestien jaar voor allerlei groepen mensen en in die periode heeft ze een zekere reputatie opgebouwd. Ze neemt geen blad voor de mond, durft weinig populaire standpunten in te nemen en verdedigt haar meningen hartstochtelijk. Het zijn kwaliteiten, zo meent Claire Fox, die ongebruikelijk zijn geworden. Want hoewel sommigen zich zorgen maken over een verharding van het opinieklimaat, windt Fox zich juist op over hoe het debat in de kiem wordt gesmoord doordat bepaalde types overgevoelig zijn geworden voor kritiek.

Ze ziet het vooral bij jongeren. Fox merkte het voor het eerst op in een islamitische middelbare school in Londen, waar leerlingen over de rooie gingen toen ze tijdens een discussie over vrije meningsuiting sprak over ‘Mohammed’ en niet ‘de profeet Mohammed’. Ze kreeg te horen dat haar verhaal beledigend was, en dat ze zich ‘als westerse vrouw’ die pijn niet kon voorstellen en maar beter kon luisteren in plaats van oreren. De klas leek geschokt en sommigen werden uiterst vijandig.

Op een andere school gebeurde hetzelfde tijdens een verhitte discussie met een feministe over het recht van veroordeelde verkrachters om weer in de samenleving te worden opgenomen.

Fox realiseerde zich dat er iets ernstig mis is met de jongeren van vandaag: ze vermijden moeilijke of beladen gesprekken en doen een beroep op emotie om de ander de mond te snoeren.

HUMO Waarin verschillen de jongeren van vandaag van die uit eerdere generaties?

Claire Fox «Tot nu wilden jongere generaties altijd risico’s nemen. Ze hadden waanzinnige ambities en probeerden de intellectuele of morele grenzen op te rekken. Nu zijn jongeren vooral uit op veiligheid en bescherming. Ze presenteren zich als slachtoffers, want ze hebben geleerd dat dát de manier is om aandacht en sympathie te krijgen. Wie durft een slachtoffer nog te bekritiseren, tegen te spreken of uit te dagen? Jongeren sluiten zich af van het debat om niet bloot te hoeven staan aan ongemakkelijke ideeën, en ze dwingen bij de autoriteiten af dat zulke meningen niet geuit mogen worden. Dat gaat zover dat het soms leidt tot absurde, lachwekkende situaties.»

HUMO Geeft u eens een voorbeeld?

Fox «Aan de universiteit van Sydney werd het Mexicaanse thema voor een jaarlijks feest geschrapt omdat studenten het ‘racistisch’ vonden dat bezoekers een sombrero en een poncho zouden dragen. En in de universiteit van Ottawa in Canada zijn de yogalessen opgeschort na een formele klacht van studenten, omdat yoga een ‘oneigenlijke toe-eigening’ zou zijn van een andere traditie. Aan de universiteit van Yale werd aan studenten gevraagd om zich met Halloween niet zodanig te verkleden dat minderheidsgroepen er aanstoot aan zouden kunnen nemen – dus geen indianentooi of tulband – en toen iemand suggereerde dat er misschien niet zo overspannen moest worden gedaan over een verkleedfeestje, waren de studenten woedend. Aan steeds meer onderwijsinstellingen worden debatten geannuleerd wanneer een thema of spreker controversieel is. Popliedjes zoals ‘Blurred Lines’ worden verboden wegens seksistisch. Aan de universiteit van Oxford mogen rechtenstudenten wegblijven wanneer ze zich ongemakkelijk voelen bij een onderwerp, zoals aanranding of verkrachting.»

HUMO Al uw voorbeelden komen uit het hoger onderwijs: dat is maar een beperkt deel van een hele generatie.

Fox «O, maar de neiging om kwetsende woorden uit te bannen en emotionele zwakte te benadrukken is een veel breder cultureel fenomeen. In de Britse versie van ‘Big Brother’ – en dan hebben we het toch over een heel andere groep – zijn diverse deelnemers na publieke druk weggestuurd, omdat ze zich seksistisch, racistisch of anderszins beledigend hadden uitgelaten. Of neem talentenjachten als ‘X Factor’ en ‘Idols’: kandidaten beseffen heel goed dat ze meer kans maken op een gunstig oordeel als ze eerst een zielig verhaal over zichzelf vertellen.

»Die tactieken zijn doorgesijpeld in onze hele samenleving. Zwarte activisten menen dat zij de enigen zijn die over racisme mogen praten omdat blanken niet kunnen weten wat het eigenlijk betekent. Wie kritiek heeft op een vrouwelijke politicus, wordt verweten een vrouwenhater te zijn. En zo worden opponenten in het debat gewoonweg gediskwalificeerd.»

HUMO Loopt het in België en Nederland ook zo’n vaart?

Fox «Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft titels van kunstobjecten zodanig aangepast dat ze niet langer beledigend zouden zijn: alle ‘bosnegers’, ‘indianen’ en ‘dwergen’ zijn vervangen door politiek correcte termen.»

HUMO Wat vindt u zo kwalijk aan een trend die je ook kunt beschouwen als een zorgzame poging om inclusief te denken?

Fox «Het is kwalijk omdat het mensen afschildert als zwakke wezens die moeten worden beschermd tegen alles wat ze zien en horen. Het is kwalijk omdat het benadrukt dat jonge mensen niet over de weerbaarheid beschikken om te kunnen omgaan met situaties of ideeën die zijzelf of anderen misschien ongemakkelijk vinden. Er wordt meteen beschuldigd en geïnsinueerd, maar nooit een gesprek gevoerd, zoals volwassenen dat volgens mij horen te doen, op basis van argumenten.»

HUMO Is het dan geen goed idee de harde toon van het debat wat af te zwakken?

Fox «Dat is wat sommigen voorstellen: dat we op onze woorden letten en ons maar beter niet moeten bemoeien met gevoelige onderwerpen. Maar het gevaar is dat we op eieren gaan lopen om een ander maar niet te beledigen. Het publieke debat wordt dan poeslief, geheel conform een harmonieus script waarin niets gebeurt. In de realiteit zal het betekenen dat alleen de meest geaccepteerde meningen nog zullen worden toegestaan.»

HUMO Waarom stellen jongeren zich zo op?

Fox «Ik denk dat die jongeren reflecteren hoe hun ouders en onderwijzers met hen zijn omgegaan. Wíj hebben hun de middelen ontzegd om op te groeien tot zelfstandige, autonome volwassenen.»

'Claire Fox: 'Jongeren reflecteren hoe hun ouders en opvoeders met hen omgingen.'

HUMO Hoe bedoelt u dat?

Fox «We hebben veiligheid boven alles geplaatst. We hebben kinderen jarenlang verteld dat de wereld heel gevaarlijk is. Overal stonden er enge mannen klaar om zich aan hen te vergrijpen, dus moesten ze vreemden vooral op een afstand houden. Het minste overgewicht kwam neer op een tikkende tijdbom, dus we behandelden frisdrank en chips alsof je ervan kon doodvallen. In plaats van een gesprek te voeren over een onderwerp als klimaatverandering kwamen we al snel met de Apocalyps aanzetten.»

HUMO U bedoelt dat die jongeren van jongs af aan te veel beschermd werden?

Fox «Ja. Als je voortdurend te horen krijgt dat je beschermd moet worden, dat je gevoelens niet gekwetst mogen worden, dan ga je vanzelf denken dat jij het middelpunt van het universum bent. En dan vind je het heel gewoon dat alles zodanig georganiseerd wordt dat jij je goed voelt.

»Het onderwijsbeleid – in elk geval dat van Groot-Brittannië en de VS – heeft sterk bijgedragen aan die ontwikkeling. Onderwijzers werden aangemoedigd om altijd positief, opbeurend commentaar te geven. Bij sportwedstrijden op scholen moesten ook de verliezers een medaille krijgen. Examens moesten minder zwaar worden gemaakt omdat de studenten zich zo gestrest voelden.

»Nu ze oud genoeg zijn om te mogen stemmen en studeren, stellen die jongelui zich nog steeds op als kinderen die hun zin willen krijgen. Het gevoel overal recht op te hebben en de ziekelijke behoefte aan bescherming vormen een giftige combinatie. Samen hebben ze jongeren de capaciteiten ontzegd om de uitdagingen aan te gaan die nu eenmaal bij het leven horen.»

HUMO Intussen is er een uitgesproken politiek incorrecte tegenbeweging, waar ze uw visie vast kunnen waarderen.

Fox «Nee, dat denk ik niet, want ik vind hun reactie kinderachtig. Ik begrijp het wel: als je de hele tijd moet opletten voor wat je zegt, schrijft of vindt uit angst voor de politiek correcte politie, dan kan ik me voorstellen dat je er op een bepaald moment genoeg van hebt en je kont tegen de krib gooit. Maar schreeuwerige commentaren dragen op geen enkele manier bij aan een juist begrip van het probleem, laat staan aan een oplossing.»

HUMO Wat moet er dan wél gebeuren om de millennials tot inkeer te laten komen?

Fox «Iedere generatie heeft volgens mij een persoonlijkheidstype dat geldt als model. Voor deze generatie is dat een psychologisch beschadigd slachtoffer dat zich onderdrukt voelt en daarom bescherming, veiligheid en therapie nodig heeft. Zwaktes worden sympathiek bevonden, dus die gaat men voortdurend benadrukken. Maar jongeren zullen toch een keer moeten inzien dat zo’n model niet gezond of nastrevenswaardig is. Eenvoudig gezegd: ze zullen zelf een ruggengraat moeten ontwikkelen, leren debatteren op basis van argumenten. Het is hún strijd.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234