null Beeld

Obama's America

Canvas trapt vanavond een zomerse serie portretten van wereldleiders af met 'Obama's America', een tweedelige docu van en met Simon Schama, een Brits historicus die al jaren in New York woont.

Redactie

De insteek: Obama - bijgenaamd The Light Bringer, The Obammunist dan wel Jug Ears, afhankelijk van wie u het vraagt - is ondertussen al anderhalf jaar aan de macht, 't is dus hoog tijd voor een tussenbalans. Schama is een medestander, maar spaart de roede niet.

Simon Schama «Barack Obama is ondertussen bezig aan zijn derde akte. De eerste akte was zijn buitengewone campagne, en daarmee samenhangend de onrealistische verwachtingen die aan hem opgehangen werden. Hij werd gebombardeerd tot een Amerikaanse messias, iemand die het land weer zou samenbrengen in een tijd dat de ene crisis op de andere volgt.

»In de tweede akte, grosso modo in 2009, was hij enigszins op de dool. Hij leek te denken dat hij zijn plannen uitgevoerd kon krijgen door iedereen op te roepen tot een soort nationale knuffel. Hij vergat dat een president ook hard moet kunnen zijn. Zelfs als hij goede beslissingen nam, wisten de Republikeinen dat nog voor te stellen als een teken van zwakte, en hij liet dat allemaal maar betijen.

»Hij was - sorry dat ik dit moet zeggen - eigenlijk gewoon een grote softie. In die rampzalige maanden faalde hij in wat het Grote Amerikaanse Democratische Experiment moest worden. Ik vind dat hij zijn belangrijkste adviseurs, David Axelrod en Rahm Emanuel, toen de deur had moeten wijzen.

»In de derde akte leek hij eindelijk te beseffen dat hij meer een vechter, een kuitenbijter moest worden. Dat merk je aan de vastberadenheid waarmee hij de gezondheidszorg hervormd heeft. De Republikeinen gokten erop dat die hervorming het land zou polariseren - en dat is nu natuurlijk ook zo - maar ik vermoed dat de bevolking op lange termijn dankbaar zal zijn voor een president die belangrijke beslissingen durft te nemen. Ook zijn aanvankelijke tegenstanders.

»Franklin Roosevelt, Harry Truman en Jack Kennedy, die eigenlijk gewoon uit een familie van politieke boeven stamde, wisten allemaal hoe het spel gespeeld moet worden: hard en zonder omzien. Ronald Reagan was op dat vlak een genie: hij was extréém hard, maar wist het te brengen met een Hollywood-glimlach, zodat de bevolking vooral de fluwelen handschoen voelde en veel minder de ijzeren vuist die er inzat. Als Obama écht een grote president wil worden, moet hij die truken leren.»


- Wat denk je van de rechtse Tea Party-beweging, die zijn ongenoegen over Obama steeds luidruchtiger kenbaar maakt?

Schama «Ik maak me hiermee wellicht niet populair, maar ik verwelkom de Tea Party-beweging bijna. Wat ze zeggen of voorstellen kan me niet bekoren, maar dat ze überhaupt bestaan is het gevolg van dezelfde ontevredenheid over het politieke bestel die Obama aan de macht heeft gebracht.

»Hij zei het ooit zelf: 'Government is not the answer, government is the problem.' Het enige verschil is dat hij andere ideeën heeft om dat probleem aan te pakken dan de Tea Party-beweging. Het zij zo: de gezondheid van een democratie kan nu eenmaal niet alleen worden afgemeten aan de graad van tevredenheid bij links denkende mensen.

»Het was overigens compleet voorspelbaar dat het eerste jaar van Barack Obama zou tegenvallen. Iedereen leek te verwachten dat hij zou komen binnenstormen en zomaar even alles rechtzetten wat scheefstond.

»Er zijn, geloof ik, nog maar twee presidenten geweest die tegen dat soort torenhoge verwachtingen moesten opboksen: Kennedy en Bill Clinton. Clinton kan in Amerika om tal van redenen op heel veel bewondering rekenen, maar ook zijn eerste jaar was bijzonder hobbelig.»

Bekijk een fragment:

undefined


- Hebt u nog meer advies voor Obama?

Schama «Ja. Het thema waarop hij finaal zal worden afgerekend, is hoe hij de oorlog in Afghanistan zal afhandelen. Natuurlijk betreft het een wespennest dat hij geërfd heeft van zijn voorganger, maar hij heeft wél besloten om verder te vechten - in een conflict dat nog veel Amerikaanse en Britse levens zal kosten, om nog maar te zwijgen van de plaatselijke bevolking.

»Het probleem is dat de Amerikaanse politieke top niet meer wenst te leren van het verleden. Dat wil zeggen: ze kijken naar het verkéérde verleden. George W. Bush en zijn haviken waren geobsedeerd door de Tweede Wereldoorlog: toen was Amerika de Grote Bevrijder, de sterke legermacht die de slechteriken wel eens even een lesje zou leren.

»Het is van een grote domheid om te denken dat dat nu ook nog kan. Mijn advies aan Obama: vergelijk de toestand in Afghanistan niet met WO II, maar met Amerika's vergeten oorlog in Korea. Dat was een bloederig zootje waar Harry Truman komaf mee heeft gemaakt: léér daarvan.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234