Oma maakt een trip: de glorieuze terugkeer van psychedelica

Psychedelica lééft! We leven in het jaar negen na de dood van Syd Barrett, en er zijn in geen tijden méér jonge groepen geweest die zich met honger en talent tot het in de sixties als papaver ontloken genre gewend hebben.

De volledige naam van het festival is een mondvol – Liverpool International Festival of Psychedelia vergt een flinkere hap adem om uit te spreken dan Jospop, zeg maar – en dat is passend voor het soort muziek dat volgens Roger Waters in de jaren zestig al aanleiding gaf tot een gedragsverandering van het Pink Floyd-publiek.

Roger Waters «In onze begindagen, voor we een plaat hadden opgenomen, stonden de mensen meestal te dansen. Later dreven ze eerder mee op de groove, met de mond open, alsof iemand er een kool in trachtte te duwen. Wat wij in die tijd deden, werd door anderen ineens psychedelica genoemd. Ik weet niet of dat klopt, maar ik heb het mezelf ook nooit horen ontkennen.»

Anno ’14 spreken we over een globaal fenomeen: Turkije heeft jarenlang een stevig bloeiende psych rock-scene gekend; vorig jaar stonden in Liverpool bands uit Chili, Mexico City en Denemarken, en dit jaar is het Zweedse Goat de headliner op de tweede dag. De Australiërs van Tame Impala, voortrekkers van het genre en voor mensen van een zekere leeftijd eigenlijk gewoon The Beatles, zijn er spijtig genoeg niet bij, wél andere genrefavorieten als Suuns, Wolf People, Amen Dunes en The Besnard Lakes.

Craig Pennington (organisator)«Dit festival was in geen enkele andere periode van de geschiedenis mogelijk geweest. In Liverpool bouwen we aan een globaal psychedelisch dorp. Neo-psych bloeit omdat het, dankzij de mogelijkheden van het internet, nergens nog op grenzen botst: de verscheidenheid en internationale context die daardoor mogelijk gemaakt wordt, is de hele aard van het genre. Het reikt veel verder dan de wat oppervlakkige cultuur van zweverige hippies met bloemen in hun haar en geneuzel over vrede en de vrije liefde.»

Naast Liverpool zijn er gelijkaardige evenementen in Oslo, Eindhoven, Quebec en Bern. En er is het Austin Psych Fest, dat al zeven jaargangen telt: officieus het eerste in zijn soort.

De matras van de muziekwereld

Iets anders. Mocht u bijvoorbeeld denken dat psychedelica en hiphop twee diametraal tegenover elkaar staande muziekgenres zijn die nul noppes met elkaar van doen hebben, dan is ‘Arrhythmia’ (2002) van Antipop Consortium een hoogst interessant plaatje voor u. Op die cd zette de groep haar oldskool hiphopbeats en rhymes immers naast spacy synths en grooves, combineerden ze dierengeluiden en opera’s van één minuut met rapteksten, en het wérkte nog ook. Psychedelica is de matras van de muziekwereld, en elk ander genre gaat erop liggen. Meer namen: Wooden Shjips, Temples, Hookworms, Woods, Sun Araw, Animal Collective, Jacco Gardner, Ty Segall, Django Django, Shabazz Palaces en Darkside. Acts van wie de grootste gemene deler eerder eh, klein is. Of het moest zijn wat Pennington erover te vertellen heeft: ‘Het is een bloeiende, boeiende, constant muterende en evoluerende stroming die heel erg op het nú gericht is.’

Bed Rugs in Liverpool

Zit ook nogal stevig met het nu verweven: Bed Rugs. Over hun ‘8th Cloud’ schreef Humo destijds: ‘Het was van Millionaire geleden dat in Belgenland nog zulke opwindende gitaren werden waargenomen.’ En ook: ‘Bed Rugs heette vroeger The Porn Bloopers en stond in 2008 in de finale van Humo’s Rock Rally. Als Bed Rugs, en met wat op ‘8th Cloud’ staat, hadden ze die finale drie keer kunnen winnen.’ NME schreef iets gelijkaardigs, maar dan in een Engels waarvan wij niet meteen weten hoe we het moeten vertalen: ‘Seek out ‘Dream On’: a gorgeous head-swim rivalling Tame Impala’s ‘Innerspeaker’ that helps make ‘8th Cloud’ one of the most rewarding finds of the year.’ We onthouden: ze vonden het best te pruimen, daar bij NME. In januari zou er van Bed Rugs overigens nieuw plaatwerk moeten zijn.

HUMO Maar we hadden het over de verschillende geuren en kleuren van het genre. Wat verbindt al die groepen met elkaar? Of ook: waaraan herkent een mens psychedelische muziek?

Noah Melis (drummer) «Het heeft vaak te maken met de sound: op een slimme manier gebruikmaken van reverb en delay. Of de instelling om heel fel te werken aan een groove die lang blijft doorgaan, in plaats van te kiezen voor een klassieke popsongstructuur... (Denkt na) Wat eigenlijk al niet klopt, want er zijn ook psych bands met traditioneler opgebouwde songs. Met andere woorden: ik weet het ook niet.

»We zijn er zelf niet echt mee bezig, maar vaak zijn er ook uiterlijke overeenkomsten. Een soort affiniteit met de jaren zestig. Neem nu die gast van Temples: precíés Marc Bolan. Sixtieskledij is een beetje hip, hè. Nee, dat klopt ook alweer niet: tegenwoordig kunnen alle kledingstijlen hip zijn, zolang het er – als het rond je lijf hangt – maar een beetje hip uitziet. Aan hoe ik het uitleg, hoor je dat ik er zelf niet veel van snap – maar Temples hebben er bijvoorbeeld duidelijk wél lang over nagedacht.»

HUMO Hoe belangrijk is dat festival in Liverpool?

Melis «Voor ons is het één van de beste festivals om te spelen. Omdat we het een eer vinden daar te mógen staan, en voor mij ook omdat ik fan ben van bijna elke band die daar staat. Normaal gezien, op een groot festival als Pukkelpop, vraag ik me vaak af: ‘Wat ga ik nu eens bekijken?’ In Liverpool kan ik me met gerust gemoed naar om het even welk podium begeven: ik wil toch alles zien. Het is bijna spijtig dat we er moeten optreden: alleen al door ons gerief op te stellen, misloop ik een paar fantastische bands.»

De waarheid volgens Wayne

Enkele jaren geleden coverden The Flaming Lips de volledige ‘The Dark Side of the Moon’ van Pink Floyd en in oktober brengen ze ‘With a Little Help From My Fwends’ uit, een track-by-track tribute aan ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ van The Beatles. Voor hun versie van ‘Lucy in the Sky with Diamonds’ hebben ze de medewerking van Miley Cyrus gevraagd. Ook behoorlijk out there.

Kenners dus, die Lips, en dan hebben we het nog niet eens over hun zelf gepende output gehad. Zanger Wayne Coyne deed zijn glasheldere visie op psychedelica ooit cadeau aan een Brits journalist: ‘Het is geen genre, het slaat op alle muziek die je laat voelen dat je leeft. Het is menselijkheid in muziekvorm, en het zit overal waar je graaft. Joy Division is psychedelica. My Bloody Valentine is psychedelica. Gustav fucking Mahler is psychedelica!’

- Ik geloof dat je de vraag niet helemaal begrepen hebt...

Wayne Coyne (onverstoorbaar) «Ik ben bijvoorbeeld altijd fan geweest van punk en postpunk. Omdat het zo krachtig was, en freaky. En omdat het destijds – eind jaren zeventig, begin tachtig – de vensters in de hoofden van de mensen opengooide. Volgens mij kan dus ook punk psychedelisch zijn, terwijl de meeste mensen me voor gek verklaren als ik zoiets zeg. Psychedelische muziek kan, maar hóéft niet gemaakt te worden door schimmige, langharige, pillen slikkende weirdo’s. Je hoeft er niet uit te zien als de Butthole Surfers of The Grateful Dead of – ik hoop het met je mee – ikzelf. Elke muzikant die niet volgens de regels van het boekje speelt en niet bang is om in het eigen hoofd te duiken, maakt psychedelica.»

- Heb je zelf voorkeuren voor bepaalde soorten?

Coyne «Historisch gezien heb je de Amerikaanse tak, waarvan de typische eigenschappen kenmerkend aanwezig zijn in het oeuvre van The Grateful Dead: het is wat losser, meer bluesy en het heeft iets weg van uit de hand gelopen jamsessies. De Britse variëteit is strakker, intellectueler – de Pink Floyd van Syd Barrett is daar een voorbeeld van. Ik voel me aangetrokken door beide. Ik zou het liefst tijd doorbrengen met die van The Dead – dat zijn of waren ook maar gewoon dudes die zich nog het liefst van al in een comfortabele hoek terugtrekken met een joint. Maar als ik een plaat wil opzetten en geraakt wil worden, kies ik voor Floyd.»

Het is, heeft u gemerkt, moeilijk om over nieuwe psychedelica te praten en het níét te hebben over de jarenzestigvariant. De tijd van The 13th Floor Elevators, The Soft Machine, Love, Kaleidoscope, Jefferson Airplane, Moby Grape en Jimi Hendrix in een zotte bui, die samen een gezellige stal vormden waar het genre zijn oorsprong en bestaansrecht heeft gevonden. Het is het tijdsgewricht waar de term, ondanks de huidige hausse, nog steeds het meest aan doet denken. Maar de aanwezigheid van de ‘neo’ in de genrebenaming ‘neo-psych’ ál te hard benadrukken, is ook niet nodig. Het zijn twee op zichzelf staande periodes en stromingen.

Let’s go bowling

Wie vindt dat het leven in België al psychedelisch genoeg is en daar niet meteen een trip naar Liverpool voor over heeft, kan binnenkort ook in Antwerpen terecht: op 15, 16 en 17 oktober wordt daar, naar het voorbeeld van onder meer Los Angeles, New York, Louisville en Londen een driedaags Big Lebowski Fest georganiseerd. Het in meer dan één opzicht geestesverruimende ‘The Big Lebowski’ van Ethan en Joel Coen is de film waar Bed Rugs zijn naam gehaald heeft (‘It really tied the room together’). Zij spelen ook op de eerste editie van het Antwerp chapter, naast onder meer The Hickey Underworld, The Rott Childs, Mauro en Fence. Verder zal er uiteraard gebowld en naar CCR geluisterd worden. Verkleed u als één van de personages, en u krijgt een white russian op kosten van het huis. Als u maar onthoudt: nobody fucks with the Jesus.

Wat ons eraan doet denken: er is ook Christian Rock Psychedelica, maar daarover moeten we het een volgend keertje maar eens hebben.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234