'Onechtheid is al jarenlang de norm op televisie.' Thomas Erdbrink, de nieuwe 'Zomergasten'-presentator

Iran-correspondent Thomas Erdbrink wordt de nieuwe presentator van het befaamde VPRO-programma ‘Zomergasten’. Maandenlang moest hij zijn mond houden. Dat werd steeds lastiger, zeker toen onlangs bleek dat Wilfried de Jong zou stoppen en de discussie over de ideale Zomergasten-presentator weer oplaaide.

In alle stilte had de VPRO Erdbrink al vastgelegd. Die keuze komt als een verrassing: zijn tv-serie ‘Onze man in Teheran’ was vorig jaar een ongekend succes bij onze noorderburen, en werd nadien ook op Canvas uitgezonden. Maar interviewen in een studio is iets heel anders. Erdbrink, correspondent voor The New York Times en de Volkskrant, was zelf ook verrast toen hij door de VPRO werd benaderd.

Thomas Erdbrink «Ik werd gebeld op een krakerige telefoonlijn. Ik dacht eerst dat ze me wilden uitnodigen als gast. Opeens drong tot me door wat de bedoeling was. Na achttien jaar journalistiek, waarvan veertien in Iran, ga je toch op zoek naar uitdagingen, zoals mijn serie. Hoe vaak krijg je nou de kans om zes interessante, beeldbepalende gasten te interviewen? Ik ben trots dat ik dit mag doen, maar voel wel de druk. Moet je zien wie me zijn voorgegaan: Wilfried de Jong, Adriaan van Dis, Joris Luyendijk. Grote namen, mensen die het heel goed hebben gedaan.»

- Klagen over de ‘Zomergasten’-presentator is een nationale sport. Joris Luyendijk zei ooit: ‘Er wordt gewoon over je heen gepist.’ Kun jij daartegen?

Erdbrink «Als je voor The New York Times werkt in een land als Iran, wordt er ook over je heen gepist. Maar Nederland is mijn eigen land, misschien komt het hier harder aan. Als ik zelf vind dat ik het slecht doe en de kritiek terecht is, zal het me wel raken, denk ik.»

- Je bent de veertiende presentator, hoe ga jij het doen?

Erdbrink «Ik hou er niet van me anders voor te doen dan ik ben, ik hou niet van spelletjes spelen met een gast, wel van een goed gesprek. Ik zit er ook voor de kijker, ik moet de juiste vragen stellen. Dat doe ik alleen niet op een manier die mijn gast de hele tijd in het gezicht raakt. Ik zal me goed voorbereiden, fragmenten alvast bekijken. Jelle Brandt Corstius heeft dat ooit bewust niet gedaan, om het spontaan te houden. Dat was dapper, maar hij is er wel van teruggekomen.»

- Wilfried de Jong stopt na drie jaar omdat hij zelf weer iets wil maken. Hij zegt: je moet heel dienstbaar zijn bij ‘Zomergasten’. Ben jij wel dienstbaar?

Erdbrink «Vraag dat maar aan mijn vrouw (lacht). Het gaat niet om mij, maar om de zes mensen die zich blootstellen in een programma dat hun leven kan veranderen. In die zin ben ik volkomen dienstbaar. Dat betekent alleen niet dat het hun pr-avond wordt. Ik wil weten wat hen drijft. Het zou me frustreren als ze daar niet eerlijk over zijn. Dat vind ik belangrijk; onechtheid is helaas al jarenlang de norm op televisie. Om die reden ben ik vanaf het begin nauw betrokken bij het zoeken van gasten, ik moet een klik met ze hebben. De meeste Nederlandse politici durven niet eens drie uur in een programma te zitten, omdat ze zo onecht zijn. Maar dat is meer hun probleem dan dat van ons.»

- Je woont sinds eind 2001 in Teheran. Weet je genoeg over onze contreien?

Erdbrink «Ik ken niet alle details van de mediarelletjes in de krant, maar in grote lijnen weet ik best wat er gebeurt. Vanuit Iran blijf ik op de hoogte via Facebook of onze illegale satellietschotel. Het ‘NOS Journaal’ zie ik vaak, met mijn vrouw Newsha kijk ik naar programma’s als ‘De wereld draait door’, ‘Pauw’ en ‘Ik vertrek’. Ik zie Nederland door de bril van de media, van een afstand. Dat is een handicap, want de werkelijkheid is vaak anders. Maar het kan ook een voordeel zijn: ik stel andere vragen.»

- Verhuis je tijdelijk naar hier om ‘Zomergasten’ voor te bereiden?

Erdbrink «Nee, dat kan best vanuit Teheran, met hulp van de redactie. Ik kom pas eind juli naar Nederland, enkele dagen voor de eerste uitzending. Dat wordt leuk: het is lang geleden dat ik zes weken in de lage landen was.»

- Je zult nog vaker herkend worden op straat.

Erdbrink «Dat gebeurt al steeds vaker, en dat is best wennen. Gelukkig vonden de mensen mijn tv-serie leuk – dat helpt. Als ‘Zomergasten’ bezig is, zullen ze misschien wel zeggen dat ik het niet goed doe. Ik heb van de VPRO een dvd gekregen met hoogtepunten van de eerste 25 seizoenen. Daarop komt oud-premier Balkenende aan het woord. Hij zegt: ‘Er zijn drie beroepen waarin je altijd kritiek krijgt: coach van het Nederlands elftal, presentator van ‘Zomergasten’ en minister-president.’ Nou ja, het zij zo. Je kan niet je hele leven leiden uit angst voor de kritiek die misschien gaat komen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234