Onze Man bij Muse in Parijs

Je hebt populair en hondspopulair, en dan heb je Muse. Achtenhalve maand na Rock Werchter komt het Britse drietal van 12 tot 16 maart vier keer het Brusselse Paleis 12 vullen. Dat maakt samen grosso modo 62.000 Belgen die de lopende ‘Drones World Tour’ van op de eerste rij zullen ondergaan.

'Voor wie barokke progrock maakt en zich laat inspireren door glam, electro, metal, opera én Beethoven, is 'basic' een relatieve term'

De ‘Drones World Tour’ ging van start op 23 mei 2015 en eindigt later dit jaar, op 10 augustus 2016, ter hoogte van het Hongaarse Sziget-festival: samen 126 concerten, met een gemiddelde omzet van 745.000 euro per avond. Vooraf was binnen de groep naar verluidt voorgesteld om het eens een keertje simpel aan te pakken, om het visuele en pyrotechnische geweld van hun ‘2nd Law World Tour’ te counteren met een back to basics-beweging. Maar voor wie barokke progrock maakt, zich laat inspireren door glam, electro, metal, opera én Beethoven, en een frontman heeft die ooit het Guinness Book of World Records haalde in de pissing contest-categorie ‘Wie heeft in de loop van één tournee het meeste gitaren stukgeslagen?’, is ‘basic’ een relatieve term.

Over dat wereldrecord: we spreken over 140 kapotte gitaren, en daarover zei frontman Matt Bellamy lang geleden: ‘Op het podium probeer je dingen over te brengen die je niet met woorden gezegd krijgt. Eigenlijk zeg ik: dit is geen plaats voor aanbidding. Dan heb ik het niet alleen over het aanbidden van Muse, maar ook over het aanbidden van technologie, van de kracht die uitgaat van de versterkte mens. Een auto is ook een soort uitvergroting: dat is eigenlijk een enorme voet. Op het podium pluggen ze mijn gitaar en microfoon in, en ik ben versterkt, ik ben een uitvergrote mens: een Grote Stem, met een Grote Gitaar. Door die gitaren en versterkers kapot te slaan, toon ik heel duidelijk dat het allemaal máár versterking is. ‘Plug in Baby’ gaat daarover.’

In Parijs is héél veel versterking aanwezig, maar er wordt niet met instrumenten gegooid. Wel wordt de intrede van Muse in de zaal onheilspellend voorafgegaan door een eskadron marcherende SWAT-troopers, de futuristische flikken uit de ‘Revolt’-videoclip, terwijl de intromuziek (zoals elke avond: ‘Straight Outta Compton’ van N.W.A.) een paar streepjes luider wordt gezet. Daarop stijgt de band vanuit drie gaten het podium op – en nadat zij ‘Psycho’ inzetten, wordt een zwerm mansgrote drones tot net boven de hoofden van het publiek genavigeerd. Ik tel er negen, en ze hebben de vorm van lichtgevende bollen; in Paleis 12 zal zich mogelijk een Atomium-mop opdringen. De drones worden gecontroleerd door een computer en een tracking system, met software die door een Nederlands bedrijf werd geschreven. Geen sinecure, zo blijkt: volgens ooggetuigen ging één en ander een dag eerder opmerkelijk minder vlot, en ook vandaag zal uiteindelijk één drone AWOL gaan, en vervaarlijk van links naar rechts beginnen te zwenken.

De ‘Drones World Tour’ is er ook één met een zogenaamd 360°-podium. Volgens Glen Rowe, tour-regisseur van Muse, was het oorspronkelijke idee dat van een kleine boksring in een grote arena: een centraal focuspunt in het midden van de zaal. Het is een oude droom: al in 2009 had de band het er in interviews over, toen U2 met een soortgelijk podium ging touren. Het appeal is duidelijk: iedereen in de zaal heeft een perfect zicht op de band, en omdat het podium zo laag staat, lijkt de groep bijna op te gaan in het publiek. Een minieme afstand tussen rockster en toeschouwer draagt bij tot de beleving, wist Iggy Pop al. Omdat het hele ding gestaag rond de eigen as draait – precies één keer per uur – kijkt ook de drummer om beurten iedereen in de ogen. Voor wie zijn rockshows liever spartaans en zonder gimmicks heeft: weet dat het allemaal nog veel méér over the top had kunnen zijn.

'Boven het publiek hangen negen drones, en ze hebben de vorm van lichtgevende bollen; in Brussel zal zich mogelijk een Atomium-mop opdringen'

Dominic Howard (drummer) «Eerlijk: meestal vinden we onze show niet bombastisch genoeg. Doorgaans moeten we onze decorideeën afzwakken, omdat we weten dat Volksgezondheid ze toch niet zal toelaten (lacht). Alles in brand steken mag niet, hè. Ik verzeker je: als onze echte plannen ooit doorgaan, zul je gechoqueerd zijn. Het wordt iets wat wij nooit eerder hebben gedaan. Sterker: wat níémand ooit eerder heeft gedaan, zelfs Metallica niet. Je bent gewaarschuwd.»

Van het Engelse blad NME mocht een vrouwelijke fan vijftien jaar geleden een vraag aan Bellamy stellen. Het werd: ‘Vertel me iets waardoor ik zal stoppen met altijd maar van je te dromen.’ Het antwoord: ‘Mijn voeten stinken, en ik ben klein.’ Later voegde hij daaraan toe: ‘Mogelijk omdát ik zo klein ben, moet het tijdens concerten altijd maar groter. Maar weet ik veel: ik ben geen psycholoog.’ In Humo gaf hij nog een extra reden.

HUMO Ik leg je de leukste Muse-quote aller tijden voor: ‘Een intieme, ingetogen set van Muse, dat is als Elton John die zijn zeventigste verjaardag viert met zes vrienden en Pizza Express.’

Bellamy (lacht hard) «Ik geef toe dat we in het verleden weleens overdreven hebben, maar ’t is nu eenmaal moeilijk om op je stappen terug te keren. Op tournee hebben we vrachtwagens vol materiaal, en we hebben zóveel personeel in dienst... Als we het kleiner zouden willen aanpakken, moeten we meteen tien man ontslaan. Je voelt je na verloop van tijd toch verantwoordelijk voor die mensen. Het zijn ook bijna allemaal vrienden geworden. En we kunnen ze moeilijk allemaal aan de T-shirtstand zetten.»


Mama Bellamy

Muse verkoopt in Parijs zés keer de AccorHotels Arena uit, een mega-evenementenzaal in het stadsdeel Bercy waar ook jaarlijks het Paris Masters-tennistoernooi georganiseerd wordt, en waar de Franse hillbilly from hell Johnny Hallyday in de loop van zijn carrière meer dan één miljoen mensen bereikte. Het is tevens de plek waar U2 in december vorig jaar twee concerten gaf, en daarbij even vergezeld werd door de Eagles Of Death Metal, in hun eerste publieke optreden na de Bataclan-moorden. Meer echo’s van het sindsdien gespleten en bescheten concertleven in Parijs bereiken ons op de avond van het concert in de kilometer lange aanschuifrij, die doorheen de hele wijk meandert. We zullen met zijn allen uiteindelijk elk twéé keer gefouilleerd worden, een onderdeel van een veiligheidsprotocol dat honderden securitymensen op de been gebracht heeft. In de rij meldt naast mij iemand met trots in de stem dat ‘de terroristen niet gewonnen hebben’, maar omdat hij het fluistert vermoed ik dat hij liever het zekere voor het onzekere neemt.

Ik hoor ook: ‘Alleen voor Muse wil ik nog eens een voet in een concertzaal zetten.’ Live komt de groep dan ook met arduinen adelbrieven: de Londense passage van hun HAARP-tour (in juni 2007) werd ooit officieel verkozen tot ‘Belangrijkste Evenement’ in de 93-jarige (!) geschiedenis van het Wembley Stadium. Het ging concerten van Queen (‘Live at Wembley’) en Michael Jackson vooraf, alsook de Olympische Spelen van ’48 en de door de thuisploeg gewonnen Wereldbeker Voetbal van ’66. Maar voor een groep die voor hun spanbetonnen concert-reputatie talloze awards won, hangt er nog iets aandoenlijks amateuristisch rond. Bij de meeste wereldgroepen wordt een nieuwe tour aangekondigd middels een dure pr-campagne, in het geval van Muse werd het Australische luik van de lopende concertenreeks onlangs terloops wereldkundig gemaakt door een slordige tweet van Bellamy’s moeder.

'Muse live: een combinatie van een space opera en een Cirque du Soleil-voorstelling. Wie een kind voor zijn allereerste rockoptreden hier naartoe stuurt, creëert valse verwachtingen.'


Groter, harder, meer!

In de kolom met concerthoogtepunten vinken we jachtige versies aan van ‘Dead Inside’, ‘Bliss’ (aangekondigd als ‘A very old one’), een overrompelend ‘Supermassive Black Hole’, ‘Undisclosed Desires’ en ‘Knights of Cydonia’. Het valt weer op hoeveel klassiek geworden songs de groep ondertussen heeft, en vooral: hoe snel dat proces blijkbaar verloopt. ‘Dead Inside’ is amper negen maanden geleden op plaat verschenen, en klinkt live nu al als een evergreen. Tijdens de enige twee rustigere nummers dondert de aandachtsboog los uit het zwerk. Les: bij een visueel bombardement treedt gewenning snel op, en een adrenalinejunk kickt niet graag af. Tijdens het gevoelige ‘Madness’ probeert één publieksvak vergeefs een Mexican wave in te zetten.

Ook weigert de groep voorlopig al dertig concerten lang om oude favorieten ‘Muscle Museum’ (dat zo heet omdat ‘muscle’ in het woordenboek net vóór ‘muse’ staat, en ‘museum’ net erna), ‘Hyper Music’, ‘New Born’ of ‘Sing for Absolution’ te spelen. Hetzelfde geldt helaas (al heel lang) voor ‘Space Dementia’, een persoonlijke favoriet, en niet alleen omwille van de solo op broekrits.

Volgens fans die twee nachten op rij naar Muse zijn gaan kijken, mag ik mezelf gelukkig prijzen dat ik de tweede avond heb meegemaakt: ‘Een veel betere setlist.’ Ik zoek het achteraf op en tel vijf verschillen. Wél ‘Map of the Problematique’, ‘Bliss’, ‘Stockholm Syndrome’, ‘Apocalypse Please’ en ‘Revolt’; géén ‘Hysteria’, ‘Plug in Baby’, ‘Resistance’, ‘United States of Eurasia’ en ‘Reapers’. Om me heen ontspint zich een liveversie van de talloze fanfora waarop élk Muse-optreden druk besproken en gekeurd wordt: ‘Hoe haalt de band het in hun hóófd om ‘The 2nd Law: Isolated System’ al zo vroeg in de set te spelen, terwijl het toch veel beter achteraan past?!’ (Overigens: wie Muse vorig jaar al op Werchter zag, mag een danig opgefriste setlist verwachten.)

Toegewijde fans zijn kieskeurige fans, en daarvan heeft Muse er bij de vleet. Tijdens één webdiscussie wordt beweerd dat het haast niet anders kan of Bellamy is zijn eigen publiek stilaan kotsbeu. Directe aanleiding is een heckler die op een concert tussen twee nummers schreeuwend aan de band had meegedeeld ‘Madness’ ‘fooking booooring’ te vinden. Een mening die door meer fans gedeeld wordt, maar het is wel een song met een grote emotionele waarde voor de band, en Bellamy in het bijzonder. Volgens enkele samenzweringstheoretici zou de zogenaamd moegetergde frontman de lyrics van ‘Starlight’ daarna bij meerdere gelegenheden veranderd hebben van ‘I don’t know if it’s worth it anymore’ naar ‘Now I know it’s not worth it anymore’.

In Parijs valt daar weinig van te merken; dat Bellamy weinig zegt, is bijvoorbeeld geen teken van wispelturigheid, het is standaard. In de totaalervaring die Muse live is, leidt praten alleen maar af. Ook voor de frontman zelf, blijkbaar: drie van de in totaal vier keer dat hij spreekt, is dat zo binnensmonds gemompeld dat het wellicht enkel door de eerste rijen begrepen wordt.

Nog een gemiste kans: tijdens ‘The Handler’ vatten Bellamy en bassist Christopher Wolstenholme post voor een transparant gordijn waarop twee enorme handen geprojecteerd worden die de bewegingen van de twee zogezegd poppenspelergewijs controleren. Op zich een goed idee, maar de uitwerking is nogal statisch. Dat er geen salto’s van zijn gekomen, stelde mij – het geldende ‘Groter! Harder! Méér!’-devies werkt snel aanstekelijk – bijna teleur.


Gesneden Instagram-brood

Muse had zijn eerste hit zeventien jaar geleden al, maar aan het publiek is van die lange adem vooralsnog weinig te merken. In de AccorHotels Arena vooral veel tieners en twintigers, naast – enigszins onverwacht – opvallend meer gepensioneerden dan op het gemiddelde rockconcert. Eén besje draagt een ‘No Matt, No Fun’-T-shirt. Maar er zijn ook kinderen van rond de zes, zeven jaar; dreumesen die zich hierna mogen opmaken voor een reeks teleurstellingen. Want wie een kind voor zijn allereerste rockoptreden naar een combinatie van een space opera en een Cirque du Soleil-voorstelling stuurt, creëert nog geen klein beetje valse verwachtingen.

Muse is entertainment voor de hele familie, wat verklaart waarom de popcornstandjes hier langere rijen kennen dan de bar, waarom je duidelijk ziet dat de danspasjes van Bellamy en Wolstenholme ingestudeerd zijn en waarom qua voorprogramma gekozen werd voor X Ambassadors. Dat is een brave, New Yorkse hitformatie die kindvriendelijke en geslachtsloze songs als rockmuziek wil verkopen. Wel goed voor een paar kreetjes van ontroering: de toetsenist van X Ambassadors blijkt blind te zijn, en wordt naar en van het podium begeleid door een steward. In Brussel komt uw aperitief overigens in de gedaante van het evengoed onschadelijke Nothing But Thieves. Muse is ook: rock als gesneden Instagram-brood, met dank aan de let me entertain you-poses, de met ledverlichting omkranste basgitaar, de gestileerde gitaar met de dubbele hals – de groep uit Devon wil u in de eerste plaats een vrolijke avond bezorgen, iets om over na te praten. Daar kan cynisch over gedaan worden, maar het spreekt in het voordeel van Muse dat daar alvast tijdens het concert nauwelijks tijd en ademruimte voor is.

Handig om te weten voor wie straks naar Paleis 12 trekt: als u per se naar het toilet moet, doe het dan bij voorkeur tijdens het in Parijs kleurloze ‘The Globalist’; zorg dat u op tijd terugbent voor eerste bis ‘Mercy’. Als u tijdens ‘Starlight’ gigantische zwarte ballonnen boven uw kruin ziet passeren, hou u dan niet in om er één lek te prikken. Het concert gaat pas verder nadat ze allemaal pfffwieeet hebben gezegd. En wie echt op de eerste rij wenst te staan, komt beter op tijd: aan de Parijse concertzaal werd al vanaf 15 uur aangeschoven, terwijl de deuren pas om 18 uur opengingen en het daarna nog eens drie uur wachten was tot Muse eraan zou beginnen.

'Entertainment voor de hele familie: de popcornstandjes kennen hier langere rijen dan de bar'

Bewaar ook op zijn minst een deel van uw applaus voor Morgan Nicholls, het vierde groepslid dat elke avond een optreden lang (letterlijk) in de schaduw blijft staan, in een uitsparing van het podium, een halve meter lager dan de rest van de band. Meestal bemant hij de keyboards, tijdens ‘Starlight’ neemt hij ook de gitaarpartijen van Bellamy over. Maar omdat hij officieel niet bij Muse hoort, krijgt hij géén lichten op hem gericht en blijkt hij op het einde geen buiging voor het publiek te mogen doen. Muse bestaat al sinds 1994 in een onveranderde bezetting en wordt daarmee stilaan een zeldzaamheid: je leest hier en daar dat de groep een nakend record niet wil compromitteren, maar het blijft een set lang vreemd om een muzikant in het donker te zien staan.


Matt & Kanye

Het overkoepelende thema van de ‘Drones’-tour is dat van een mechanische samenleving – zie: de projecties op de schermen en het leitmotiv van de gelijknamige plaat – maar binnen dat kader passen alle mogelijke onderwerpen en maatschappelijke hete hangijzers: zelfcontrole (‘The Handler’), burgerlijke ongehoorzaamheid (‘Uprising’), ruzie met die van ons (‘Madness’), maar toch vooral de apocalyps (‘Knights of Cydonia’, ‘Time Is Running Out’, ‘Apocalypse Please’)...

Thuis heeft Bellamy twee poezen die de naam Kim en Kanye hebben gekregen (‘Ik heb Kanye West één keer ontmoet. We hebben het niet echt over muziek gehad, hij wilde alleen maar over onze T-shirts praten’), in Parijs doet hij zijn namedroppen muzikaal: de slotnoten van ‘The Handler’ worden aangelengd met een paar strepen van Nirvana’s ‘Negative Creep’. ‘Stockholm Syndrome’ (vanavond voor het eerst gespeeld op deze tournee) mondt uit in ‘Township Rebellion’ van Rage Against The Machine. En slotnummer ‘Knights of Cydonia’ wordt gewoontegetrouw ingeleid door een powerballadversie (!) van Ennio Morricones ‘Man With a Harmonica’. De band doet dat om de eigen helden te eren; het is bijvoorbeeld geen geheim dat Bellamy aanvankelijk concertpianist wilde worden maar het steven wendde nadat hij een Rage Against The Machine-concert had bijgewoond. ‘Sommige muziek maakt me opeens volledig niet-bang. Ken je dat gevoel? Niet bang om met een vliegtuig te crashen, niet bang om te sterven. Veel klassieke muziek geeft me dat gevoel. Rage ook.’

Een maand geleden liet Dom Howard nog weten dat ‘Drones’, hun eerste plaat die het in Amerika tot nummer 1 schopte, mogelijk de allerlaatste Muse-langspeler was. ‘Mensen consumeren muziek niet meer zoals vroeger – ik kan me zelf niet meer herinneren wanneer ik voor het laatst een plaat van begin tot einde heb beluisterd. We willen die evolutie graag volgen, we praten er al jaren over. Deze ‘Drones World Tour’ is dus mogelijk ook de laatste Muse-tournee die aan één specifieke plaat is opgehangen.’ Het was een waardig afscheid van een tijdperk, daar in Parijs. Men zegge het voort in Brussel.

★★★

Onbedoelde humor: straks komt Muse in onze hoofdstad eerst vier avonden duistere, dystopische verhalen vertellen over een overgecontroleerde, ontmenselijkte en van drones vergeven maatschappij, terwijl één week eerder in de stad het gezellige Drone Days werd georganiseerd, om de nieuwste dronemodelletjes aan het publiek te tonen. Evengoed groen gelachen, net na het concert in Parijs, wanneer iemand de mop vertelt: ‘Wat is het verschil tussen een terrorist en een accordeonspeler? Sommige terroristen hebben fans.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234