Onze Man in Trumpland: verkiezingsnacht bij de expats in Brussel

Dinsdag 8 november, het Marriott-hotel in Brussel. Hier houdt The American Club z’n verkiezingsnacht. 1500 republikeinse en democratische expats zijn hier samengestroomd om te verbroederen terwijl de verkiezingskoorts haar hoogtepunt nadert.


Lees ook:

De zeven hoofdzonden volgens Donald Trump

Donald Trump: een portret door initimi

Take your pick, folks. Stem op een impulsieve egotist die dagelijks iemand 300 dollar betaalt om van zijn geverfde haar een landingsbaan voor aliens te maken, of op iemand die blijkbaar zo megalomaan en machtsbelust is dat ze vindt dat één echtpaar twéé presidenten moet tellen. Voor beiden gold: they’re in it to win it. Campagnes, voorverkiezingen, opiniepeilingen, inhaalbewegingen,October Surprise – vakjargon voor kwalijke last minute onthullingen die de zwevende kiezer op de valreep nog van mening doen veranderen… ’t Is allemaal voorbij. De Amerikaanse kiezer heeft al beslist, maar de Amerikanen hier in het Mariott weten het nog niet. De laatste rechte lijn op verplaatsing.

De Amerikanen in België voelen zich belangrijk sinds onderzoek uitwees dat ‘the expat vote’ doorslaggevend kan zijn – er leven immers bijna tien miljoen Amerikanen elders die stemmen via een absentee ballot.

Bitse antiverkiezingen, dat waren het. Voor wie niet alle bagger heeft gelezen: een kleine bloemlezing om de excessen ervan bloot te leggen. Op het internet beweren republikeinen dat Hillary Clinton indirect verantwoordelijk is voor de dood van minstens 46 mensen, waaronder ‘lastige getuigen’ die zij ‘uit de weg liet ruimen’. Obama én Hillary werden op posters en screenshots afgebeeld als Hitler en als vampier die in de hals van Lady Liberty bijt. Tijdens een debat zei Trump onomwonden ‘Als ik minister van justitie was dan zou jij in de gevangenis zitten, Hillary’. Ongehoord, nooit vertoond.

De Britse komiek Eddie Izzard wil bij de volgende verkiezingen burgemeester van Londen worden. Ook in de VS koestert een komiek grootse plannen: Donald J Trump. Michael Moore vatte het succes van Trump zo samen: ‘Elke werkloze, onteigende, failliete, dakloze of misnoegde die door het systeem werd murwgeslagen, houdt van Trump omdàt hij wordt gehaat door de elite, de banken, de carrièrepolitici, de media. Die arme ploeteraars zijn alles kwijtgeraakt behalve het recht om te stemmen op de vijand van hun vijanden: Donald J. Trump. Zijn verkiezing wordt de grootste middelvinger tegen het systeem uit de geschiedenis. En vermits er meer misnoegde armen zijn dan intellectuele welgestelden…’

Op de website van de Republicans Overseas las ik één lange, schampere litanie aan het adres van Hillary Clinton, steevast met zo onflatteus mogelijke foto’s van haar. Maar bij de republikeinen die ik in het Marriott spreek, merk ik een o zo tactvolle maar niettemin overduidelijke gêne: jà, ze vinden zonder voorbehoud dat de Verenigde Staten - en bij uitbreiding de Westerse wereld - best floreren onder de bezielde leiding van republikeinen, maar zitten verlegen met een kandidaat waar ze zelf, achter gesloten deuren, een vracht vraagtekens bijzetten.

9 uur. Ambassadeur Denise Campbell Bauer knipt het lint door. De eerste speech van de avond – enkel voor VIPs - gaat over de invloed van de Amerikaanse verkiezingen op de Europese Unie. De speech wordt gegeven door een Brit, die duidelijk werd geboekt pre-Brexit. Hij maakt zich zorgen over handelsverdragen, veiligheid en het effect van een vraagteken als Trump op de koers van de dollar.

In de hal op de mezzanine hebben de democraten een kraampje waar je badges kan kopen met opschriften als ‘Love Trumps hate!’ en ‘I didn’t come from your rib…you come from my vagina’. Daarnaast staat een kraampje van de republikeinen. Het is leeg. Maar Michael R. Kulbickas, de voorzitter van de Republicans Abroad, stopt me een gratis badge toe: ‘Want to be taxed to the max?’ Ha, belastingen, die ouwe kraker. Natuurlijk belooft Trump dat hij, in tegenstelling tot Hillary, allerlei belastingen zal verlagen. De man naast hem draagt nog een badge van de Republikeinse Conventie met opschrift ‘Hillary for prison’.

‘…Touwtjestrekken en rookgordijnen!,’ vang ik op. De vrouw die het zegt heeft letters op haar vingernagels gelakt die samen ‘Hillary’ spellen. Haar man draagt een das van dollarbiljetten met fotootjes van Clinton op de beeltenis van Lincoln geplakt. Bij hen kan je poseren voor selfies met levensgrote op karton geplakte foto’s van Hillary en Donald. Voorlopig is Donald nog ingepakt. ‘Misschien moet ik dat zo laten,’ zegt de man. ‘Wie weet welke doos van Pandora ik open als ik Trump monteer.’

Steve lijkt me een exponent van de 'socialemedia sapiens', een zoogdier dat vijf duimen heeft om simultaan te tweeten, te snapchatten, te instagrammen, te facebooken en te bellen. Ook zo’n vent die in de eerste plaats op Trump zal stemmen om het establishment een kick up the ass te geven – ik heb het vaak gemerkt in de meer agrarische staten, daar is ‘Washington’ véél meer een scheldwoord dan ‘de politiekers’ bij ons. Steve heeft geen problemen met de soundbite-retoriek van een stripfiguur. ‘drain the swamp!’ Je moet maar de culot hebben om je vaderland een moeras te noemen, en ook ‘make America great again’ suggereert dat dat vaderland nu allesbehalve great is. Steve noemt Trump ‘impulsief maar recht door zee. En hij gebruikt geen teleprompter, hij praat spontaan!’ Yeah, right.

‘The Donald’ wordt veelal gebruikt als merknaam, maar Kerry zegt het smalend, alsof Trump een onbenullig gadget uit minderwaardig materiaal is. ‘The Donald heeft acteurs ingehuurd om zijn fans te spelen zodat hij voor ‘een volle zaal’ leek te spreken. Hij heeft robotten en computerprogramma’s eindeloos positieve tweets over hem laten retweeten. ’t Is een showman en al wat hij zegt is stemmingmakerij of gebakken lucht.’

‘Die kritiek op Trumps zogenaamd seksistische houding is té makkelijk,’ werpt een man met een grijze snor en inktzwart haar tegen. ‘Trump praat niemand naar de mond. En het idee dat je vrouwelijke kiezers wint door hen te lijmen met complimentjes zal onze economie niet redden, noch ons beschermen tegen de ruskies.’

Louie draagt een badge met opschrift ‘Truth. Trust. Trump.’ Hij is een van die Amerikanen die rotsvast geloven dat een wijffie als Hillary niet is opgewassen tegen macho’s à la Putin. Peter H. Chase , senior fellow van het Marshall Fund, is het daar niet mee eens: ‘Putin weet hoe hij Trump kan manipuleren, maar Hillary is te ervaren en durft Putin tegenspreken.’ Het goeie aan Hillary is dat ze ook kan rekenen op Bill Clinton, de beste coach die ze zich kan wensen, zeg ik. ‘Sure, and she’d be a great intern,’ lacht Chase, verwijzend naar die andere stagiaire van Bill.

‘Wat zijn de eerste drie woorden van de Amerikaanse grondwet?,’ vraagt een kleine zestiger, met een flair alsof hij de job van Erik Van Looy ambieert. Een retorische vraag, blijkt: ‘We the people.’ Hij herhaalt het nog drie keer met uitroeptekens en een priemende vinger. En dan volgt z’n punchline: ‘En enkel Trump lijkt dat te beseffen.’ Voor hem is Trump een superheld – Trumpman. ‘Je kan niet ontkennen dat het verfrissend is dat een succesvolle zakenman in z’n verkiezingscampagne zijn eigen centen investeert, in plaats van - zoals HRD en al die anderen - geld te aanvaarden van sponsors en zo al in de zak van die bedrijven te zitten nog voor ze verkozen zijn.’ Even later hoor ik hem de woorden ‘Capitol Hill’ uitspuwen alsof hij ‘Ivoren Toren’ zegt.

Colin Powell, in mijn ogen een van de meest intelligente en serene, machtige Amerikanen van de voorbije twintig jaar, noemde de oranje sociopaat ‘een nationale ramp’. Dat is natuurlijk geen reden waarom Trump niet verkozen zou raken. Vergeet niet dat dit een land is waar Arnold Schwarzenegger tien jaar lang gouverneur van de staat Calfornië was – die tien jaar verdriedubbelde de schuldenberg daar.

‘Mr Trump leads from the front,’ oreert believer Ted plechtig, alsof zijn held als eerste ongewapend niemandsland inholt om daar kanonnen van een vijandelijke macht te trotseren.

‘Nee, Obama, dié had balls of steel: hij stapte vastberaden de vergaderruimte binnen waar China met meelopers Indië en Brazilië achter zijn rug vergaderden over het klimaat!’

Trump mag nog zulke dure kostuums dragen, de waardigheid van het ambt zal een flinke knauw krijgen als hij wint, meent Janice. ‘Trump heeft stripteaseclubs uitgebaat, vrouwen gemolesteerd, louche deals gesloten, kleurlingen en gehandicapten beledigd…’ Ze laat me een opname op haar gsm horen in een loop. Het is het ‘grab them by the pussy’ citaat uit het gesprek dat Trump had met één van z’n maatjes. ‘Alleen arrogante idioten willen een president die pocht dat hij om het even welke vrouw in haar kut kan graaien,’ besluit Janice.

‘Ons probleem is dat Trump vaak feiten aanhaalt waarmee een zinnig mens het niet oneens kan zijn,’ meent democraat Rodney. ‘Neem die slogan ‘Vets before illegals’. Natuurlijk is het logisch en correct en vaderlandslievend om éérst onze oudstrijders financieel te steunen en pas daarna, als er nog geld over is, which there ain’t, illegale immigranten op te vangen. Is zoiets Trumps verdienste en is het een reden om niet op Clinton te stemmen? Nee. Maar zo’n slogan spreekt de taal van het buikgevoel van de minder snuggere kiezer. En Trumps grote kracht is dat hij simpele zielen zover krijgt dat ze tégen hun eigen belangen stemmen. Want natuurlijk is een miljardair als Trump niét de verdediger van de gewone werkmens.’

In de hal laat ik wat flyers van het Trumpkamp in de vuilbak glijden in de hoop het tij zo te kunnen keren in het voordeel van Hillary – mijn bijdrage tot de chaostheorie en het vlindereffect.

Aan de bar ontspint zich een hypotethische discussie. Wie zou gewonnen hebben: Obama of Trump? Carter of Trump? Reagan of Trump?

Rodney is tipsy én overduidelijk stapelverliefd op een van de hostessen. Hij is de eerste zwevende kiezer die ik hier zie. Republikeinen verwijzen vaak naar Hillary Clinton als naar ‘HRD’, haar initialen. ‘Why waste more breath on her than is strictly necessary?,’ bromt Rodney.

Zijn buurvrouw verorbert een broodje. ‘It’s a Trump sandwich,’ grapt ze, ‘with lots of baloney.’ (‘spek’, maar ook ‘onzin’).

‘I don’t vote with my vagina, honey,’ hoor ik een vrouw zeggen. Da’s een one-liner die ik eerder uit de mond van actrice Susan Sarandon hoorde. Ook zij stemt niet voor Hillary omdat het toevallig een vrouw is. Haar broer toont me stiekem het T-shirt dat hij onder z’n hemd draagt. Het opschrift ervan luidt: ‘Hillary sucks…but not like Monica’.

De aanwezige militairen hier willen liever niet geïnterviewd worden (‘Don’t quote me on this’) maar één van hen laat zich wel ontvallen dat het van Viëtnam is geleden dat de kloof tussen the military en de burger zo groot was. Ook Trump is niet dol op de pers, herinner ik me uit zijn autobiografie ‘The art of the comeback’ (één hoofdstuk heette ‘De pers en andere microben’).

Een vrouw van de American Club koestert zelf géén presidentiële ambities. ‘Alle presidenten stellen teleur omdat de wereld onlogisch en inconsequent is en sommige tegenstrijdige belangen onverenigbaar zijn. Onze kolenindustrie schaadt het milieu. Maar schaf ze af en je creëert massale werkloosheid en je verliest kiezers. Dus moet je het ecologische belang van de planeet afwegen tegen het eigenbelang van landgenoten. Of neem voorbehoedsmiddelen: stem je pro dan behaag je vrouwen, maar je jaagt je katholieke en conservatieve kiezers weg. Begin er maar aan. ’t Is een ondankbare job: Obama werd op het eind zelfs aangevallen door zwárte actievoerders, for chrissakes!’

Zo belanden we als vanzelf bij het NRA. Een probleem dat wij Europeanen niet kennen. ‘Voorlopig,’ meent Rodney. Weet hij iets dat ik niet weet, of is het wishful thinking? Vast staat dat, nog steeds, de gun lobby een president kan maken of breken. De wapenfabrikanten die jaarlijks alleen al 40 miljoen dollar besteden aan lobbywerk in Washington.

‘Americanism, not globalism,’ stelt Trump. Ook Louie heeft het volledig gehad met globalisme: ‘Alleen al daarom stem ik op Trump: hij heeft gelijk als hij zegt dat enkel een natie met duidelijke grenzen en een afgelijnde identiteit welstand en harmonie kan waarborgen. Het is bespottelijk dat we troepen uitsturen die op een ander continent de grenzen van vreemde landen verdedigen als we, zoals HRD wil, onze eigen grenzen opheffen’.

‘Dream on,’ mompelt een democraat schamper.

‘Jij leeft nog in de middeleeuwen – BC,’ sneert Rodney. ‘BC’ – normaal betekent dat ‘voor Christus’, maar als Rodney het zegt betekent het ‘Before Clinton’.

De Kruger Brothers spelen ten dans. Ik ben dol op bluegrass maar ’t is wel muziek die je associeert met aartsconservatieve staten zoals Texas en Oklahoma.

Ik praat met Jamie Shea van de Nato. Hij waarschuwt voor meer gevaar, meer confrontaties, meer rivaliteit en meer cyberconflicten. Hij kan het weten. Hij vreest vooral het buitenlandse beleid van Trump die volgens hem ooit zei ‘Ik ben zélf de beste adviseur die ik me kan wensen, want ik heb een zesde zintuig voor buitenlandse zaken.’ ‘Vermits Trump niet weet hoe de politiek werkt, bestaat het gevaar dat hij als president gemanipuleerd zal worden. En omdat zijn ego zo groot is, zal hij beseffen noch toegeven dat hij gemanipuleerd wordt.’ Shea zegt dat wij westerlingen slabakken en dat we ons geen seconde onoplettendheid meer kunnen veroorloven: ‘You can’t take a holiday from history – let vijf seconden niet op en ’t is een andere wereld.’

Ik dacht dat ik zou moeten aandringen, maar telkens ik één Amerikaan aanspreek, word ik even later omzwermd door vier of vijf expats die hun zeg willen doen. Het zit hen duidelijk hoog. Ik zeg dat ik deze uitspraak van Trump het meest verontrustend vond: ‘Ik zou op 5th Avenue onschuldige voorbijgangers kunnen afknallen en dat zou me niet eens kiezers kosten’. Zelfs als zou dat kloppen, dan nog is het een extreem lichtzinnige uitspraak voor een presidentskandidaat.

‘Trump liegt staalhard,’ zegt Melissa. ‘Hij zei dat Putin een goede vriend van ‘m was, terwijl die twee elkaar nooit hebben ontmoet. Hij loog dat hij oorlogsveteranen financieel steunde. Hij loog dat hij tegen de oorlog in Irak was. Hij beweert dat 80% van de blanke slachtoffers worden vermoord door kleurlingen, terwijl zelfs het FBI dat met klem tegenspreekt. Ik geef het één jaar voor Trump met iedereen ruzie heeft. Het ene diplomatieke incident zal het andere opvolgen en hij zal alles laten escaleren.’

Leraar Tom Beardsley zegt monkelend ‘Ik ben fan van geen van beiden, maar ik ben evenmin een fan van glowing in the dark en daarom stem ik toch maar op Hillary.’ Met ‘gloeien in het donker’ hint hij naar de kernoorlog die Trump wellicht zou ontketenen.

Ik vraag of de expats het naar hun zin hebben in dit hell hole – zo noemde Trump Brussel. ‘Binnen een paar jaar heet dit hotel Trump Tower,’ grijnst Michael. ‘Trump zal jullie opkopen, annexeren of renoveren – eens vastgoedmagnaat, altijd vastgoedmagnaat.’

Ik denk aan u, de Humolezers, overwegend links, progressief, vrijzinnig, intelligent… In elk stadje in de Midwest zouden wij een kleine minderheid zijn, nét niet gediscrimineerd, maar zeker gewantrouwd en misprezen. Reizend door de VS, de voorbije dertig jaar, kwam ik in negorijen waar ik wed dat hooguit een dozijn inwoners voor Hillary zullen stemmen. Zo zijn er minstens 40 staten met duizenden negorijen. Tom bevestigt dat: ‘Jullie Europeanen maken nog steeds de vergissing om te denken dat New York gelijk staat aan de VS. Please.

Tijdens het debat tussen Kulbickas en Pauline Manos, de voorzitster van Democrats Abroad, krijgt Manos zoveel meer applaus dat ik aan Jerome W. Sheridan van de American University vraag of hier vanavond vooral democraten zijn. ‘Nee, maar dit zijn expats. Die zijn hoogopgeleid en welopgevoed. En veel republikeinen schamen zich wat voor Trump. Dat Trump de nominatie in de wacht sleepte, ervaart de beschaafde republikein als een soort Brexit binnen zijn eigen partij.’

Niettemin somt de spitse Kulbickas een lijst tekortkomingen van Hillary op waar haar fans niet om kunnen lachen: ‘Er zijn 94 miljoen werklozen, Obama liet 23 triljoen schuld… Ja, jullie kunnen boe roepen, maar het zullen jullie kleinkinderen zijn die die schuld zullen moeten afbetalen! Maar vooral: Hillary is onbetrouwbaar… En dat zeg ik niet, dat zegt het FBI! En de opiniepeilingen zijn allemaal fout omdat ze onderschatten in welke mate de Trumpisten niet meer met de pers willen praten. Die mensen zijn het beu om opgevoerd te worden als een soort rare diersoort – ‘Kijk, dit is nu zo’n idioot die voor Trump zal stemmen’. Ze praten niet met de pers, doen niet mee aan opiniepeilingen, maar zullen straks wél voor Donald stemmen.’

Een man haalt een notaboekje boven. Op het kaft staat in gouden lettertjes ‘Plans for world domination’.

‘Het gevaar van te denken dat je in het juiste kamp zit, is dat je je motieven en doelen niet langer in vraag stelt,’ hoor ik een militair zeggen. ‘Trump heeft boerenverstand. Hillary heeft gezond verstand. Sluw en doortrapt zijn ze allebei.’

Het ‘juiste’ kamp is relatief. Ik proef hier nog iets anders: heel wat Amerikanen willen vooral tot het winnende kamp behoren, welk kamp dat ook moge zijn. Voor simpele zielen, en die hebben ze ook in de VS, geldt nomen est omen: Trump (‘troef’, maar ook ‘to come up trumps’, winnen) heeft z’n naam mee. ‘Zou jij stemmen op iemand die Loser heet?’ is de zoveelste retorische vraag van Rodney. Winners and losers – ’t is niet voor niets van oorsprong een Amerikaanse frase. En selfmade man Trump oogt als een winnaar – een onsympathieke, botte, onberekenbare, egoïstische winnaar, misschien, maar, zoals Rodney het formuleert: ‘A class A bona fide winner with cream on top’.

Toch is het een gevoel dat ik hier en bij andere Amerikanen vaak hoorde: ‘Als Trump dan toch zo’n idioot is, hoe heeft hij het dan kunnen schoppen tot miljardair? En als zijn politieke tegenstanders het dan toch zoveel beter weten, waarom zijn zij dan geen miljardair?’ De American Dream is nog niet dood. Maar wie zo denkt is blijkbaar niet op de hoogte van de financiële rampen van Trump, waaronder het net voor het faillissement haastig doorverkochte Taj Mahal casino in Atlantic City (kostprijs: bijna een miljard dollar).

‘Trump heeft geen ervaring als politicus. Zou u een hersentumor laten verwijderen door een garagist?’ Een scheve, valse, overtrokken vergelijking met een grond van waarheid.

‘Een president hoeft niet briljant te zijn,’ meent een hoogblonde republikeinse vrouw. ‘Hersens kan je huren, daar heb je je team voor. Maar een president moet wel onkreukbaar zijn en inherent fatsoenlijk – dat kan je niét kopen.’

‘Je zou het niet denken op basis van wie je hier vanavond ziet,’ zegt Sheridan fijntjes. ‘Maar de core voters van Trump zijn angry white guys, en die vormen een kleine minderheid, pakweg 20% van de kiezers. Vandaar dat hij zoveel mogelijk meelopers, goedgelovigen en twijfelaars wil overtuigen. Vandaar al zijn affiches: ‘Farmers for Trump’, ‘Blacks for Trump’, ‘Women for Trump’…’

‘Mark my words,’ oreert Walter S. Thompson. Ik denk eerst dat hij zegt ‘Noteer mijn woorden’ omdat ik journalist ben, maar hij begint er ook in gesprek met anderen bijna elke zin mee. Als iemand opmerkt dat de eerste honderd dagen revelerend zullen zijn, spreekt hij dat meteen fel tegen: ‘Het is ridicuul om een nieuwe president af te rekenen op de eerste honderd dagen van zijn ambtstermijn want het duurt minstens zolang om het puin van je voorgangers te ruimen, in sommige gevallen de voorgangers van verscheidene generaties.’

‘Erger is dat we niet meer met elkaar praten,’ zegt een democrate. ‘Het vertrouwen is weg, meer nog: er is nu groot wantrouwen. En sinds de parlementaire trips zijn afgeschaft leren we elkaar niet meer informeel kennen. Dat wreekt zich op termijn. De grootste dreiging is een impasse. ‘De republikeinen hebben systematisch elk constructief initiatief van Obama geboycot. Dat is misdadig. Daarom hopen wij nu dat we eindelijk overal een meerderheid hebben, dan gaat het vooruit.’

Sheridan verwijst naar de uitspraak van minister van defensie Robert Gates tegen wie een moedeloze Obama zich ooit liet ontvallen ‘Ik ben president én leider van de vrije wereld but I can’t make anything happen!

Expats hebben ook moeite met kritiek ‘van het soort: het parlementslid van Ohio moét in Ohio wonen!’ X vindt dat ‘provinciale, eng chauvinistische onzin’. Integendeel, vindt zij: een parlementslid uit Ohio moét in Washington wonen om daar permanent te kunnen lobbyen voor de belangen van zijn kiezers thuis. Maar natuurlijk zijn de VS een gigantisch gebied – zouden wij er vrede mee hebben dat de volksvertegenwoordiger voor pakweg Genk in Rome of Berlijn woont?

Ik vang een gesprek op over immigrants. De man aan het hoge woord lijkt te vergeten dat, behalve de Indianen, álle Amerikanen in de VS immigranten zijn. En al in 2011 werden er in de VS voor het eerst meer gekleurde dan blanke babies geboren.

Middernacht. Deze avond ontspoort tot een emotionele orgie van heimwee met een alibi.

‘Let’s go home and watch a Dinero movie,’ grapt Jake met loodzwaar sarcasme. Hij verwijst naar de niet mis te verstane uithaal van Robert De Niro: ‘Trump is… a pig, a con, a fool, a bullshit artist, he doesn’t care.’ De Niro steunde Hillary, zonder haar te noemen: ‘If you care for your future, vote for it.’ De miljoenen tweets die De Niro daarop moest incasseren zeggen iets over de doorsnee Trumpfan. Ik citeer er maar eentje: ‘De Niro you communist piece of crap, you satanist pedophile joo.’ De joo staat voor jew, jood.

Plots valt het licht uit. Heel even maar. Niemand gilt, maar als de lichten terug aanschieten merk ik aan de lichaamstaal en het geroezemoes dat iedereen net als ik een hartslag oversloeg. Zo zijn we geconditioneerd, en natuurlijk beseffen alle aanwezigen dat dit feest – 1200 Amerikanen in één balzaal – een ideaal doelwit zou zijn voor terroristen.

Ik hoor muziek van Adèle en de Rolling Stones – twee van een handvol artiesten die protesteerden dat Trump zonder hun toestemming hun songs gebruikte in zijn campagne.

‘Not on my watch, that’s key,’ bromt Jamie Shea. ‘Veel hangt af van wat het noodlot zal serveren tijdens de volgende regeerperiode. Bush zat niet te wachten op 9/11 en Obama niet op Sandy Hook en de recessie. Harold MacMillan zaliger zei het al: de toekomst wordt bepaald door onverwachte gebeurtenissen. Events, dear boy, events!

‘Volgens mij wil Trump niet eens regeren, hij wil gewoon niet verliezen. Een president die stiekem denkt ‘Waar ben ik in godsnaam aan begonnen?’, da’s het ergste.’

‘Dat denken ze allemaal wel eens en vaker dan hun lief is,’ meent Janice.

Kwart na twaalf. De eerste resultaten komen binnen. Kentucky: Trump wint met 79%. Indiana: Trump wint met 69%. De tussenstand is pijnlijk voor de democraten. Zeggen dat hun gelaatsuitdrukking er een is van verslagenheid is het understatement van de eeuw. ‘He crushes the bitch,’ grijnst een republikein zonder schroom. Zijn vriend beaamt: ‘Donald wipes the floor with her’.

Virginia volgt. En Georgia. Voorlopig haalt Trump overal meer stemmen dan verwacht. ‘It’s happenin’ it’s happenin’!,’ hijgt Garth, alsof hij een nieuwe wereldorde vestigt. Maar Pauline Manos maakt zich nog geen zorgen. Ze toont me haar eergisteren geprinte inschatting: ‘Al deze staten zijn van oudsher republikeinse bolwerken’. Maar dan wint Trump Florida. Dat stond niet in Manos’ planning.

Wat me opvalt aan al deze Amerikaanse expats is hoe vriendelijk, beschaafd en correct ze zijn. Ik had eerlijk gezegd op een paar scheldende rednecks gehoopt om dit artikel te kruiden, maar die ontbreken hier. Behalve Matt, die noch steeds denkt te scoren met muffe grapjes over het ‘oral office’ en de spermavlekken van Bill op de jurk van Monica Lewinsky. Overigens, nu in de zaal, in de VS: ‘Clinton: the musical!’ No kiddin’.

‘Wij zijn al bezig met twenty twenty,’ schokschoudert een republikein. ‘Terwijl de bevolking de fallout van de vorige verkiezingen incasseert, voeren wij al campagne voor de volgende verkiezing.’

‘De verkiezing van Trump zal goed voelen,’ waarschuwde Michael Moore. ‘Een dag. Een week, misschien. Maar daarna zal net zoals bij de Brexit de ontnuchtering inzetten.’ Trump liet Moore’s uitspraak retweeten, maar slechts tot aan de zin ‘…zal goed voelen’.

Jamie Shea zucht: ‘De erfenis van deze verkiezingen is Trumpism – het gegeven dat een geschifte buitenstaander als ongeleid projectiel het hele systeem kan kapen. Wereldwijd voelen loonies zich door zijn succes gesterkt en gelegitimiseerd.’

‘See you on January 20th,’ knipoogt Gene, een volumineuze republikein waarmee ik daarstraks al sprak ten afscheid, alsof we die afspraak al hadden vastgelegd. Het is zijn manier om te zeggen: Trump wint, want op die datum wordt de 45ste president ingezworen. Hij lijkt er echt van overtuigd dat het na een zwarte, nu tijd is voor een oranje president. En dat the Donald morgen al de eerste steen zal leggen van zijn befaamde muur die de illegale Mexicaanse immigranten buiten moet houden. ‘Een muur met een grote deur!,’ corrigeert Mike Kulbickas me. ‘Dat detail vergeten mensen altijd.’

Iedereen wacht gespannen op de resultaten uit Ohio. Niet alleen is dat een swing state, maar het is bovendien een plek waar de lokale winnaar ook telkens de nationale winnaar bleek te zijn. Trump wint Ohio. ‘Oh my gaawd,’ steunt een democrate naast me.

Nadat de uitslag bekend is volgt the call: het is traditie dat de verliezer de winnaar opbelt om ‘m te feliciteren. Maar hoe feliciteer je iemand die jou onlangs nog een crimineel heeft genoemd? En wat te denken van Trumps uitspraak ‘I will totally respect the results of this presidential election… if I win’?

Ik reik alvast de prijs van de Amerikaanste Amerikaan uit aan de Kenyaanse kelner van het Marriott die – ik verzin niets – Elvis heet.

Vier uur ’s nachts. Buiten, in de goot voor de ingang van het Marriott, zie ik een badge liggen – afgevallen, verloren? Of heeft de eigenaar ze woedend of beschaamd afgerukt omdat zijn kandidaat verloor?

Drie dingen vielen mij hier vanavond op:

- De naam Trump ging veel vaker over de lippen dan die van Clinton, negen keer op tien was hij de conversation starter.

- En de woorden die het vaakst vielen in verband met Trump waren ‘changemaker’, ‘temperamental’, ‘outsider’, ‘hustler’ en ‘fixer’. Over Clinton waren dat ‘(dis)trust’, ‘smart’ , ‘power hungry’ en ‘the cheater’s lying wife’. In beide gevallen geldt: persoonlijkheid en imago zuigen de aandacht weg van de issues. Ook vanavond hoorde ik amper iemand daarover iets zeggen.

- En drie: ik zag vanavond eerder Divided States dan United States. Je kan van China veel zeggen, maar niet dat het energie verkwist aan onderling gekibbel.

Donald Ramp. Enerzijds is er de perverse logica dat de bakermat van de vrijemarkteconomie wordt geleid door een zakenman. Anderzijds het gevoel dat de hofnar het net tot koning heeft geschopt.

God bless America. And God help us all.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234