null Beeld

Oost west, asbest (1): de stille killer van Kapelle-op-den-Bos

'Onze familiegeschiedenis is onlosmakelijk verbonden met de Eternitfabriek in Kapelle-op-den-Bos, waar asbestcement geproduceerd werd,' zegt Eric Jonckheere (53). 'Mijn grootvader werkte er, mijn vader werkte er, we woonden met ons gezin - vijf broers! - in een huis van Eternit, vlak bij de fabriek.

Annemie Bulté

In 1986 stierf mijn vader op 59-jarige leeftijd aan mesothelioom, beter bekend als asbestkanker. Dertien jaar later overleed mijn moeder aan dezelfde ziekte, hoewel ze nooit in de fabriek had gewerkt. Mijn broers Pierre-Paul (43) en Stephane (42), die de asbestfabriek alleen als kind hadden gekend, stierven onlangs aan dezelfde ziekte. We zijn nu nog met drie broers over. Als we naar elkaar kijken, vragen we ons af: wie is de volgende?'


Enkele fragmenten

Het verhaal van de Jonckheeres begon nochtans als een sprookje. In het landelijke Kapelle-op-den-Bos, tussen Brussel en Antwerpen, ging eerst grootvader Paul Jonckheere en na hem ook zijn zoon Pierre Jonckheere als ingenieurs voor Eternit werken. Pierre Jonckheere trouwde in 1956 met de mooie Françoise Van Noorbeeck. Ze kregen vijf flinke zoons: Eric, Pierre-Paul, Xavier, Stephane en Benoît.

undefined

Eric Jonckheere «Ik heb een paradijselijke kindertijd gehad. We woonden in een witte hoeve met een rood dak in de Bormstraat, een doodlopend kasseibaantje dat uitkomt aan het kanaal van Willebroek, dicht bij de ingang van de buizenfabriek van Eternit. De huizen in onze straat waren allemaal eigendom van Eternit, want in die tijd waren de ingenieurs verplicht om vlak bij de fabriek te wonen. In de straat woonden enorm veel kinderen, en met die vrolijke bende gingen we ravotten op het zogenaamde 'stort' van Eternit, achter onze tuin. Daar werden alle onbruikbare asbestplaten en buizen gedumpt, en er lagen tonnen asbestpuin waarop gras was gezaaid.

HUMO Je vader werd ziek in 1986, net nadat hij met vervroegd pensioen was gegaan.
Jonckheere «Hij was pas 58, en helemaal niet blij dat hij al zo vroeg met pensioen werd gestuurd. Het was een emotionele schok, en ik geloof dat veel kankers die in ons sluimeren wakker worden door zo'n emotionele schok.
»Een jaar later, op 13 juni 1987, was hij dood. Mesothelioom slaat snel en genadeloos toe. Slachtoffers hebben meestal nog maar een paar maanden, maximum een jaar te leven.»

«Mijn moeder maakte zich vooral zorgen om ons, de vijf kinderen. 'Ik heb de kleren van mijn man gewassen, ik heb hem door zijn haren gestreeld en hem gekust. Misschien heb ik daardoor asbest binnengekregen. Maar hoe zit het met onze jongens?' We hebben ons toen alle vijf laten onderzoeken. Bleek dat we alle vijf tjokvol asbest zaten. Dat was dubbel slikken. We waren niet verrast door het feit dát er asbest in ons lijf zat, maar wel door de hoeveelheden: evenveel als een arbeider die heel zijn leven bij Eternit had gewerkt.

»Mijn moeder is gestorven op 4 juli 2000. Ze was 67.»

HUMO Hoe komt het dat jullie de enigen zijn in België die een proces tegen Eternit hebben aangespannen?
Jonckheere «Omdat slachtoffers die een schadevergoeding willen krijgen van het Asbestfonds (door de overheid opgericht in 2007, red.) moeten afzien van alle juridische stappen tegen asbestproducenten. Bizar, niet?

»Het oude systeem, waarbij Eternit zieken 42.000 euro toeschoof op voorwaarde dat ze verder hun mond hielden, hield op te bestaan in maart 2007: toen richtte de overheid het Asbestfonds op. Alle slachtoffers konden daar een aanvraag voor een financiële schadevergoeding indienen, hoe ze de ziekte ook hadden opgelopen. Nu moet je weten dat het Asbestfonds volledig wordt gefinancierd door de overheid. De asbestindustrie doet geen enkele bijdrage, nada, nul! Onbegrijpelijk.

undefined

U leest het volledige artikel op dinsdag 30 mei in Humo 3691/22.

Oost west, asbest (1): de stille killer van Kapelle-op-den-Bos

Asbest - mesothelioma

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234