null Beeld

Op de bres tegen IS: de strijd van de Leuvense student Oliver K. in Syrië

Na een lezing over de oorlog tegen IS kwam ik in contact met een Amerikaanse student, Oliver K., die in Leuven filosofie studeerde. Hij vertelde me dat hij zich wilde aansluiten bij de Koerdische milities van de YPG in Syrië. Inmiddels zijn we anderhalf jaar verder en staat hij op het punt om terug te keren.

baram maro

'We hebben extra kogels, een granaat of een mes om onszelf te doden als we in handen vallen van IS'

HUMO Hoe kwam u in contact met de Koerdische bevrijdingsbeweging en de militie YPG?

Oliver K. «Ideologisch ben ik vrij links georiënteerd, en via kennissen en websites leerde ik over de Koerdische bevrijdingsbeweging. Eind 2015 begon ik te lezen over Abdullah Öcalan, één van de oprichters van de Koerdische afscheidingsbeweging PKK, die in een Turkse cel zit. De Koerdische Democratische Federatie van Noord-Syrië heeft de inspiratie voor haar politieke model bij hem gevonden, zoals het democratische socialisme, de gelijkheid van man en vrouw en de etnische en religieuze diversiteit.»

HUMO Wat deed u besluiten om bij de YPG tegen IS te gaan vechten?

Oliver K. «Tijdens mijn laatste jaar als student begon ik over mijn toekomst na te denken. Filosofie studeren is één ding, ervoor leven en vechten iets anders. De revolutie in Noord-Syrië kwam overeen met mijn eigen overtuiging. Ik wilde degenen helpen die zichzelf aan het bevrijden waren.»

HUMO Hoe reageerde uw omgeving?

Oliver K. «Niemand van mijn familie steunde mijn beslissing, behalve mijn vader. Sommigen noemden me een egoïst of zelfs een gek. Anderen vroegen zich af of ik het avontuur zocht. Velen probeerden me van gedachten te doen veranderen.

»Mijn vriendin was erg aangedaan toen ik het haar vertelde, maar ze veroordeelde me op geen enkel moment. Ze was kritisch, maar ook nieuwsgierig. De reacties van mijn vrienden varieerden van ongeloof tot bewondering. Wie me goed kende, was niet verbaasd. Anderen verbraken alle contact.»

HUMO Hoe verliep de rekrutering?

Oliver K. «Ik nam online contact op met de YPG via een beveiligde verbinding. Daarna vloog ik naar Iraaks Koerdi-stan. Op de luchthaven werd ik door handlangers van de YPG opgehaald, en zij hebben me over de grens gebracht.

»Vóór ik vertrok, werd ik verhoord door de FBI. Die probeerde me te overtuigen om niet te gaan, want als IS me gevangen zou nemen, zouden de Special Forces me moeten komen redden. Ik ben er vrij zeker van dat dat niet klopt. Bovendien weten de internationale vrijwilligers dat ze niet gevangengenomen mogen worden. Ieder van ons heeft daarom enkele extra kogels, een granaat of een mes waarmee we onszelf indien nodig ombrengen om niet in handen te vallen van IS.»

HUMO Kunt u beschrijven wat u hebt meegemaakt vanaf uw aankomst in Noord-Syrië?

Oliver K. «Ik kwam in juli vorig jaar aan in Noord-Syrië. Daar kreeg ik twee maanden lang militaire en ideologische training, samen met andere vrijwilligers. Na mijn training werd ik naar Raqqa gestuurd. Daar ben ik ongeveer twee maanden gebleven. Samen met mijn eenheid bemande ik de tweede linie. In oktober werden we verplaatst naar de eerste linie, waar we een strategische positie van IS hebben veroverd.

»Een paar dagen na de bevrijding van Raqqa werd mijn groep overgeplaatst naar Deir ez-Zor. In die periode kon ik beter kennismaken met Koerdische en Arabische wapenbroeders en leerde ik hun taal. Daarnaast moesten we bewakingsopdrachten uitvoeren met nacht- en warmtecamera’s, en sluipschutters van IS opsporen.»

HUMO Hoe ziet de gemiddelde YPG-vrijwilliger eruit?

Oliver K. «De meesten zijn anarchisten, socialisten of communisten. Ik vond het adembenemend om te zien hoe zoveel verschillende nationaliteiten en politieke overtuigingen samenkwamen in het Koerdische gebied in Syrië. Ik ben hier bijna negen maanden, wat in vergelijking met anderen niet zo lang is. Sommige vrijwilligers zijn hier al jaren en reizen zonder veel problemen heen en weer van Europa of de VS naar hier.»

HUMO Kwam u in Syrië in contact met eenheden van de internationale coalitie?

Oliver K. «Ja, mijn oversten hebben me enkele keren gevraagd om te tolken. Zo kwam ik in contact met Amerikaanse en Franse speciale eenheden.»

HUMO Waarom denkt u dat ze in Syrië zijn?

Oliver K. «Wat mij opviel tijdens mijn verblijf, was dat de meeste militaire basissen van de coalitie zich vooral in de buurt van olievelden bevonden. Toeval? Ik denk het niet. Ik denk ook dat de militaire aanwezigheid bedoeld is om een tegengewicht te bieden tegen de Syrische troepen van president Assad en de Russische invloed in de regio.»

HUMO Bent u tijdens uw verblijf in contact gekomen met westerse IS-strijders?

Oliver K. «Eén keer werd ik door mijn commandant geroepen: ze hadden een Duitssprekende familie gearresteerd die had geprobeerd om het front over te steken. Hun Arabisch was heel slecht en omdat ik Duits spreek, werd me gevraagd om te vertalen. De man was een dertiger en was van Midden-Oosterse afkomst. De vrouw droeg een niqab, maar ik kon zien dat ze een heel bleke huid en groene ogen had. Ze hadden een pasgeboren kind bij zich. Hij probeerde me uit te leggen dat hij naar Syrië was gekomen voor zijn werk en nu probeerde in Turkije te raken. Hij zei dat ze uit Oostenrijk kwamen en niets met IS te maken hadden. Zijn vage uitleg, het feit dat hij uit een regio kwam die in handen was van IS en de sporen van kogelwonden in zijn zijde maakten me achterdochtig. In Raqqa heb ik zelf enkele keren brieven, dagboeken en paspoorten van westerse IS-strijders gevonden, ook van Belgen.»

HUMO Waarom keert u nu terug?

Oliver K. «Het Koerdische offensief tegen IS is voorlopig gestaakt, wegens de Turkse aanvallen tegen Koerdische stellingen. Ik voel er ook weinig voor om tegen een NAVO-lid te vechten, want dat is volgens het internationale recht verboden. En ik was sowieso van plan om in de lente terug te keren.»

HUMO Zult u hier niet ondervraagd worden?

Oliver K. «Daar maak ik me geen illusies over. Maar ik zal niet voor een rechter moeten verschijnen. In veel westerse landen is het bij grondwet verboden om bij een buitenlandse militie te gaan vechten, maar de VS doen niet zo moeilijk als bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk.»

HUMO Wat zijn uw plannen voor de toekomst?

Oliver K. «Ik hoop actief te kunnen blijven in de Koerdische bevrijdingsbeweging, en me ook te kunnen inzetten voor andere minderheden en de mensenrechten in het algemeen. Maar ik wil nu vooral naar Europa terugkeren om werk te zoeken en mijn vriendin terug te zien. We houden nog steeds erg veel van elkaar en ik zou haar niet graag verliezen.»


Relatie op de klippen

Oliver en zijn Vlaamse vriendin Anna waren nog niet lang samen toen hij haar vertelde dat hij bij de YPG wilde gaan vechten.

Anna «Eigenlijk was het geen verrassing. Hij had al een paar keer laten aanvoelen dat hij iets in die richting van plan was. In eerste instantie heb ik veel vragen gesteld en geluisterd naar zijn uitleg over de Koerdische milities en Rojava, het Koerdische gebied in Syrië. Ik heb er vervolgens zelf meer over gelezen en ik zag wel in waarom het hem zo aansprak. Voor hem hoopte ik dat hij kon gaan, maar zelf had ik liever dat hij bij mij bleef. Ik vond het wel bewonderenswaardig hoe iemand zo volgens zijn principes probeert te leven, maar ik wilde niet dat iemand die ik graag zie zo’n gevaar loopt. Ik heb niet geprobeerd hem te overtuigen om niet te gaan. Het blijft zijn leven en zijn beslissing.

»Zijn vertrek betekende wel het einde van onze relatie. Ik wist niet of we contact zouden kunnen houden, of hij veilig zou zijn en of hij überhaupt zou terugkeren. Het was allesbehalve een makkelijke beslissing en ik ben ook al die tijd bezorgd om hem geweest. Nog geen week na zijn aankomst in Noord-Syrië zijn er een heel aantal internationale vrijwilligers gestorven door een bomexplosie. Dat was voor mij de bevestiging dat ik geen enkele zekerheid had.»

HUMO Hoe reageerden zijn familie en vrienden?

Anna «Behalve zijn familie was bijna niemand op de hoogte, vooral uit veiligheidsoverwegingen. Maar het komt wellicht hard aan als je zoiets achteraf hoort.»

HUMO Hoe ziet u de toekomst?

Anna «Het belangrijkste is dat hij veilig en wel terugkeert. Als dat lukt, kunnen we zien of we weer een relatie kunnen beginnen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234