null Beeld

Op de vlucht in eerste klas: 'Rijke asielzoekers gaan gewoon met een zeiljacht naar Engeland'

Sommigen illegale migranten hebben het geld om in alle comfort en zelfs luxe te reizen. Hun tocht over het Kanaal wordt georganiseerd door mensensmokkelaars die opereren vanuit België en enkeltjes Engeland aanbieden vanuit de jachthavens van onze kustgemeentes en de luchthavens van Zaventem en Deurne.

'De Kanaaltunnel is zeker niet de enige weg waarlangs men vluchtelingen naar Engeland probeert te krijgen. Het is zelfs niet de belangrijkste' Liesbeth Verlinden, referentiemagistraat mensenhandel

Op 30 juli 2015 bracht de Britse zender ITV het verslag van één van haar reporters die in Parijs undercover was gegaan, en op straat een aanbod had gekregen van een Afghaanse mensensmokkelaar die hem een gegarandeerde en aangename clandestiene passage naar Engeland aanbood: een ontspannend tochtje met een luxueus zeiljacht over het Kanaal, eventueel met kaviaar en champagne, dat hem niet meer dan 12.000 euro zou kosten. Dat reisje zou geregeld worden vanuit een jachthaven in België, zei de Afghaan.


Varen over de baren

Ze waren met z’n drieën, de stoere zeebonken die zich in het voorjaar aanboden bij de firma Altaïr International in Brasschaat, het rijkemensendorp ten noorden van Antwerpen. Ze kwamen uit Oekraïne, zeiden ze, en ze wilden met een zeiljacht een tochtje op de Noordzee maken, want dat vonden ze leuk. Onder de naam West Coast Sailing biedt Altaïr International zeilvakanties en –opleidingen aan en verhuurt het luxueuze zeiljachten. Die boten liggen in de Eurojachthaven van Nieuwpoort, met zijn 2.000 ligplaatsen de grootste jachthaven van Noord-Europa. De chique zeiljachten van West Coast Sailing worden aangeboden voor dagprijzen die gaan van 230 euro – voor de kleinere modellen voor zeven opvarenden – tot 680 euro – voor de grote 509 Oceanlord, waar je met veertien mensen op kunt.

‘De Oekraïners huurden voor meerdere dagen één van onze grotere zeiljachten,’ zegt men bij Altaïr. ‘Wij hadden geen argwaan: ze beschikten over de juiste papieren, konden de nodige vaarbewijzen voorleggen, hadden paspoorten en gaven een thuisadres op. Dat was wel in Oekraïne, maar ja… En o ja, ze betaalden correct en zonder gedoe.’

Het zou niet bij één keer blijven. Altaïr: ‘De Oekraïners hebben uiteindelijk een paar keer een zeiljacht bij ons gehuurd. De eerste keer was alles perfect verlopen. De boot was op tijd teruggebracht en had geen schade opgelopen. Dus toen ze opnieuw langskwamen voor een zeiljacht, hadden wij geen enkele reden om niet opnieuw met hen in zee te gaan.’

null Beeld

Maar in Nieuwpoort werd duidelijk dat de Noordzee-tochtjes van de Oekraïners misschien toch niet zo onschuldig waren. Ze vertrokken immers nooit alleen uit de haven, maar namen iedere keer acht, negen gasten mee. En vreemd genoeg waren die niet meer aan boord wanneer de Oekraïners opnieuw aanmeerden in Nieuwpoort. Eén en ander begon argwaan te wekken bij het Maritiem Informatiekruispunt van de kustwacht in Oostende. Dus toen de Oekraïners op maandag 25 mei terugkwamen van nog maar eens een tochtje op de Noordzee waarbij opnieuw acht mensen spoorloos verdwenen waren, werden ze opgepakt door de zeevaartpolitie. Voor het parket van West-Vlaanderen was het immers duidelijk dat de luxejachten van Altaïr International door de Oekraïners werden gebruikt om illegale vluchtelingen naar Engeland te brengen.

‘Wij hadden het niet in de gaten,’ zegt John Willaert, één van de havenmeesters van Nieuwpoort. ‘We hebben hier wel camerabewaking, maar die is eerder om diefstallen te voorkomen. Mensen die een boot van Altaïr huren, hebben dag en nacht onbeperkt toegang tot de jachthaven. Wij houden niet in de gaten wat ze doen, wie ze meebrengen en of mensen wel of niet terugkomen van een boottocht. Grote groepen zijn hier ook niet ongewoon. Bootei-genaars nodigen vaak gasten uit voor feestjes en tochtjes.’

undefined

null Beeld

De Oekraïners zitten op dit moment in een Belgische cel en in Brugge is een gerechtelijk onderzoek geopend naar de zaak. Maar het is niet de eerste keer dat aan de Belgische kust mensensmokkelaars opduiken die met dure jachten en pleziervaartuigen illegalen naar Engeland brengen. In 2014 werd ook al een keer melding gemaakt van gehuurde pleziervaartuigen die vanuit Blankenberge vertrokken met illegalen aan boord. Daarover is echter nooit een gerechtelijk onderzoek geopend: er was te weinig informatie over de daders.


Arme sloebers

Niet alle asielzoekers zijn dus arme sloebers die zich verplaatsen met de fiets of in de opleggers van vrachtwagens. Men gebruikt alle mogelijke manieren om in Engeland te raken – schepen, treinen, vliegtuigen – en voor velen is België dé toegangspoort naar het Verenigd Koninkrijk. Een rapport van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken liet daar vijf jaar geleden al geen twijfel over bestaan: de vier belangrijkste mensen-smokkelroutes die vanuit het oosten en het zuiden naar West-Europa leiden, eindigen in ons land.

‘De Kanaaltunnel in Calais is zeker niet de enige plek waarlangs men vluchtelingen naar het Verenigd Koninkrijk probeert te krijgen. Het is zelfs niet de belangrijkste,’ zegt Liesbeth Verlinden, de referentiemagistraat mensenhandel voor het parket Halle-Vilvoorde.

Liesbeth Verlinden «In ons land zijn veel mensensmokkelaars actief die hun klanten vanuit België naar Engeland loodsen. En die smokkelactiviteit neemt toe, niet alleen in mijn arrondissement en Brussel, maar ook in Antwerpen, Luik, Gent en zelfs Leuven. In de grootsteden zitten de smokkelaars ondergedoken in de multi-etnische wijken, zoals Molenbeek, Antwerpen Noord en Stuyvenberg. Daar vallen ze niet op.»

undefined

'De Oekraïners die in Nieuwpoort zeiljachten charterden, vertrokken nooit alleen uit de haven, maar namen iedere keer gasten mee. En vreemd genoeg waren die niet meer aan boord wanneer ze opnieuw aanmeerden in Nieuwpoort.'

In die buurten zitten veel mensen zonder geldige documenten of verblijfsvergunning, en het ligt voor de hand dat zij de arbeidskrachten voor zwartwerk leveren en de illegale huurmarkt voeden.

Verlinden «Ook terroristen en criminelen maken graag gebruik van de anonimiteit en de illegale economische systemen die dergelijke wijken bieden.»

Jawad Bendaoud, die de terroristen Abdelhamid Abaaoud en Hasna Ait Boulahcen voor de aanslagen van 13 november onderdak heeft bezorgd in het Parijse Saint-Denis, heeft bijvoorbeeld zo’n systeem lopen in die Parijse wijk. De gangster, die al een indrukwekkend pak veroordelingen heeft opgelopen voor geweld, drugshandel, wapenbezit, mishandeling en zelfs de moord op een 16-jarige jongen, werkt voor drie Noord-Afrikaanse broers, notoire drugstrafikanten, die de opbrengsten van hun activiteiten investeren in verloederde, vaak onbewoonbare panden in de banlieues van Parijs, die vervolgens worden opgedeeld in zoveel mogelijk squats bestemd voor de verhuur aan illegalen. Bendaoud werkte als loopjongen voor de drugsdealers en ronselde op straat illegalen voor hun zwarte huurpanden.

Verlinden «Diezelfde illegale huurmarkt is ook perfect voor de mensensmokkelaars. Ze kunnen er zonder veel problemen tijdelijk hun klanten – transitmigranten op weg naar Engeland – in onderbrengen zonder de aandacht te trekken. De smokkelaars kennen die circuits door en door. Vaak zijn ze zélf ook het land binnengekomen als asielzoekers en vervolgens in de illegaliteit gestapt.»


Vluchten op de Eurostar

Minder kapitaalkrachtige vluchtelingen worden door de smokkelaars in vrachtwagens, koelwagens en containers naar Engeland gebracht, via de Kanaaltunnel en de containerhaven van Zeebrugge. ‘Maar voor de rijkere illegalen zijn er veel meer mogelijkheden,’ zegt Frank Demeester, de referentiemagistraat mensensmokkel van het parket in Brugge. ‘De zeiljachten, maar ook dure maritieme verbindingen en treinen worden nu misbruikt door mensensmokkelaars.’

null Beeld

Zo is ook de – toch niet goedkope – Eurostar naar Londen een onverwacht en onopvallend doelwit geworden, zegt Demeester. Heel wat vluchtelingen stappen gewoon in Brussel op de trein. Robert Haycocks, de persverantwoordelijke van Eurostar in Londen, ontkent dat er problemen zouden zijn, maar uit gegevens van het staatssecretariaat voor Asiel en Migratie van Theo Francken (N-VA) blijkt dat er bij de politiecontroles op de Eurostar wel degelijk Syriërs en Albanezen met valse paspoorten van de trein worden gehaald. En dus zegt Haycocks dat eventuele veiligheidsproblemen in elk geval niet de verantwoordelijkheid van Eurostar zijn, maar die van de Belgische en Franse autoriteiten. Die moeten het maar uitzoeken, is zijn boodschap.

Frank Demeester «In Zeebrugge zijn er ook steeds meer mensen die niet in vrachtwagens of het ruim van containerschepen kruipen, maar gewoon als passagier inschepen op de ferry naar Hull. Aan de incheckbalie krijgt men steeds vaker te maken met passagiers met valse en foute documenten.

»Het is onvoorstelbaar hoeveel vervalste en gestolen papieren er in omloop zijn. We zien het elke dag – mensen die een bepaald document moeten voorleggen, dat niet kunnen en bekennen: ‘Ik kan u dat niet bezorgen, want mijn papieren zijn allemaal vals en ook mijn naam klopt niet.’ Die valse identiteit wordt uiteraard geleverd door de georganiseerde misdaad.»


Papieren voor IS

In Italië raakte een paar weken geleden bekend dat een paar families van de camorra, de Napolitaanse maffia, zich hebben gespecialiseerd in de handel in identiteitspapieren en reisdocumenten. In heel Italië stelen ze op grote schaal blanco identiteitsbewijzen, paspoorten en rijbewijzen uit gemeentehuizen en politiekantoren, om die vervolgens te verhandelen in het Midden-Oosten. Ze verkopen die documenten zelfs aan vertegenwoordigers van IS, die ze dan gebruiken om moordenaars naar Europa te sturen.

Verlinden «Dat strookt inderdaad met onze vaststellingen. Een tijdje geleden zagen we veel mensen arriveren met onduidelijke Italiaanse documenten – op de luchthaven van Zaventem, bijvoorbeeld.»

HUMO Asielzoekers komen dus ook met het vliegtuig naar Europa, op gewone lijnvluchten?

Verlinden «Ja, de rijkere asielzoekers op weg naar Engeland komen vaak naar België met goedkope vluchten – bijvoorbeeld van Ryanair – vanuit Turkije en Griekenland. In Zaventem stappen ze dan over op het vliegtuig naar Engeland.

»Die mensen reizen met vervalste papieren, maar nog veel meer gebruiken ze authentieke documenten die niet van hen zijn. Veel georganiseerde smokkelgroepen hebben goed draaiende circuits waarin echte Europese documenten omgaan. Dat gaat zo: de mensensmokkelaars in het Midden-Oosten maken foto’s van hun klanten en sturen die naar het hoofdkwartier van de bende in het Verenigd Koninkrijk. Bijna alle mensensmokkelbendes die illegalen naar Engeland brengen, opereren immers van daaruit. Ze worden geleid door Koerden, Afghanen en Albanezen die over de juiste verblijfsvergunningen beschikken en dus ook de nodige bewegingsvrijheid hebben. In Engeland gaan die kerels op zoek naar lookalikes van hun klanten, en vervolgens worden de papieren van die hele of halve dubbelgangers gehuurd, gekocht of gestolen en naar het Midden-Oosten gestuurd. Of men perst de eigenaars van de papieren af en dwingt hen hun documenten af te staan. De kans dat de slachtoffers van die afpersing naar de politie stappen is klein: ze weten dat ze met bijzonder gewelddadige criminelen te maken hebben. En daarom arriveren er nu mensen uit het Midden-Oosten in Zaventem met authentieke papieren van mensen die op hen lijken.»

HUMO Gebeurt dat ook op onze regionale luchthavens met verbindingen met Engeland, zoals Deurne?

Verlinden «Ik weet niks van Deurne, want die luchthaven valt niet onder mijn bevoegdheid. Maar als ik zie hoeveel illegalen via Zaventem naar Engeland proberen te raken met foute documenten, dan kan ik alleen maar concluderen dat ze dat ook in Deurne proberen. En als daar nu nog geen asielzoekers opduiken, zullen ze in elk geval niet lang meer op zich laten wachten.»

In de luchthaven van Deurne heeft men echter niets in de gaten. Bij de grenscontrole wordt gezegd dat men vooralsnog niets ongewoons heeft opgemerkt, en de dame van de public relations van de luchthaven laat niets meer van zich horen. Nu, de luchthaven van Deurne staat hoe dan ook niet bekend om haar rigoureuze controles. Ze wordt immers al jaren door malafide Antwerpse diamantairs gebruikt om zwarte diamanten van en naar Groot-Brittannië te smokkelen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234