null Beeld Corbis via Getty Images
Beeld Corbis via Getty Images

hatice sengizweduwe van jamal khashoggi

‘Op het moment dat ze hem ombrachten, vermoordden ze mijn levensvreugde’

In Istanboel verloor zij haar grote liefde, Jamal Khashoggi. De Saoedische journalist werd er twee jaar geleden op gruwelijke wijze vermoord. ‘Soms doe ik net alsof hij nog leeft. Dan vraag ik hem wat ik moet doen’, zegt Hatice Cengiz.

Zij praat met zachte stem, slaakt een diepe zucht als het haar even te veel wordt. De moord op Jamal Khashoggi, op 2 oktober 2018, is voor Hatice Cengiz (39) als de dag van gisteren. Emoties gieren door haar lijf. Pijn, verdriet en woede voeren slag met hoop en de wil om het goede in mensen te zien. Dan sprankelen haar donkerbruine ogen even, geeft een bescheiden glimlach haar lichtgroene hoofddoek iets meer kleur.

Ruim twee jaar geleden vertelde Jamal Khashoggi haar dat hij ‘even’ naar het Saoedische consulaat in Istanboel moest om een document op te halen. Om met Hatice te kunnen trouwen, moest hij kunnen aantonen dat hij officieel was gescheiden van zijn eerste vrouw. Dat ‘even weg’ werd voor altijd. Khashoggi (59) liep in de val. Een Saoedisch moordeskader bracht hem om het leven, waarna hij in stukken werd gezaagd en verdween. De hervormingsgezinde journalist, onder andere werkzaam voor The Washington Post, was tot zwijgen gebracht.

Kroonprins

Onder meer Amerikaanse geheime diensten zijn er vrijwel zeker van dat de opdracht kwam van de sterke man van het Saoedische koninkrijk, kroonprins Mohammed bin Salman. Met de moord kwam het intense leven van Hatice Cengiz, de jonge wetenschappelijk onderzoeker (met de Golfstaten als specialiteit), met een klap tot stilstand. De verloofde werd beroofd van de man die zij in mei 2018 ontmoette op een conferentie over het Midden-Oosten en die haar drie maanden later ten huwelijk vroeg.

HATICE CENGIZ «Het is nu 26 maanden geleden dat Jamal werd vermoord. De ene dag gaat het redelijk, de andere minder. De pijn overheerst. Toen ze hem ombrachten, vermoordden ze mijn levensvreugde, mijn verwachtingen, mijn toekomst met Jamal. Maar hij is nog altijd bij me. Elke dag stel ik me deze vraag: als hij vandaag nog in leven was, wat zou hij dan tegen me zeggen? Soms doe ik ook net alsof hij nog leeft. Dan vraag ik hem wat ik moet doen. Hoe ik iets moet aanpakken.»

Deze gedachten brengen hem op haar netvlies. Ze sluit even de ogen, om daarna terug te keren in Den Haag, waar zij vorige week met onder anderen Amal Clooney spreker was op de World Press Freedom Conference, georganiseerd door het ministerie van Buitenlandse Zaken.

CENGIZ «Ik wist niet dat er zo veel haat was. Genoeg haat om iemand op zo’n afschuwelijke wijze om het leven te brengen. Plotseling zat ik ook midden in een ongelooflijk drama. Dit is natuurlijk niet het leven waarvan ik heb gedroomd toen ik hem leerde kennen, met hem wilde trouwen, ondanks het leeftijdsverschil. Maar ik zal ermee moeten leren omgaan. De ene keer put ik hoop uit wat ik beleef, vind ik troost in gesprekken met mensen die me opbeuren. De andere keer worstel ik met mijn verdriet.»

Hatice Cengiz zadelt zichzelf op met een lastige spagaat. Ze wil strijden voor gerechtigheid, ervoor zorgen dat Jamals naam nooit wordt vergeten, maar zij wil ook een nieuwe start.

CENGIZ «Dat is een enorme worsteling. Ik geloof in God en ik houd me vast aan de gedachte dat dit alles me is overkomen. Jamal was een groot cadeau voor me. Ik ben blij dat hij in mijn leven is gekomen. Ik heb een fantastische tijd met hem beleefd. Ik probeer met mooie herinneringen de pijn te onderdrukken. Ik houd nog altijd van hem, van zijn idealen, de dromen die we samen deelden. Hij was een vechter en dat trok me in hem aan. Jamal had een groot hart. Hij maakte zich niet druk om geld, bezit, hij maakte zich druk om rechtvaardigheid, vrije meningsuiting, om gelijke kansen voor iedereen. Dat alles kan ik niet zomaar wegstoppen. Als ik dat doe, pleeg ik verraad aan al de waarden die hij koesterde. We waren soulmates. Jamal is dood, maar hij leeft in mij.»

Het trauma bestrijdt ze met therapie.

CENGIZ «Niemand kan echt begrijpen wat er in mijn hoofd omgaat. Maar ik ben wel blij dat mensen de moeite doen om me te begrijpen.’' Na de moord verliet zij de stad waar Jamals beulen hun werk hadden gedaan. Hatice Cengiz ging naar Londen, dat ze eind vorig jaar verruilde voor de Verenigde Staten. ,,Nu woon ik al weer negen maanden in Istanboel. Ik ben teruggegaan naar mijn vaderland toen de coronacrisis uitbrak. Ik maakte me in Londen en in de VS grotere zorgen dan hier over de gevaren van het virus.»

Doofpot

En dan is er nog de frustratie. In naam van de gerechtigheid voert zij een oorlog die zij niet kan winnen. Saoedi-Arabië heeft met een geheim proces de hele affaire al in de doofpot gestopt. Er zijn vijf mensen veroordeeld zonder hun naam vrij te geven. Kroonprins Mohammed bin Salman ontkent elke betrokkenheid. Het moordeskader zou op eigen houtje hebben geopereerd.

CENGIZ «Een machtige tegenstander probeert me zwart te maken. Er wordt beweerd dat ik het heerlijk vind in de belangstelling te staan. Het is moeilijk daarmee om te gaan. Waarom zou ik me ook moeten verdedigen? Omdat me is overkomen wat ik helemaal niet wilde? Wat zíj hebben gedaan, is abnormaal.

»Of ik boos ben op de wereld? Nee, ik ben wel hevig teleurgesteld. Europese landen, waaronder Duitsland en Nederland, hebben de moord scherp veroordeeld, maar hun relatie met Saoedi-Arabië is niet veranderd. Olie en dollars blijken belangrijker dan principes en idealen. Het Westen heeft twee gezichten. Het praat veel over mensenrechten, maar uiteindelijk draait het om geld en handelsbelangen. Gelukkig zijn er nog altijd veel burgers die zich inzetten voor dezelfde zaken als waarin Jamal geloofde. Zij kunnen de koers niet veranderen, maar zij houden het onrecht wel op de agenda.»

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234