null Beeld

Op zoek naar de archivarissen van 'De jaren stillekes'

Volgende zondag zit Urbanus in 'De jaren stillekes', en allicht ook Urbain Servranckx. Dat is de baby die op 7 juni 1949 geboren werd en die het later tot komiek schopte, van Pajottenland tot Nederland. Wie in 1949 geboren werd, zag dat jaar vrouwen voor het eerst meestemmen in de parlementsverkiezingen, de Belgische frank devalueren met 12,4% en Rik Van Steenbergen wereldkampioen worden op de piste. Een veelbelovend begin, en dan doet Steven Van Herreweghe er zondag nog eens een halve eeuw tv-herinneringen bovenop. Daar is zoek- en graafwerk mee gemoeid, en daarvoor heeft hij beeldresearchers in dienst. Humo sprak met enkele van die goudzoekers.


Yannick Roman (beeldresearcher bij Woestijnvis) «In het begin waren we met vijf, zes mensen en onze opdracht was om 'niet evident beeldmateriaal' te vinden. Dat kon van alles zijn: nieuwsitems, ontspanningsprogramma's, reclamespots, voorlichtingsfilms, als het er maar gedateerd uitzag.

»Eerst zijn we gaan aankloppen bij de VRT. Die waren net begonnen met het DIVA-project, het digitaliseren van hun beeld- en audio-archief, en dat was een geluk. Eén van hun medewerkers kwam hier mee vergaderen op Woestijnvis, wij vertelden hem het concept van het programma en hij is dan bij dat digitaliseren dingen opzij gaan leggen die voor ons bruikbaar konden zijn. Dat was al een geweldig begin, want er zat materiaal bij dat nog in geen enkel ander programma te zien was geweest.

»Bij de VRT hebben ze ons ook nog andere sporen gewezen. Zoals het Koninklijk Belgisch Filmarchief, dat werkelijk top is qua archivering. Of de Uitzendingen Door Derden. De socialistische of vrijzinnige programma's zaten bij Amsab-ISG en de katholieke bij Kadoc, twee archieven die heel goed georganiseerd zijn. Bij Kadoc zie je de complete katholieke zuil: vakbonden, ziekenfondsen, jeugdverenigingen, maar ook films van missionarissen en reizen naar Lourdes. Het plezierige was dat Kadoc en Amsab op de duur ook spontaan dingen opzijlegden. Dat heb je met archivarissen, die bewaren graag, maar die zijn ook content als je hun collectie aanspreekt.

»We zijn ook langs geweest bij de GROM (de Groene Omroep) en bij het Belgisch leger, die hebben een goed bewaard archief. We hebben er films gezien uit de jaren zestig die jonge miliciens moesten waarschuwen tegen geslachtsziekten: gruwelijke en expliciete beelden! Evengoed lag daar ook een film over de gevaren van 'Drinken op het werk'. Men had uitgerekend hoeveel bier een bouwvakker dronk op één dag, gigantisch was dat! En er is ook geen happy end: die gast valt van de steiger en is morsdood. Dat ze daar een voorlichtingsfilm van maken, wijst er toch op dat het een reëel probleem was.»


HUMO Waren er ook organisaties die zelf niet meer wisten dat ze een beeldcollectie hadden?

Roman «Bedrijven soms. We hebben de groten gebeld, zoals Bekaert en Philips, en dan merk je toch dat die weinig zicht hebben op hun beeldarchief. Waar het ligt, wat erop staat, wie de inventaris heeft, dat was vaak puzzelen. Zo zijn we wel op pareltjes gestoten. Zoals de opening van de allereerste supermarkt van België, op het Flageyplein in Brussel, uit het archief van Delhaize. Het is in zwart-wit en nog zonder geluid, en met van die tekstpancartes die uitleg verstrekken bij het beeld.

»Wat we nog gezocht hebben? Reclamefilms, promofilms, films over seksuele voorlichting, Vlaamse pornofilms...»

Het volledige artikel leest u in Humo 3609 van dinsdag 3 november.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234