Op zoek naar de ziel van Bart De Pauw

Gewoon YouTube richting ‘Schalkse ruiters’ bevelen, en je ziet een paard Bart De Pauw glorieus en blinkend van jongenslol over de prairie dragen. Sinds donderdagavond ligt die guitige werkelijkheid aan diggelen: het brein en gezicht van dertig jaar verrukkelijks op televisie wordt beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag tegenover vrouwen. Een voorzichtige poging om in het hoofd te kijken van een man die altijd complexer is geweest dan zijn prettige schaduw op het scherm.

'Melancholie en een peilloos verlangen, dat is voor mij de kern van Bart'


Lees ook: 'Zeg niet te gauw 't is weer Bart De Pauw'


Bart De Pauw (49) is een fijne vent. Een broedmachine van spitante ideeën. Een tv-maker die het uiterste vergt van zijn ploeg, maar er tegelijk voor zorgt dat die ploeg op een joyeus familietje gaat lijken – een vrolijk nest waar humor het hoogste goed is. Dat is het beeld dat een gespreksronde met gewezen collega’s van De Pauw oplevert. Het is ook de reden waarom ze stuk voor stuk anoniem getuigen: dat er iets aan de hand is, is voor iedereen duidelijk, maar het idee dat er iets érnstigs loos is, wil moeilijk ingang vinden. Niemand wil de sokkel vanonder het standbeeld schoppen.

Ex-collega 1 «Ik kan écht niets slechts over hem zeggen: ik voelde me altijd heel gerespecteerd door Bart, en ik vond het aangenaam werken met hem. Wegens zijn creativiteit, ja, en zéker wegens zijn humor. Humor is zijn bestaansreden. Of beter: ánderen aan het lachen maken. Want zelf lacht hij eigenlijk niet zo vaak.»

Ex-collega 2 «Ook ik heb geen smeuïge verhalen te vertellen: Bart is een geweldig talent, het is een genot om met hem te werken.»

Die ruwe schets correspondeert niet met het beeld van iemand die jonge medewerksters en actrices bombardeert met in geil gedrenkte sms’en, vrouwen even onverwacht als ongewenst thuis opzoekt, en daarbij van geen ophouden wil weten. Maar de twee sluiten elkaar ook niet uit, natuurlijk. Kunnen zijn eigen woorden misschien iets van opheldering brengen? In 2001 toonde De Pauw zich in Humo erg openhartig in het ‘7 Hoofdzonden’-rubriekje waarin zijn collegae doorgaans net op de vlakte blijven: ‘Onkuisheid’. Hij vertelde onder meer over hoe hij zich als tiener prikte en stootte aan het fenomeen Meisjes: ‘Ik was echt verliefd op de liefde: ik wilde graag gezien worden. Maar ik kon absoluut geen contact leggen. (...) Het probleem was: ik wist niet hoe ze aan te spreken, hoe mij te verkopen, hoe mij in hun gunst te manoeuvreren. Bij gebrek aan moed probeerde ik het dan maar via briefjes.’ En even later: ‘Ik snap de meiden soms niet. Ze pikken er altijd weer de arrogantste dommekloot van de klas uit, de jongen met lef en rollende spierballen. Het was hopeloos. Tot ik mocht figureren in ‘Meester, hij begint weer’. (...) Op de set bleek ik plotseling kans te hebben bij twee bedwelmend mooie meisjes.’

Ex-collega 3 «Die woorden typeren hem alleszins. Het idee waar ‘Het geslacht De Pauw’ op gebouwd was – Bart De Pauw die groots en geliefd wil zijn, maar wat schlemielig het onderspit delft tegenover het brutale, heel masculiene personage van Tom Waes – kwam ergens van, hè. Bart wilde écht graag zo’n Tom Waes-figuur zijn, zo’n brok graniet die populair is bij de vrouwen. Bij Waes werkte het ook zo: hoe bekender, hoe aantrekkelijker. Maar bij Bart bleef die onbereikbaarheid er, ook toen al hij grote tv-successen op zijn conto had.»

Ex-collega 2 «Als hij flirtte met een stagiaire, dacht ik weleens: ‘Moet het echt zo jong, Bart?’ Maar ik had toch vooral de indruk dat hij veel blauwtjes liep.»

Ex-collega 3 «Melancholie en een peilloos verlangen, dat is voor mij de kern van Bart. Hij is die romantische onbereikbaarheid van vrouwen altijd blijven cultiveren.»

De Pauw zelf bevestigt dat – of tenminste: de De Pauw van 2001. ‘Dat ben ik helemaal: schwärmen, dwepen, fantaseren.’

Ex-collega 1 «Wie Bart wil begrijpen, moet in rekening brengen hoe erg hij in zijn eigen hoofd leeft. En hoe de werkelijkheid daar niet per definitie correspondeert met de realiteit erbuiten: hij krijgt zijn fantasie soms niet aangesloten op de wereld. In zijn jaren bij Woestijnvis vormde dat geen probleem. Het hoofd van Bart, dat was Hollywood, maar hij had Tom Lenaerts – de nuchtere – en Michiel Devlieger – de praktische – naast zich. Het is maar een hypothese, maar ik kan me voorstellen dat het in de jaren na zijn vertrek bij Woestijnvis erg eenzaam is geworden in die fantasiewereld.»

Ex-collega 3 «Er zit iets heel getormenteerds aan Bart – een duistere diepte. Hij manoeuvreert voortdurend tussen hoogtes en laagtes, en doet alles excessief: als hij drinkt, drinkt hij veel, als hij sport, sport hij maniakaal. Het lijkt alsof hij altijd onder een gigantisch grote druk leeft, en op gezette tijden naar een ventiel zoekt.»

Ex-collega 1 «Het is een fundament van zijn karakter: Bart overdrijft.»

Ex-collega 3 «En eigenlijk hoeft dat niet te verbazen, als je goed naar zijn werk kijkt. Als je zulke intelligente scenario’s schrijft, als je de mens en zijn schaduwzijde in je werk zo kunt doorgronden, dan moet daar toch onvermijdelijk een stuk van jezelf in zitten?»


Calimerocomplex

Als mensen niet begrepen hadden dat ‘Het geslacht De Pauw’ een parodie was, en dachten dat hij écht zo’n eikel was, trok Bart zich dat erg aan,’ herinnert een medewerker uit die tijd zich. Daarmee komen we bij nog een in het oog springende karaktertrek: zijn eeuwige talen naar bevestiging en waardering. In ‘Alleen Elvis blijft bestaan’ maakte De Pauw zich onlangs druk over recensenten die in een uur hun ‘vileine stukje’ schrijven over een programma waar hij jaren op gezweet en gepuft heeft. Geen toevallige oprisping: onder journalisten is bekend dat De Pauw in elk interview klaagt over de zuinige waardering voor ‘De kinderpuzzel’, uit 2010. Een tikkeltje bizar, want pers noch publiek hebben hem ooit het aureool van briljante tv-maker willen afnemen – er kwam hoogstens wat kribbig commentaar als een programma eens middelmatig in plaats van subliem was.

Ex-collega 2 «Hij voelt zich voortdurend tekortgedaan, heeft het gevoel dat mensen op hem schieten – ook als ze in werkelijkheid massaal met bloemen gooien. Dat is heel bizar voor iemand met zoveel talent en zo’n indrukwekkend trackrecord. En er is een naam voor: een calimerocomplex.»

Ex-collega 3 «Herinner je je de begrafenisscène uit ‘Het geslacht De Pauw’ – Bart die zijn eigen uitvaart ensceneert, en daar een grote egoshow van maakt? Ik kan me perfect voorstellen dat hij daar écht weleens over fantaseerde.»

Ex-collega 1 «Hij heeft voortdurend bevestiging nodig – misschien meer dan anderen, ja.»

Ex-collega 4 «Je merkt het meteen aan zijn manier van communiceren wanneer hij verongelijkt is. Hij kruipt dan in een personage en begint sms’en te sturen die, euh, een beetje pathetisch zijn. Of gewoon raar.»

Ex-collega 3 «Hij heeft die bevestiging ook nodig van vrouwen. En tegelijkertijd is er dat verlangen, die onbereikbaarheid waar we het daarnet over hadden. Samen kan dat een gevaarlijke cocktail zijn. Kán, want ik weet dus niet wat er precies is gebeurd, en ik ben geen psycholoog.»


Het spel en de player

Nog een andere gewezen collega van De Pauw merkt op dat er altijd een bedding is waarin ongeoorloofd gedrag kan gedijen.

Ex-collega 5 «In de tv-wereld heerst nog altijd het geloof dat je heel intens hoort samen te werken om tot iets goeds te komen, dat een zekere losheid noodzakelijk is en een aantal persoonlijke grenzen moeten sneuvelen. De brutale humor, de schunnige opmerkingen, de fysieke manier van omgaan met elkaar: het hoort er zogenaamd bij. Zo wordt een dunne lijn gecreëerd die snel overschreden is.»

Ex-collega 1 «Iederéén is mee schuldig aan die cultuur. Bart heeft die niet in zijn eentje gecreëerd.»

Ex-collega 5 «Ik zie vaak hetzelfde mechaniekje terugkeren: ervaren mannelijke tv-makers met naam en faam krijgen een ploeg van jonge twintigers onder zich, vaak meisjes. Daar komen dan player-achtige toestanden van: er wordt voortdurend een spel gespeeld, er zindert iets. Je kunt dat spannend noemen, maar ik vind het vooral sneu voor de jonge meisjes die dat spel níét willen meespelen. Die komen argeloos en vol ambitie de tv-wereld in rennen, om zich al snel gedesillusioneerd weer naar de uitgang te haasten.»

Ex-collega 1 «Toch heb ik al vaak gezien hoe ze zélf ook gulzig meespelen. Jonge meisjes die hun BV idealiseren, gretig mee die erotische spanning installeren en koketteren met de aandacht die ze van hem krijgen. Tot het plots te ver gaat.»


Vettige klap

Of het grote publiek zicht krijgt op het hele verhaal, blijft afwachten. Maar hoe dan ook ziet het er benard uit voor De Pauw – zelf gaf hij vrijdag aan dat zijn carrière voorbij is.

Ex-collega 1 «Ik vind het afschuwelijk voor hem. Ik kan me wel voorstellen dat er dingen gebeurd zijn, ja. Maar waar ik hem niet in herken, is het beeld van de man die van geen ophouden weet. In mijn herinnering zei je hem gewoon ‘Stop met die vettige klap’ als het de spuigaten uitliep – en dan stopte hij ook gewoon.»

Ex-collega 2 «Het is niet slim dat hij voor de slachtofferrol kiest in zijn communicatie. Hij zou beter voor de grote biecht gaan: ‘Ja, ik heb een probleem met seks, en met grenzen respecteren. Laat me dat proberen op te lossen.’ Dan zou zijn carrière misschien niet voorbij zijn.»

Ex-collega 1 «Wat er ook is gebeurd: ik stel voor dat eerst de feiten worden blootgelegd, en dat er dan een vonnis komt – niet omgekeerd.»

En De Pauw zelf? Nog één keer terug naar zijn ‘7 Hoofdzonden’ in Humo. ‘Ik vind: iedere vrouw draagt de belofte van een nieuw verhaal in zich. En een eigen geur. Hmmm! Daar wil ik weleens dieper aan ruiken. Maar daar blijft het bij.’

Maar dat was dus 2001, toen ‘Hoe noemt men een kort tekstbericht, verzonden met een mobiele telefoon?’ als quizvraag nog niet voorbijgestreefd was.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234