Operatie 'Schone handen': doet spijtoptant Dejan Veljkovic het onderzoek stranden?

Quo vadis, Belgisch voetbal? Anderhalve maand na het losbarsten van Operatie ‘Schone handen’ heeft makelaar Dejan Veljkovic de cel verlaten. De van witwassen en matchfixing verdachte spilfiguur kan nu als spijtoptant de doos van Pandora opentrekken en ons voetbalbestel grondig dooreenschudden. Maar zal dat ook gebeuren? Of wordt het een gemiste kans voor open doel? Humo vroeg het aan een analist, een jurist en een fiscalist.

'Heel vreemd: hij maakt deel uit van een criminele organisatie en hij wordt ook nog eens beloond'


Aad De Mos: ‘Van alle tijden’

Weinig mensen zijn meer met voetbal bezig dan Aad de Mos. Eerst als speler, daarna als trainer van onder meer Ajax, KV Mechelen en Anderlecht, en tegenwoordig als analist op tv.

Aad de Mos «Ik zit er elke dag bovenop. ’s Ochtends om 7 uur lees ik Het Nieuwsblad, Het Laatste Nieuws, De Standaard én De Morgen. Na zes weken is het enige wat ik heb onthouden dat spijtoptant Veljkovic kiest voor vijf jaar cel met uitstel en een boete van 80.000 euro. Maar oplossingen? Die zie ik niet.

»Aanvankelijk zeiden mijn vrouw en ik nog tegen elkaar: ‘Ditmaal gaat het niet de doofpot in!’ Maar nu is er die wending en verdwijnt de hoop: ‘Tóch de doofpot.’ Heel vreemd: je maakt deel uit van een criminele organisatie, je wordt verdacht van witwassen én matchfixing, maar omdat je kiest voor een rol als spijtoptant, word je beloond. Dat doet denken aan hoe het vroeger was in de oorlog: deed je mee met de nazi’s, dan werd je niet doodgeschoten of hoefde je niet naar Duitsland.

»Ondertussen is iedereen beschadigd, van Herman Van Holsbeeck tot Bart Vertenten. En zit Mogi Bayat – die goed zijn boterham heeft verdiend, maar óók de clubs mee heeft laten profiteren – nog steeds vast.»

HUMO Kijk jij dan niet reikhalzend uit naar welke mistoestanden Veljkovic nog meer aan het licht zal brengen?

De Mos «Maar wie zegt dat het allemaal waar is? Hij kan vertellen wat hij wil. Het eerste boek was al een bestseller, nu komt het tweede eraan: ‘Spijtoptant Veljkovic’. Terwijl ik vind: zoek eerst wat er precies aan de hand was met KV Mechelen en Waasland-Beveren alvorens je Veljkovic zeven zijwegen tegelijk laat inslaan. Tussen de regels lees ik dat hij nu gaat vertellen dat er ook in wedstrijden voor Europees voetbal en de titel van alles is gebeurd. Maar hoe zit het met de geldstromen die naar zijn vriendin gingen? En met de constructies die voor spelers en trainers werden opgezet om geen belastingen te betalen? Waarom liet hij zich in de positie manoeuvreren dat hij ging bekijken of een club wilde meewerken aan het manipuleren van wedstrijden? Die strafschop tegen Eupen, de auto van Delferière, de keuken die besteld is bij de vrouw van Waasland-Beveren-voorzitter Huyck: laten we eerst dát allemaal uitdiepen.»

'Er zal in elke competitie overal ter wereld weleens iets gebeuren, maar daarom haak ik nog niet af' Aad de Mos

HUMO KV Mechelen is jouw club, zie je ’t daarom met lede ogen aan?

De Mos «Dit gaat over het hele Belgische voetbal, niet alleen over Mechelen.

»Voetbal is emotie: als Anderlecht verliest van STVV, maar de week erna Club Brugge klopt, zijn de mensen dat verlies alweer vergeten. Dat is mijn vrees: dat het ook met het eerste luik van dit schandaal zo zal gaan. Alleen het laatste blijft hangen bij de mensen.»

HUMO Hoor ik jou ook zeggen: zoveel loopt er nu ook weer niet mis in het voetbal?

De Mos «Wel, het is allemaal zo oud als de weg naar Rome. Ook vroeger had je huismakelaars bij de clubs. En ook in Engeland ken ik trainers die ontslagen werden omdat ze een envelopje met ponden toegestopt kregen.»

HUMO It takes two to tango: alles wat je Veljkovic ten laste kunt leggen, kon hij alleen met medewerking van de clubs. Die doen er alles aan om buiten schot te blijven.

De Mos «Dat bedoel ik als ik zeg: ik zie geen oplossingen. In de ogen van de clubs blijkt Pro League-directeur Pierre François nu tóch prima zijn best te doen, dus blijft hij gewoon zitten. Oplossingen moeten van boven komen, maar ook bij de FIFA werken ze samen met makelaars als Mino Raiola en Jorge Mendes. Hoe vaak hoor je niet dat een club niet met een dubieuze makelaar wil onderhandelen, tot ze speler x graag wil en tóch met hem in zee gaat. Als zo’n Mendes de eigenaars van Paris Saint-Germain zo bespeelt dat ze gaan geloven dat Mbappé een geweldige speler is, dan krijgt hij daar 9 miljoen euro voor. Dat zal altijd zo blijven.»

HUMO Maar is dat normaal? Marc Coucke ontving als eigenaar van KV Oostende zo’n 10 miljoen euro van Wolfsburg voor spits Landry Dimata. Daarvan moest hij er bijna 4 afgeven aan spelersmakelaar Didier Frenay.

De Mos «Natuurlijk is dat niet normaal. Maar ik vrees dat zulke problemen zonder oplossing naar de achtergrond zullen verschuiven als er nieuwe wantoestanden boven water komen.»

HUMO In Gent, waar Bayat vriend aan huis was, en Brugge, waar trainer Ivan Leko in verdenking is gesteld, blijft het merkwaardig stil.

De Mos «Ik ben zeker dat er velen slecht slapen sinds de dag dat advocaat Kris Luyckx met een brede grijns kwam vertellen dat zijn cliënt Dejan Veljkovic spijtoptant zou worden. Of het iets zal opleveren, weet ik niet: ik heb geen glazen bol. Ik hoop alleen dat ze zich bij het parket niet in het ootje laten nemen.»

HUMO Kan jij nog onbevangen naar een voetbalwedstrijd kijken?

De Mos «O ja, zeker! Er zal weleens wat gebeuren, in elke competitie, overal in de wereld. Maar daarom haak ik nog niet af. Heb je gezien hoe goed het Nederlands elftal het weer doet? Dat vind ik heerlijk om te zien.»

HUMO En de zogenaamde indirecte matchfixing, waarover Luyckx het had? Waarbij een trainer niet zijn beste ploeg opstelt, omdat een makelaar hem geld toeschuift om een speler uit zijn portefeuille te laten spelen?

De Mos «Ook dat is van alle tijden. Toen ik in de jaren 80 bij Ajax Sonny Silooy wilde laten debuteren, kwam er een bestuurder naar beneden: ‘Doe dat toch maar niet, anders moeten we zijn vorige club 2.000 gulden betalen.’ (lacht) Peanuts zijn het, lachertjes. Daar gaat het niet om, echt niet.»


Dimitri Dedecker: ‘50.000 euro onder tafel’

Twee dagen na de start van Operatie ‘Schone handen’ gaf Dimitri Dedecker een opmerkelijk interview aan De Morgen, waarin hij zei: ‘Het voetbal is door en door immoreel.’ Dedecker is sportadvocaat en mag onder meer KV Oostende en Cercle Brugge tot zijn cliënteel rekenen.

HUMO Hoe kijkt u inmiddels naar Operatie ‘Schone handen’?

Dimitri Dedecker «Nog tot vorige week dacht ik dat de berg een muis zou baren. Je zag een stereotiep patroon ontstaan: het parket zet grote middelen in, de advocaten komen alles op tv minimaliseren, het parket wordt lastig en lekt bezwarende elementen uit het dossier naar de media. Volgens mij zat het onderzoek muurvast. Akkoord, de uitgelekte telefoontaps illustreerden wel de normloosheid in het voetbal, maar het was wachten op onweerlegbaar bewijs, een smoking gun. Ik dacht: ze gaan nog hard hun best moeten doen om die beschuldigingen over matchfixing hard te maken. Maar toen raakte dus bekend dat er één iemand alles gaat opbiechten.»

HUMO En nu?

Dedecker «Alles hangt af van wat Veljkovic gaat vertellen.

»Ik sprak onlangs nog een kinesist uit eerste klasse. Hij bevestigde de woorden van Kris Luyckx, dat het een illusie is te denken dat altijd de beste ploeg op het veld staat. Clubs kopen niet per se een rechtsback omdat ze er één nodig hebben, maar omdat ze denken nog zaken te kunnen doen met die rechtsback. Een sportief directeur die 5 procent pakt op de doorverkoop van een speler: waar is die mee bezig? Met zijn eigen portefeuille, toch? In ieder geval niet met de best mogelijke ploeg op het veld te krijgen.

»Een ander voorbeeld: een sportief directeur trekt een speler aan met geld van de club, betaalt 100.00 euro aan de makelaar, en krijgt onder tafel 50.000 euro terug. Ik heb het nog niet met eigen ogen gezien, maar de geruchten zijn hardnekkig. Als Veljkovic daar namen op gaat plakken, zullen enkele mensen gezichtsverlies lijden. Dan zal duidelijk worden hoe de voetbalwereld werkt en hoe wijdverspreid de normvervaging is.

»Nu, niet elk geval van normvervaging is ook een strafrechtelijke inbreuk. Je kunt je vragen stellen bij een torenhoge commissie voor een makelaar, maar een misdrijf is het niet. Maar als zou blijken dat degenen die nu roepen dat het allemaal beter moet zélf het systeem in stand hielden en er zelfs een hoofdrol in speelden, dan wordt het wel heel pijnlijk.

»Clubs en makelaars met wie ik werk, zijn bereid om die praktijken stop te zetten. Bij KV Oostende wordt nu een transparant transferbeleid op poten gezet, met duidelijke richtlijnen over de vergoedingen voor makelaars. De Pro League zou een gelijkaardig gentleman’s agreement kunnen sluiten. Maar goed, het zijn niet allemaal gentlemen (lachje).

»Het is allemaal eenvoudig op te lossen. Daar is geen drie maanden onderzoek voor nodig, alleen de wil om het aan te pakken. In drie uur tijd kan ik een reglement opstellen waarmee we alle uitwassen uitroeien.»

HUMO Verwacht u iets van de expertencommissie die Marc Coucke als Pro League-voorzitter in het leven riep?

Dedecker «Ik ben een groot voorstander van zelfregulering. Dat is altijd beter dan de overheid die iets oplegt. Op dat vlak blijf ik wat op mijn honger zitten. Ik heb wél vertrouwen in Melchior Wathelet. Hij kan adelbrieven voorleggen in het sportrecht en beschikt over de nodige autoriteit. Ik vestig mijn hoop op hem.»

'Om de boel op te kuisen heb je geen drie maanden onderzoek nodig. Dat kan in drie uur' Dimitri Dedecker

HUMO U verwacht dat de voetbalwereld alsnog tot inzicht zal komen?

Dedecker «Inzicht is niet het juiste woord. Dat was er al: ze wísten wat er gaande was. De grote vraag is of de betrokkenen er makkelijk mee zullen wegkomen als Veljkovic alles gaat opbiechten. Ik hoop op een schokeffect, waarna we nieuwe zeden kunnen installeren.»


Michel Maus: ‘Gesloten rangen’

Michel Maus (professor fiscaal recht aan de VUB) schreef samen met Karl Dhont (UEFA-specialist op vlak van matchfixing) een acht pagina’s tellend document met voorstellen om het Belgische voetbal te hervormen naar aanleiding van Operatie ‘Schone handen’.

HUMO Da’s precies waar Marc Couckes beruchte expertenpanel zich ook over buigt. Uw voorstellen zijn vast in dank aanvaard.

Michel Maus (lacht) «Dat dacht je maar. Enkele clubleiders hebben ons gezegd dat we nagels met koppen sloegen, maar van het expertenpanel hoorden we niets. Ik zou het logisch vinden mochten de voetbalbond, de Pro League, de politiek, en eventueel ook Karl en ik, samen rond de tafel gaan zitten. Maar dat gebeurt niet. Integendeel: de dag dat Marc Coucke de oprichting van zijn commissie bekendmaakte, kwam Peter Bossaert (de nieuwe CEO van de voetbalbond, red.) met zíjn plan naar buiten. Het lijkt wel alsof iedereen een pluim op zijn hoed wil steken, terwijl we pas vooruitgang kunnen boeken als we allemaal samenwerken. Bossaert heeft ons uitgenodigd, maar voor midden januari kon het niet – veel te laat, dus – en de boodschap was duidelijk: zij zouden ons uitleggen waar zij als voetbalbond mee bezig zijn. Daar gaan wij onze tijd niet aan verspillen, we hebben vriendelijk bedankt.

»Die onafhankelijke commissie – die we blijkbaar niet meer onafhankelijk mogen noemen, het is nu een expertencommissie – zal op 17 december met iets naar buiten komen. Maar met wát? In de Kamercommissie Financiën kwamen Coucke en Pierre François niet verder dan met de vinger naar de makelaars te wijzen. Veel zelfkritiek viel er niet te horen, laat staan dat ze tot zelfregulering bereid leken. Ik zie dus niet veel bereidheid om te hervormen. Zeker niet nu ze ook nog eens François op zijn stoel lieten zitten. Het aantal clubs dat de voorbije jaren een klacht heeft neergelegd tegen de licentie van Moeskroen, is haast niet te tellen. Nu blijkt dat François minstens voorkennis had over de gang van zaken bij Moeskroen én dat hij een rol speelde bij de verkoop van Cercle Brugge aan Monaco. Maar toch stemde iedereen voor het behoud van zijn positie, óók de benadeelde clubs. Die hypocrisie wijst er vooral op dat de rangen worden gesloten.»

HUMO Nadat het vertrouwen in François was bevestigd, zei Coucke: ‘De Pro League is niet alleen nationaal, maar ook internationaal het voortouw aan het nemen inzake integriteit.’

Maus (lacht) «Ik zie nochtans alleen arrogantie en protectionisme – ze beschermen hun eigen winkel, hun ivoren toren. Coucke had het al over de oprichting van een clearing house (een onafhankelijke instantie die toezicht houdt op alle transfergelden en makelaarsvergoedingen, red.) Wel, dat bestaat al jaren in Engeland: hoe kun je dan het voortouw nemen? Het is pure windowdressing.»

'Marc Coucke zegt dat de Pro League internationaal het voortouw neemt, maar zijn voorstel voor een clearing house bestaat al jaren in de Premier League' Michel Maus

HUMO Het lijkt hem er vooral om te doen de fiscale vrijstellingen voor de clubs te vrijwaren.

Maus «Terwijl net dat een extreem gevaarlijke situatie is! Iedereen met een beetje verstand van wetgeving rond staatssteun beseft al lang dat die vrijstelling een tikkende tijdbom is onder het Belgische voetbal. Wat als één of andere Eurocommissaris het in zijn hoofd haalt om die fiscale vrijstellingen in België eens te onderzoeken en er een eind aan te maken? Dan zullen onze clubs tien jaar staatssteun moeten terugbetalen.»

HUMO Toch pleiten ook u en Dhont voor het behoud van die vrijstellingen.

Maus «Je kunt je afvragen waarom een gewone werknemer de volle pot sociale bijdragen moet betalen, en een voetballer niet. Maar op basis van de Europese wetgeving kan zo’n vrijstelling, zij het onder strikte voorwaarden. In ons voorstel moeten de clubs het gekregen voordeel volledig investeren in jeugdopleiding en infrastructuur. Schaf je de vrijstellingen af, dan zullen de clubs komen aankloppen voor overheidssteun bij de bouw van nieuwe stadions. In ons voorstel hoeft de overheid niet meer tussenbeide te komen. De vraag is nu: waar kiest de politiek voor?»

HUMO En, wat denkt u?

Maus «De politiek is aan zet: zij kunnen onze voorstellen omzetten in beleid. Helaas zie ik nog altijd dezelfde reflex. Toen de discussie over de fiscale voordelen in maart oplaaide, zei Maggie De Block: ‘Van de sport blijf ik af!’ Nu zegt ze: ‘Pas als het voetbal niet met voorstellen komt, zal de politiek optreden.’ Dat voorspelt weinig goeds, want het is aan de politiek om het voortouw te nemen. Dat een immobiliënmakelaar en een headhunter binnen een uiterst streng gereglementeerd kader moeten werken, en de sportmakelaar niet, is hallucinant. Er moet dringend ook zo’n kader komen in de sport. Over de fiscale voordelen liggen wel al twee voorstellen op tafel: in dat van de SP.A worden ze volledig afgeschaft, in dat van de CD&V wordt voor een behoud gepleit, maar dan streng gereglementeerd. Dat laatste ligt in onze lijn. Maar even samenzitten? Nee, dat gebeurt dan weer niet. Jammer. Ondertussen zijn Karl en ik begonnen aan een Europese versie van onze voorstellen.»

HUMO In jullie hervormingsplan kijken jullie vooral naar de rol van de makelaars, terwijl Dejan Veljkovic en Mogi Bayat hun illegale financiële constructies vaak opzetten in samenspraak met de clubs. Met andere woorden: de clubs zijn medeplichtig.

Maus «Zoals het in de politiek allemaal de schuld is van de sossen, lijkt het wel of in het voetbal alles de schuld is van de makelaars. Dat is te kort door de bocht (lacht). Akkoord, de clubs zijn niet naïef, maar toch lijken ze zich soms tegen beter weten in of zelfs onbewust te laten meeslepen door een makelaar. Soms weten ze zelf niet wat er speelt, zoals in de gevallen die advocaat Kris Luyckx heeft omschreven als onrechtstreekse matchfixing. Stel: een speler heeft een clausule in zijn contract waardoor hij een bonus krijgt als hij 20 matchen heeft gespeeld. Zijn makelaar benadert de trainer om hem vaak genoeg op te stellen, waardoor die trainer niet zijn sterkste ploeg opstelt en in ruil een horloge of een envelop met een paar duizend euro ontvangt. Weet de club dat? Vaak niet.

»Als je een Kroatische speler aantrekt, krijg je als club met meerdere makelaars te maken – één hier en één in Kroatië – en moet de vergoeding gedeeld worden. Een deel van het geld verdwijnt dus naar een vennootschap ergens in de Balkan, maar keert vervolgens op één of andere manier terug naar de speler, die zo een extra stuk loon krijgt. Vaak zijn dat afspraken tussen een makelaar en een speler. Welke middelen hebben de clubs om te onderzoeken of de constructies die hen onder de neus worden geschoven legaal zijn? Weinig of geen. Wij pleiten voor de invoering van een meldingsplicht zoals in de banksector. Tot tien jaar geleden kon je vrij gemakkelijk met buitenlands kapitaal bij Belgische banken terecht. Nu niet meer: wie zich nu nog met een dubieuze constructie bij een bank meldt, heeft in de meeste gevallen een witwasmelding aan zijn broek. Dat zou ook in het voetbal kunnen. Zo’n meldingsplicht werkt preventief. Of, zo je wil: contraproductief, voor de sjoemelaars.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234