null Beeld

InterviewJack Dorsey

Oprichter Jack Dorsey verlaat Twitter: ‘Ik ben niet trots op de tweedracht die wij helpen te zaaien’

‘Just setting up my twttr’, de allereerste tweet in de geschiedenis, werd op 21 maart 2006 de wereld ingestuurd door @jack. De man die voluit Jack Dorsey (45) heet en aan de wieg van Twitter stond, heeft zopas bekendgemaakt dat hij het bedrijf verlaat. Dorsey lag al langer onder vuur omdat hij zijn geesteskind niet meer onder controle zou hebben en verspreiders van nepnieuws vrij spel hebben. Maar wie is hij, wat drijft hem en wat moet u van hem onthouden? We vroegen het hem zelf!

brian hiatt

(Verschenen in Humo op 26 februari 2019)

Met zijn neuspiercing en zijn volle baard ziet Jack Dorsey er niet meteen als een CEO van een groot bedrijf uit. Hij is aantrekkelijk – zeker als je hem vergelijkt met de doorsnee Silicon Valley-nerd – en lacht makkelijk. Hij is een grote muziekfan – al was Twitter niet onder de indruk toen hij Kendrick Lamar zijn favoriete dichter noemde – en een digitale estheet zoals Steve Jobs. Ook zijn carrière – eerst ontslagen, daarna weer binnengehaald – lijkt op die van Jobs: in 2008 werd hij aan de deur gezet bij Twitter, waarna hij het mobielebetalingsbedrijf Square oprichtte. In 2015 werd hij opnieuw CEO van Twitter, en sindsdien staat hij aan het hoofd van beide miljardenbedrijven. Net als andere bazen van techbedrijven krijgt hij nu de wind van voren.

– Als u nu iets op Twitter plaatst, krijgt u doorgaans een tweet terug met: ‘Jaja, maar haal die nazi’s eens van Twitter.’

JACK DORSEY «Het gescheld op ons beleid is inderdaad veel luider geworden. Het is allemaal niet zo eenvoudig als onze gebruikers denken, maar we moeten het wel zien op te lossen.

»Het heeft er ook mee te maken dat mensen die racistische tweets niet rapporteren. We moeten proactiever optreden, maar ons systeem werkt nu eenmaal op basis van rapporteringen die iedereen kan doen. Maar ik geef toe: we hebben daar niet optimaal over gecommuniceerd. Daardoor denken sommigen dat het ons niet kan schelen.»

– In Silicon Valley riep iedereen lange tijd: ‘Wij zijn een neutraal platform!’

DORSEY «Mensen zien Twitter als een dorpsplein en ze hebben er dezelfde verwachtingen over. Vandaag heb ik een halfuur in Washington Square Park doorgebracht. Ik zat er op een bankje, deed enkele telefoontjes en keek naar de mensen rond mij. Er gebeurt van alles: je ziet toeristen, studenten, filmmakers, muzikanten, straatventers, wietdealers en schaakspelers. Het is neutraal terrein. Iedereen verwacht dat hij er zijn mening vrij kan uiten, maar tegelijk houden we elkaar in de gaten. Als iemand met een megafoon op een kist gaat staan, heeft hij binnen de kortste keren een menigte rond zich verzameld. Schreeuwt hij: ‘Hé, idioot, kom eens hier!’, dan zullen de anderen roepen: ‘Zoiets zeg je niet!’ En daarnaast heb je parkwachters die over het fatsoen waken.»

– Pesterijen op Twitter aanpakken is peanuts in vergelijking met het weren van valse informatie. Maar soms lijkt het erop dat jullie ervan uitgaan dat de waarheid wel komt bovendrijven.

DORSEY «Twitter kan niet beoordelen wat waar is en wat vals is – dat zou ook gevaarlijk zijn. Wat we wél proberen te doen, is ons concentreren op informatie die bedoeld is om mensen op het verkeerde been te zetten. Hoe kunnen we bepalen of informatie misleidend is? Hoe kunnen we die onderscheppen voor ze verspreid raakt? Vóór de Amerikaanse verkiezingen van 2016 had iemand een code getweet waarmee je je zogezegd kon registreren om te gaan stemmen. Dat klopte niet. De tweets die zeiden dat het om een valse tweet ging, kregen méér views dan de valse. Daaruit kunnen we veel leren.»

– Sociale media hebben de naam verslavend te zijn. Is Twitter dat ook?

DORSEY «Dat was zeker niet ons doel. We hebben Twitter gemaakt omdat we het zelf wilden gebruiken. Je kunt wel degelijk aan nieuws verslaafd zijn – mensen houden nu eenmaal graag de vinger aan de pols – maar we hebben ons product nooit ontworpen met de bedoeling om de jacht op nieuws nog verslavender te maken.»

– Bent u verslaafd aan Twitter?

DORSEY «Soms. Op de dag van de presidentsverkiezingen of tijdens een basketbalmatch zit ik er non-stop op. De rest van de tijd probeer ik alleen de relevantste tweets te checken. Waar ik naartoe wil met Twitter, is dat je, telkens als je de app sluit, iets hebt bijgeleerd. Nu voelen gebruikers zich vooral overdonderd, omdat ze uren aan een stuk alleen maar content hebben geconsumeerd.»

– We zijn geëvolueerd van techno-optimisme naar technopessimisme. Wat is volgens u de positieve kracht van Twitter?

DORSEY «Het grote voordeel van Twitter is dat iedereen nu de kans heeft z’n stem te laten horen, vooral wie vroeger geen stem had. Daar ben ik nog het meest trots op. Als we er over vijftig jaar op terugkijken, dan zal mijn impact in het niets verdwijnen in vergelijking met de impact van de gebruikers.»

– De extreemrechtse politiek activiste Laura Loomer ketende zich vast aan de deur van jullie hoofdkwartier in New York nadat ze van Twitter was gegooid om haar haatzaaiende tweets.

DORSEY «Ik vond het moedig van haar. Ik hou van protest. Ik beschouw mezelf als een punker – punk is de muziek waarmee ik ben opgegroeid. Hackers zijn punkers. Punkers stellen het systeem ter discussie, niet omdat ze het haten, maar omdat ze het beter willen maken. Ik heb respect voor iedereen die Twitter of mezelf beter wil maken.»

– Er heerst nogal wat wantrouwen tegenover Twitter.

DORSEY «Mensen zijn bang voor bedrijven als het onze, en voor de macht die we hebben. Ze zijn bang voor wat technologie allemaal kan. Dat is normaal. In zijn boek ‘21 lessen voor de 21ste eeuw’ schrijft de Israëlische filosoof Yuval Noah Harari: ‘Technologie geeft me het gevoel dat ze me irrelevant kan maken.’ Als we niet transparant zijn over onze doelstellingen en waartoe onze technologie in staat is, dan voeden we die angst. We moeten communiceren op een manier die verstaanbaar is voor iedereen. Dat doen we niet goed genoeg.»

– Bent u niet voortdurend bang dat één tweet een oorlog of een ramp kan ontketenen?

DORSEY «Ik ben niet trots op de tweedracht die we helpen te zaaien. Hoe zorgen we ervoor dat artificiële intelligentie niet al onze jobs inpikt? Hoe voorkomen we een kernoorlog? Dát zijn de gesprekken die we wereldwijd moeten voeren.

»We maken het mensen makkelijk om in hun eigen vooroordelen te geloven, omdat ze accounts kunnen volgen die voor 90 procent hun vooroordelen bevestigen. Dat draagt bij tot nationalisme. Bovendien heeft het een averechts effect op de manier waarop de wereld zich met grote problemen zou moeten bezighouden, zoals de opwarming van de aarde.»

– Toen u over uw slaapgewoontes tweette – u slaapt gemiddeld 8,5 uur per nacht – kreeg u als antwoord: ‘Jij hoort niet op je beide oren te slapen.’ Mensen hebben het gevoel dat u niet wakker ligt van wat Twitter kan veroorzaken.

DORSEY «De enige manier waarop ik mensen kan tonen dat het me raakt, is door Twitter te verbeteren.

»Veel mensen die begaan zijn met de wereld, lezen mijn tweets. Niet alleen aandeelhouders, maar ook mijn moeder. Ik wil niet doen uitschijnen dat je twintig uur per dag moet werken om iets voor elkaar te krijgen. Op termijn is dat gewoon waanzin.»

– U wilt liever aantonen dat het mogelijk is twee grote bedrijven te runnen en toch voldoende te slapen?

DORSEY «Precies. Maar elk uur dat ik werk, heeft betekenis. Als ik een interview van een uur geef, dan ben ik niet aan het werk. Is dat het waard? Dat soort afwegingen moet ik elke dag maken. Maar als ik er een keer tussenuit wil, dan doe ik dat.»

– U ging naar Myanmar voor een stilteretraite van drie weken. Maar u kreeg bakken kritiek omdat u naar een land ging waar de regering zich schuldig maakt aan genocide – in dit geval op de Rohingya.

DORSEY «Veel mensen hadden me aangeraden niet te gaan, maar we mogen onze kop niet in het zand steken. Ik wil uitzoeken wat ik kan doen om te helpen, want ik geef erg veel om het land.

»Eén van de verrassende dingen die ik daarnaast heb geleerd, is dat het internet ginder gewoon samenvalt met Facebook. Twitter bestaat er amper. Elke monnik heeft er een smartphone en gelooft alles wat hij via Facebook binnenkrijgt.»

– Het is al het tweede jaar op rij dat u daar gaat mediteren. Wat doet dat met u?

Dorsey «Door die meditatie leer ik te focussen. Er wordt niet gepraat over religie of spiritualiteit: het is een fysieke, bij momenten pijnlijke training. Je gaat zitten en focust je hele bewustzijn op het gevoel dat je ademhaling door je heen gaat. Het is ongelofelijk hoe het de kleine dingen in je leven enorm groot maakt. Het eerste jaar dat ik het deed, kreeg ik het zwaar op de zesde dag. Tijdens de meditatie keek ik om me heen en dacht ik: iedereen lijkt hier wel Boeddha. Ik snapte het niet. Maar die avond mediteerden we en opeens had ik het door. Het voelde helemaal juist aan. Het was pure vreugde, zonder het minste geluid.

»Ik begrijp het wantrouwen tegenover mij. Als ik vandaag naar mezelf zou kijken met de blik die ik als 21-jarige had, dan zou ik ook wantrouwen voelen. Maar wat me verbaasde, was dat mensen ook boos waren omdat ik mediteerde. Ze zagen het als opschepperij. Ik probeer bij te leren, en dan? Ik wil mijn ervaringen delen, in de hoop dat sommigen er iets aan hebben.»

– Dat is in zekere zin de essentie van Twitter.

Dorsey «Precies. Maar veel mensen gebruiken het liever om zich kwaad te maken.»


jeans ontwerpen

– Als iemand u als 12-jarige had verteld dat u later een miljardair met twee bedrijven zou worden, had u hem dan geloofd?

Dorsey «Amper. Ik wilde geen CEO of ondernemer worden, de businesswereld interesseerde me niet. Ik hield van tekenen, muziek maken, creatief zijn. Op een bepaald moment had ik een idee en dat wilde ik graag uitwerken. Ik werd alleen maar CEO omdat het moest. We verdienden geld omdat we mensen moesten betalen. Het gebeurde allemaal omdat het nodig was, niet omdat we er zo naar verlangden. Ik heb er ook nooit van gedroomd beroemd te worden. Ik blijf liever achter de coulissen. Mijn favoriete personage in ‘The Wizard of Oz’ is de tovenaar: hij zit achter het gordijn.»

– Ik las dat u als kind met een spraakgebrek worstelde.

DORSEY «Dat klopt. Het maakte me verlegen. Ik wilde met niemand praten, zelfs niet met mijn familie. Twee jaar lang heb ik spraaktherapie gevolgd, en dat heeft wel geholpen.

»Toen ik op de middelbare school zat, was ik doodsbang om te praten. Maar opeens dacht ik: dit is toch al te belachelijk. Ik wist dat ik uit mijn schulp zou moeten kruipen, dus sloot ik me aan bij het speechteam. We hielden improvisatiewedstrijden: je kreeg een kaart met één woord erop en vervolgens moest je er in 5 minuten tijd een speech rond schrijven. Het was angstaanjagend, maar ik bleef het proberen. Uiteindelijk heeft het gewerkt.»

– Wanneer besefte u welke mogelijkheden programmeren biedt?

DORSEY «Dat was nog vóór de opkomst van de computer. Mijn vader had een Heathkit, een amateurradio. Ik prutste graag met dat ding, omdat je er morsetekens mee kon versturen. Daarna had ik een PC Junior van IBM.

»In Saint Louis, waar ik ben opgegroeid, had je een erg actieve hackerscultuur. Dan heb ik het over hackers in positieve zin: mensen die nieuwsgierig zijn naar de technologie, en die apparaten uit elkaar halen om te zien hoe ze werken.»

– Had u al een idee van wat u met die technologie kon aanvangen?

DORSEY «Toen niet, nee. Ik wilde gewoon dingen bouwen. Ik was gefascineerd door besturingssystemen – die heb ik aan de universiteit bestudeerd.»

– U bent ook massagetherapeut, modeontwerper én botanisch illustrator.

DORSEY (lacht) «Het probleem was dat programmeren zo abstract is. Daarom wilde ik iets met mijn handen gaan doen. Al van jongs af hield ik van tekenen – dat talent heb ik van mijn moeder. Illustraties van planten en kruiden zijn echte kunst, en tegelijk is het een nuttige bezigheid. Maar ik besefte al snel dat ik er nooit de kost mee zou kunnen verdienen. Toen ben ik toch maar weer gaan programmeren. Vervolgens kreeg ik last van het carpaletunnelsyndroom (zenuwaandoening in de arm, red.). Een vriend raadde me een massage aan, maar ik wilde begrijpen hoe die werkt, dus heb ik een massagetraining van duizend uur gevolgd.»

– Hoe bent u in de mode beland?

DORSEY «Als kind droeg ik alleen maar jeans – hoe vaker je een jeans draagt, des te beter hij gaat zitten. Ik ben naar de modeschool in San Francisco getrokken, maar ik ben er niet lang genoeg gebleven om mijn eigen jeansbroek te kunnen ontwerpen: tegen die tijd waren we al met Twitter begonnen.

»Eigenlijk is programmeren een fantastische stiel. Het is een kunstvorm waarmee je, net als met schilderen en tekenen, iets uit het niets kunt creëren.»

– Net zoals Steve Jobs uit het bedrijf werd gezet dat hij zelf had opgericht, werd u in 2008 bij Twitter ontslagen.

DORSEY «Twitter sloeg meteen aan, maar de helft van de tijd lag het plat. De stress was enorm en ik werkte non-stop. Het was waanzin. Ik was ook nog nooit iemands baas geweest. Iemand die zich in zo’n situatie bevindt, kun je ofwel helpen, ofwel vervangen. Ik werd vervangen.»

– Was de betaalapp Square uw manier om wraak te nemen?

DORSEY «Ik wilde bewijzen dat ze het bij het verkeerde eind hadden. Bij Twitter dacht ik dat ik het goed deed. Het kwam als een verrassing toen bleek dat niet iedereen er zo over dacht. Ik heb geprobeerd te snappen wat er precies was gebeurd door opnieuw van nul te beginnen en een ander bedrijf op te richten.

»Bij Square heb ik geleerd wat ik moest leren. Ik heb een solide en stabiel bedrijf opgebouwd en mezelf bewezen dat ik het kan, zolang ik het maar heel hard wil en over de juiste tools beschik.»

– Na uw ontslag wilde u de wereld laten weten welke rol u bij Twitter had gespeeld.

DORSEY «Ik wilde niet dat ze de geschiedenis zouden herschrijven. Ze hadden me weggegomd en dat was niet cool. Meestal kom ik niet op voor mezelf, maar toen heb ik het toch gedaan. Ik weet niet of het heeft gewerkt: niemand leek het wat te kunnen schelen. Maar ik hou van Twitter. Zolang ik nuttig ben voor het bedrijf, zal ik bij Twitter blijven. Zodra ik irrelevant word – en dat zal zeker ooit gebeuren – is het de beurt aan anderen om het van mij over te nemen.»

– Kijkt Mark Zuckerberg, de CEO van Facebook, anders naar de wereld dan u?

DORSEY «Dat weet ik niet. Ik vind hem wel een erg pientere zakenman. Hij zal er altijd in slagen een zo groot mogelijk marktaandeel te behouden.»

– Wat is uw memorabelste ontmoeting met hem?

DORSEY «Hij heeft eens een jaar lang alleen maar gegeten wat hij zelf had geslacht. Hij heeft toen een keer een geit voor me klaargemaakt die hij zelf had gedood.»

– Was u daarbij?

DORSEY «Nee. Dat had hij vooraf gedaan, met een stroomstootwapen en een mes. Vervolgens kwam een slager het kadaver ophalen.

»Zijn bereiding was ook apart te noemen. Hij stopte het geitenvlees in de oven en zei een halfuur later: ‘Ik denk dat het nu wel klaar is.’ Toen hij de schotel op tafel zette, bleek het vlees nog rauw te zijn. Ik heb toen maar mijn slaatje opgegeten.»

– U bewonderde Steve Jobs, maar de man had ook een duistere kant, als baas en als mens.

DORSEY «Ik weet niet hoe het was om met hem te werken. Ik heb die biografie gelezen waar dat in stond, maar toen hebben ook andere stemmen zich laten horen.

»Wat me in hem aansprak, was dat hij niet alleen een techneut was, maar ook een kunstenaar – hij verenigde die twee verschillende talenten, dat zie je zelden. Bovendien was hij een icoon, en hij was zich daar zeer goed van bewust. Hij was ook nieuwsgierig en had een fascinerende persoonlijkheid. Ik kon niet anders dan me in hem en in zijn bedrijf verdiepen.»

– ‘Ik ben een punker,’ hebt u eerder al gezegd. Kun je tegelijk punkrocker en CEO zijn?

DORSEY «Ik hoop van wel. We moeten op verschillende manieren in het leven kunnen staan. Misschien zijn er mensen met een soortgelijke achtergrond als ik, die zich ook een vreemde vogel voelen. Door mij denken ze misschien: als hij het kan, dan ik ook.

»Wat me aansprak in punk, is dat je bands had met drie mensen die absoluut niet konden spelen. Ze werden weggejouwd en toch bleven ze doorgaan. Twee weken later waren ze een tikje beter geworden, en nog eens twee weken later al véél beter. Een maand later was er geen houden meer aan. Mensen laten zien dat je beter kunt worden: dát heeft de wereld nodig. Het is één van de grote voordelen die Twitter te bieden heeft. Elon Musk kan dat ook. Hij spuit zijn ideeën zelfs in het rond.»

– Wat vindt u van hem?

DORSEY «Wat hij doet, is baanbrekend. Ik ken niemand anders die ons weg van deze planeet wil leiden.»

– Sommigen vinden hem lachwekkend.

DORSEY «Dat moet je bijna zijn om zo groot te kunnen denken. Ik vind het geweldig wat hij probeert te doen, en ik wil hem daarbij helpen.»

– Waar plaatst u zichzelf op spiritueel vlak?

DORSEY «In ieder geval niet bij een godsdienst. Voor mij voelt iets spiritueel aan als ik er een band mee voel. Wat ik fijn vind aan rondlopen in New York, is dat het me het gevoel geeft met alles verbonden te zijn, ook al praat ik met niemand. Twitter doet dat ook: niets neigt meer naar een wereldwijd bewustzijn dan Twitter. Het toont je wat iedereen denkt en welke vibe er hangt.»

– Wat moet er met uw fortuin gebeuren, als u er niet meer bent?

DORSEY «Ik wil het allemaal weggeven. Naast de opwarming van de aarde is ook de ongelijkheid in de wereld één van de grote uitdagingen. Ik heb een organisatie opgericht, Start Small Foundation, waarmee ik mensen wil leren hoe ze bedrijven kunnen oprichten en hoe ze die draaiende kunnen houden. Bedrijven vormen de basis van een duurzame gemeenschap. Ik wil mijn eigen rijkdom gebruiken om de kloof tussen arm en rijk aan te pakken. Maar staar je vooral niet blind op mijn fortuin: het leeuwendeel ervan – zo’n 98 procent – bestaat uit aandelen in Twitter en Square. Ik ben dus niet echt een miljardair. Als het ooit slecht zou gaan met mijn bedrijven, is dat fortuin zó weg.»

© Rolling Stone / Vertaling en bewerking: Hanne Van Tendeloo

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234