Nina Pierson: ‘Als mijn kinderen druk en energiek zijn, dwing ik mezelf om zachter en rustiger te praten. Dan worden zij ook langzaam rustiger.’ Beeld Jean-Pierre Jans
Nina Pierson: ‘Als mijn kinderen druk en energiek zijn, dwing ik mezelf om zachter en rustiger te praten. Dan worden zij ook langzaam rustiger.’Beeld Jean-Pierre Jans

Opvoeden zoals de Maya's en de Inuit: ‘Dwing kinderen niet om te helpen’

Ondernemer en moeder Nina Pierson paste haar opvoedstijl aan na het lezen van ‘Jagen, verzamelen, opvoeden’. In dat boek tekent de Amerikaanse onderzoeksjournalist Michaeleen Doucleff lessen op van de Maya’s, Inuit en Hadza.

In huize Doucleff was het zelden gezellig. ‘Mijn dochter Rosy (5) had twee jaar terug veel driftbuien waarbij ze mij sloeg en schopte’, zegt Michaeleen Doucleff (45), Amerikaans wetenschapsjournalist, via Zoom. ‘Hoe boos ik ook reageerde, het werd niet minder en ik werd er wanhopig van.’

Voor haar werk als radioverslaggever reisde ze de wereld over om reportages over exotische ziektes te maken. ‘Toen ik bij de Maya’s in Yucatán kwam zag ik iets wat ik nog nooit gezien had. Terwijl ik Maya-moeder Maria interview, komt haar 12-jarige dochter Angela uit haar slaapkamer, loopt naar de keuken en begint aan de afwas.’

‘Angela vertelde later dat ze haar moeder graag helpt en dat dit in haar gemeenschap heel normaal is. Fascinerend vond ik het. Hoe kregen Maria en andere Maya-ouders het voor elkaar om zulke behulpzame kinderen op te voeden? Dat moest ik weten. Zo ben ik mijn zoektocht begonnen en samen met Rosy langs drie oude culturen met eigen opvoedmethodes gereisd.’

Geleerd van de Maya’s: Een kind dat zich misdraagt wil meer verantwoordelijkheid
‘De Maya’s zeggen nooit ‘nee’ tegen een kind dat wil helpen’, zegt Doucleff. ‘Ook al zijn ze nog zo klein. Vooral jonge kinderen willen uit zichzelf graag helpen. Zelf vond ik dat vaak gedoe. Zonder Rosy ging koken bijvoorbeeld sneller en was er minder troep. Maar toen ik haar toeliet in de keuken, zag ik direct hoe vrolijk ze daarvan werd. Hoe klein haar taak ook was, ze vond het leuk. En in die momenten was ons contact even goed.’

Doucleff zag hoe de Maya’s hun kinderen dingen vroegen, maar zelden iets opdrongen of eisten. De gedachte daarachter? Ergens in ieder kind zit een motivatie om bij te dragen aan het huishouden, want door verantwoordelijkheid te krijgen voelen ze zich belangrijk.

Doucleff vroeg zich af of dat ook zou werken bij oudere kinderen die dit niet van jongs af aan hebben meegekregen. Ze probeerde het uit toen een 9-jarig nichtje kwam logeren. Op de eerste dag vroeg ze haar om de aardappels te schillen. Het meisje keek alsof ze van Mars kwam. Maar Doucleff bleef de dagen daarna haar hulp vragen, zonder iets te zeggen als ze weigerde. Na drie dagen hielp het meisje uit zichzelf vrolijk mee met verschillende taken.

In de westerse wereld zijn we volgens Doucleff vergeten dat het dagelijks leven vaak al interessant genoeg is voor kinderen. Dat viel ondernemer en moeder Nina Pierson (35) ook op toen ze de Engelstalige editie van ‘Jagen, verzamelen, opvoeden’ las. Ze is moeder van Ella (5), Bodi (2,5) en Jake (3 maanden) en paste haar opvoedstijl aan na het lezen van het boek.

‘Ik wil graag behulpzame kinderen, maar wist niet hoe je dat moest bereiken. Door dit boek probeer ik geen aanbod meer af te slaan en ik vraag ze om te helpen bij het koken of wassen. Die taakjes kunnen net zo interessant voor ze zijn als een bezoekje aan de speeltuin. Ze willen echt niet altijd, maar vaak vinden ze het leuk. Dat ze niet hoeven, lijkt hen enthousiaster te maken om mee te werken.’

Geleerd van de Hadza: Een kring van opvoeders voorkomt depressie
In Tanzania ontmoet de Amerikaanse journalist bij de Hadzabe-gemeenschap Belie, een meisje van 5. Ze geeft peuters te eten, troost hen als ze vallen en gaat naar de rivier om water te halen. ‘Hoe klein ze ook was, ze maakte deel uit van de samenleving’, zegt Doucleff. ‘Ze deed dat uit zichzelf en was ontzettend vrolijk. Ze was heel zelfstandig en tegelijk nooit echt alleen. Hadzabe-ouders doen de opvoeding samen en letten op elkaars kinderen. Zo groeien ze op in een kring van liefde, wat hen helpt om de wereld te zien als behulpzaam en vriendelijk.’

Volgens verschillende onderzoeken die Doucleff in het boek bespreekt, kan deze basis beschermen tegen depressies en geestelijke gezondheidsproblemen. Een mooie gedachte, vindt Nina Pierson. ‘Al woon ik niet in zo’n hechte gemeenschap, ook ik kan andere mensen betrekken bij de opvoeding. Van onze geweldige oppas tot familie. Het is goed voor een kind om verschillende mensen om zich heen te hebben. Vroeger heb ik me weleens schuldig gevoeld over onze oppas die er vaak is. Nu zie ik juist dat het eigenlijk vreemder is als je het als ouders allemaal alleen doet.’

Geleerd van de Inuit: Een kalme ouder zorgt voor een kalm kind
Bij de Canadese Inuit-gemeenschap Kugaaruk kon Doucleff de ruzies met haar dochter niet verbergen. Rosy heeft de ene driftbui na de andere, terwijl ze zelf schreeuwt dat ze op moet houden. Een groot contrast met de ouders die ze daar treft. Ze ziet hen nooit boos worden op hun kinderen. ‘De kalmte van Inuit-ouders is zo mooi’, zegt Nina Pierson. ‘De lessen uit dat hoofdstuk gebruik ik vaak. Als mijn kinderen druk en energiek zijn, dwing ik mezelf om zachter en rustiger te praten. Het lukt natuurlijk niet altijd, want het is iets wat je moet oefenen. Maar als ik eraan denk, zie ik meteen effect. Mijn kinderen worden dan langzaam rustiger.’

De Inuit geloven: als je naar kinderen schreeuwt, stoppen ze met luisteren. ‘Dat was voor mij een wijze les’, zegt Doucleff. ‘Ik realiseerde dat mijn boosheid de driftbuien verergerden. Dankzij hun adviezen pak ik het nu anders aan. Als Rosy boos wordt, neem ik een pauze. Dan ben ik even stil en doe niets. Of ik draai me om en loop weg. Als Rosy me in die tijd sloeg zei ik enkel: ‘Auw, je doet me pijn Rosy. Wil je mij pijn doen?’ Dat bracht haar vaak al tot rust. Bovendien prikkelde het haar om na te denken over haar gedrag en wat het veroorzaakt. Alleen al door dit toe te passen, werden haar driftbuien veel minder.’

Overigens betekent dat niet dat Doucleff nu net zo zen is als de moeders die ze ontmoette in Kugaaruk. ‘Nee, helaas’, lacht ze. ‘Ik ben wel kalmer geworden, maar blijf een energieke Amerikaanse. Inuit kunnen uren achter elkaar stil zijn, dat zal mij nooit lukken.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234