null Beeld

'Oratorium zonder doel': het dossier 'Doel' is ondertussen zo lijvig dat er een havendok of drie mee gedempt kan worden

Het dossier genaamd ‘Doel’ is ondertussen zo lijvig dat er een havendok of drie mee gedempt kan worden. De bittere strijd tussen de almaar slinkende bevolking van het Waaslandse dorpje en de Grote Boze Meneren van de Antwerpse haven sleept dan ook al meer dan vijftig jaar aan.

mke

''Op voorhand was ik neutraal, maar nu zie ik in dat de rol van de haven in dit conflict schandalig is.'' Manu Riche

Als u, net als ons, tussen de polders, onteigeningen en Vrasene-, Saeftinghe- en Deurganckdokken de bomen niet meer ziet, raden we u vanavond de documentaire ‘Oratorium zonder doel’ aan. Dit huzarenstukje van regisseur Manu Riche, onder meer bekend van de Dimitri Verhulst-verfilming ‘Problemski hotel’ en de uitstekende Canvasreeks ‘Hoge bomen’, vraagt dan wel bijna twee uur van uw tijd, daarna zult u familie en vrienden uitstekend kunnen onderhouden over ‘hoe dat nu weer juist zat, met den Doel’.

HUMO De strijd om Doel sleept al bijna een halve eeuw aan. Waarom juist nu een nieuwe documentaire?

Manu Riche «Toen ik eraan begon, gingen er nieuwe stemmen op voor de bouw van het Saeftinghedok, waardoor Doel echt definitief zou verdwijnen. Het conflict kreeg dus nieuwe zuurstof en dat leek me het ideale moment om nog eens met de mensen van Doel te gaan praten. Daarom heb ik het ook een ‘oratorium’ genoemd: ik ga van stem tot stem om te begrijpen wat daar nu al vijftig jaar gaande is. Het was daarbij absoluut niet mijn bedoeling om de meningen lijnrecht tegenover elkaar te zetten. Iedereen mag zijn verhaal doen, van de Doel-inwoners tot de havenindustriëlen. Daarom is het ook zo’n lange documentaire geworden – dat hele verhaal moest er in één geut uit.»

HUMO Was het als buitenstaander niet moeilijk om het vertrouwen van die verschillende stemmen te winnen?

Riche «Ik ben inderdaad van Doel noch Antwerpen, maar dat maakte het misschien net makkelijker. Eddy Bruyninckx van de Antwerpse haven kende ik al van toen ik Fernand Huts volgde voor mijn reeks ‘Hoge bomen’. Die laatste zit trouwens ook in ‘Oratorium zonder doel’, omdat hij zo’n complexe figuur is in dit dossier. Enerzijds is Huts een havenondernemer pur sang, maar anderzijds vindt hij het ook schandalig dat het Saeftinghedok er zou komen, terwijl het geen enkel concreet doel dient. En de mensen van Doel waren natuurlijk meer dan bereid om hun verhaal nogmaals te doen. De frustratie blijft daar enorm groot, omdat er ook vandaag nauwelijks naar hen geluisterd wordt.»

HUMO U hebt bijna twee jaar aan deze documentaire gewerkt. Hebt u uw positie van ‘neutrale’ buitenstaander al die tijd kunnen handhaven?

Riche «Op voorhand was ik echt een neutrale partij, maar door er zo intensief mee bezig te zijn, ben ik wel gaan inzien dat de rol van de haven in dit conflict schandalig is: de vraag of het überhaupt nodig is om de linkeroever in te lijven bij de Antwerpse haven is nooit geopperd. Ook de Vlaamse politici zijn medeplichtig aan die tunnelvisie. Vijftig jaar geleden hielden zij er een paternalistische houding tegenover de inwoners van Doel op na, en dat is in al die tijd eigenlijk niet veranderd. Er heerst nog steeds een top-downpolitiek, waarbij de beslissingen van bovenaf worden genomen en er geen enkele poging tot toenadering naar de bevolking wordt ondernomen.

»Op 9 april vertonen we de documentaire ook in de Bourlaschouwburg, op de rechteroever dus. Meteen ook de allereerste keer dat de mensen van Doel 2020 het debat samen kunnen voeren met stRaten-generaal en Ademloos. Want het hele mobiliteitsvraagstuk van Antwerpen is natuurlijk intens verbonden met de havenuitbreiding op de linkeroever. Misschien dat mijn film ervoor kan zorgen dat ook het Doeldebat naar een nieuw niveau wordt getild. Dat de mensen van Doel niet langer gezien worden als een stelletje geïsoleerde polderboerkes. Het gaat hier wel degelijk over de vraag wat voor politiek we hier in Vlaanderen willen voeren: blijven we vasthouden aan het top-downmodel, of wordt de strijd van Doel, net als die van stRaten-generaal, gezien als een volwaardig burgerinitiatief? Dat zal, hopelijk, de zeer nabije toekomst uitwijzen.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234