Oudjaar met een gedetineerde: 'Hoe kan zo'n monster in godsnaam vrijkomen?'

Het zou een bij wet verplicht programma moeten zijn voor al die duizenden mondige burgers die op internetfora tekeergaan over de vervroegde vrijlating van deze of gene gedetineerde: ‘Ooit vrij’, een nieuwe docureeks uit de stal van Woestijnvis, laat voor het eerst echt goed zien hoe een beslissing tot vervroegde vrijlating tot stand komt.

Tess Uytterhoeven (maker) «De voorbije jaren heb ik voor ‘Topdokters’ gewerkt: fantastisch om te doen, maar ik was toe aan een nieuwe biotoop. Zo ben ik beginnen te researchen in het gevangeniswezen. Op zeker moment sprak ik iemand van een psychosociale dienst, waar gedetineerden op gesprek moeten die in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating. Die man vertelde me dat hij de meest ondankbare job ter wereld heeft: ‘Ik kan tienduizend dossiers goed afhandelen, en daar geen applaus voor krijgen. Maar wanneer het één keer misloopt en iemand die door mijn toedoen is vrijgekomen, opnieuw in de fout gaat, dan zal ik er tot het einde van mijn dagen op afgerekend worden.’

»Heel toevallig vond enkele dagen na dat gesprek het drama in Luik plaats, waarbij Benjamin Herman tijdens zijn penitentiair verlof drie mensen neerschoot op straat. Op dat moment besefte ik pas echt goed: óók voor degene die dat penitentiair verlof heeft toegekend, moet dit een hel zijn. Temeer omdat de verontwaardiging bij de publieke opinie immens was: ‘Hoe kan zo’n monster in godsnaam vrijkomen?’ Zo zijn we met een paar mensen bij Woestijnvis op het idee gekomen om een reeks te maken waarin we belichten hoe zo’n beslissing tot stand komt.»

HUMO Ja, hoe kómt zo’n beslissing tot stand?

Uytterhoeven «Er kruipt alleszins veel meer werk in dan ik had gedacht. We zijn in vier gevangenissen gaan filmen – die van Leuven, Wortel, Dendermonde en Brugge – en in al die gevangenissen voeren ze op de psychosociale diensten veel en lange gesprekken met de gedetineerden, en stellen ze gedetailleerde risicoanalyses op.

» Het idee van ‘Ooit vrij’ is dat je als kijker de gedetineerden echt leert kennen: we volgen ze dus ook ná de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank. Zo hebben we oudjaar doorgebracht met een gedetineerde en zijn moeder, zijn we mee gaan solliciteren met enkele recent vrijgelaten mannen, en hebben we een dame gevolgd die uitzonderlijk de gevangenis mocht verlaten om haar terminale vader een laatste keer te bezoeken.»

HUMO Komen al die mensen herkenbaar in beeld?

Uytterhoeven «Ja, we hebben er bewust voor gekozen om niet met die eeuwige blokjes voor gezichten te werken, omdat we dat te onpersoonlijk vonden.

»Veel mensen denken: gevangenen, dat is een andere categorie van mensen. Zij zitten daar, wij zitten hier, en zo is het goed. In werkelijkheid is er een constante doorstroom: er zitten tienduizend mensen in onze gevangenissen, van wie er elke dag vijftig vrijkomen, en elke dag vijftig binnengaan. Wij allemaal komen dagelijks mensen tegen die ooit in de gevangenis hebben gezeten. Zonder hun een forum te bieden of op enigerlei wijze goed te praten wat ze hebben misdaan, willen we hun een gezicht geven.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234