Panorama: Belgen in Afghanistan

Wim Van den Eynde «We waren er al langer in geïnteresseerd een Belgische militaire missie in Afghanistan te volgen. En rond onze jongens die ginder het Afghaanse leger gaan trainen, hing ook wel een geur van mysterie: er waren geruchten dat ze betrokken waren bij incidenten, maar dat werd door de minister dan geminimaliseerd.

»We wilden dus zelf eens gaan kijken, en dat is na een jaar aandringen toch gelukt. Uiteindelijk konden we mee in september, na een korte opleiding. »


HUMO Je hebt moeten leren schieten?

Van den Eynde «Neenee, dat nu ook niet. Meer in de greppel liggen (lacht). En we moesten inoefenen waar we in die gepantserde voertuigen moesten zitten zodat we de militairen niet hinderden. Het is niet de bedoeling dat wij met onze camera in de weg lopen als er een incident is. En veel eerstehulp, natuurlijk: wat te doen bij een schotwond, en zo.

» Ze hebben ons ook uitgelegd wat de missie van dat team in Kunduz is, maar het blijft behoorlijk abstract tot je ginder aankomt. »


HUMO Wat moeten we ons eigenlijk voorstellen bij Kunduz? Een grenspost met drie mensen, een miljoenenstad?

Van den Eynde « Kunduz is een grote stad met een paar honderdduizend inwoners. Net naast Kunduz ligt een hoogvlakte met een grote legerbasis voor Navo-troepen: Duitsers, Hongaren, Amerikanen, Armeniërs en Belgen. Hun voornaamste missie is om op te treden als OMLT: operational mentoring and liaison team. Het komt erop neer dat zij het Afghaanse leger moeten trainen. »


HUMO Je zou denken dat het Afghaanse leger meer gevechtservaring heeft dan het Belgische: het is daar tenslotte al dertig jaar oorlog.

Van den Eynde «Dat is één van de problemen, ja. Veel Afghanen zijn oude krijgers met jaren gevechtservaring. Die zitten niet allemaal te wachten op bijsturing van een jonge snaak die vanuit het geciviliseerde Westen eens komt uitleggen hoe zij moeten vechten. Met veel geduld lukt het wel om contact te leggen met de Afghanen, maar er blijft een groot mentaliteitsverschil.

» De Afghanen zouden nochtans veel kunnen opsteken van de Belgische troepen. Het Belgische leger staat heel sterk in logistiek, planning, management, moderne Navo-tactieken voor op het slagveld. Allemaal cruciaal voor de werking van een modern leger.

»Maar Afghanen hebben daar niet altijd oren naar: management interesseert hen gewoon minder. Zoals de Belgische kapitein ons zei: soms voel ik mij hier een zagevent, omdat ik de hele tijd dingen benadruk die zij niet willen weten. »


Panorama: Kunduz Kazerne


HUMO Het blijkt in Kunduz zo gevaarlijk te zijn dat iedereen de hele dag op de basis moet blijven: echt boeiend kan dat niet zijn.

Van den Eynde « Dat klopt. Kunduz was vroeger relatief rustig. Maar er loopt een belangrijke logistieke ader van Kunduz naar Kabul, en de Taliban zijn de laatste tijd meer en meer aanwezig in het gebied. Dat maakt het bijzonder gevaarlijk om buiten te komen.

»En de buitenpost van het Afghaanse leger, waar de Belgen hun opleiding moesten geven, is maar een voorschoot groot, dus eigenlijk kan je daar niet echt zinvol trainen. »


HUMO Wat doen ze dan? Kaarten?

Van den Eynde «Eh, de tijd doden. 's Ochtends doen die Afghanen wat tai chi-achtige oefeningen om fit te blijven. Voor de rest wordt er veel rondgehangen. De Belgen ontsnappen daar ook niet aan. Wij zouden knettergek worden van de verveling, maar het is deels wel het bestaan van een militair: wachten, en zorgen dat je niét knettergek wordt.»


HUMO Jullie waren erbij toen een maand of twee geleden het befaamde 'vreugdeschot' werd afgevuurd in de buurt van Belgische troepen - of in de richting vàn Belgische troepen. Wat was er écht aan de hand?

Van den Eynde «Wel, dat wàs inderdaad een vreugdeschot. Ik denk dat minster van Defensie Pieter De Crem toen - in dat ene geval - wel gelijk had: er was niet veel aan de hand. Onze collega's hebben dat incident opgeblazen tot iets wat het absoluut niet was, vrees ik.

»Maar in het algemeen vind ik dat De Crem het gevaar voor de Belgische troepen in Kunduz ernstig onderschat: het is er veel gevaarlijker dan een jaar geleden.

» Wij waren er zelf bij toen Belgische soldaten steun moest bieden aan Afghaanse politiemensen op de dag van de verkiezingen (op 18 september, red.). Wel: op een gegeven moment kwam de oproep dat de Taliban hevig op een kieslokaal aan het vuren waren, en dat de Belgen hulp moesten gaan bieden.

»Dan kruip je met een klein hartje in dat pantservoertuig. Je wéét dat je naar een plek vertrekt waar hevig geschoten wordt, en waar de mortieren inslaan. Als zo'n granaat je voertuig raakt, ben je gewoon dood, hé.»


HUMO Zeg je dan: 'Ik blijf vandaag wel aan het zwembad, jongens'?

Van den Eynde (lacht) « Nee, dan zou ik me niet meer bij die militairen durven te vertonen. »


HUMO Smaakte het leven aan het front naar meer?


Wim Van den Eynde «We waren er al langer in geïnteresseerd een Belgische militaire missie in Afghanistan te volgen. En rond onze jongens die ginder het Afghaanse leger gaan trainen, hing ook wel een geur van mysterie: er waren geruchten dat ze betrokken waren bij incidenten, maar dat werd door de minister dan geminimaliseerd. We wilden dus zelf eens gaan kijken, en dat is na een jaar aandringen toch gelukt. Uiteindelijk konden we mee in september, na een korte opleiding. »
HUMO Je hebt moeten leren schieten?
Van den Eynde «Neenee, dat nu ook niet. Meer in de greppel liggen (lacht). En we moesten inoefenen waar we in die gepantserde voertuigen moesten zitten zodat we de militairen niet hinderden. Het is niet de bedoeling dat wij met onze camera in de weg lopen als er een incident is. En veel eerstehulp, natuurlijk: wat te doen bij een schotwond, en zo.
» Ze hebben ons ook uitgelegd wat de missie van dat team in Kunduz is, maar het blijft behoorlijk abstract tot je ginder aankomt. »
HUMO Wat moeten we ons eigenlijk voorstellen bij Kunduz? Een grenspost met drie mensen, een miljoenenstad?
Van den Eynde « Kunduz is een grote stad met een paar honderdduizend inwoners. Net naast Kunduz ligt een hoogvlakte met een grote legerbasis voor Navo-troepen: Duitsers, Hongaren, Amerikanen, Armeniërs en Belgen. Hun voornaamste missie is om op te treden als OMLT: operational mentoring and liaison team. Het komt erop neer dat zij het Afghaanse leger moeten trainen. »
HUMO Je zou denken dat het Afghaanse leger meer gevechtservaring heeft dan het Belgische: het is daar tenslotte al dertig jaar oorlog.
Van den Eynde «Dat is één van de problemen, ja. Veel Afghanen zijn oude krijgers met jaren gevechtservaring. Die zitten niet allemaal te wachten op bijsturing van een jonge snaak die vanuit het geciviliseerde Westen eens komt uitleggen hoe zij moeten vechten. Met veel geduld lukt het wel om contact te leggen met de Afghanen, maar er blijft een groot mentaliteitsverschil.
» De Afghanen zouden nochtans veel kunnen opsteken van de Belgische troepen. Het Belgische leger staat heel sterk in logistiek, planning, management, moderne Navo-tactieken voor op het slagveld. Allemaal cruciaal voor de werking van een modern leger.
»Maar Afghanen hebben daar niet altijd oren naar: management interesseert hen gewoon minder. Zoals de Belgische kapitein ons zei: soms voel ik mij hier een zagevent, omdat ik de hele tijd dingen benadruk die zij niet willen weten. »
HUMO Het blijkt in Kunduz zo gevaarlijk te zijn dat iedereen de hele dag op de basis moet blijven: echt boeiend kan dat niet zijn.
Van den Eynde « Dat klopt. Kunduz was vroeger relatief rustig. Maar er loopt een belangrijke logistieke ader van Kunduz naar Kabul, en de Taliban zijn de laatste tijd meer en meer aanwezig in het gebied.
»Dat maakt het bijzonder gevaarlijk om buiten te komen. En de buitenpost van het Afghaanse leger, waar de Belgen hun opleiding moesten geven, is maar een voorschoot groot, dus eigenlijk kan je daar niet echt zinvol trainen. »
HUMO Wat doen ze dan? Kaarten?
Van den Eynde «Eh, de tijd doden. 's Ochtends doen die Afghanen wat tai chi-achtige oefeningen om fit te blijven. Voor de rest wordt er veel rondgehangen. De Belgen ontsnappen daar ook niet aan.
»Wij zouden knettergek worden van de verveling, maar het is deels wel het bestaan van een militair: wachten, en zorgen dat je niét knettergek wordt.»
HUMO Jullie waren erbij toen een maand of twee geleden het befaamde 'vreugdeschot' werd afgevuurd in de buurt van Belgische troepen - of in de richting vàn Belgische troepen. Wat was er écht aan de hand?
Van den Eynde «Wel, dat wàs inderdaad een vreugdeschot. Ik denk dat minster van Defensie Pieter De Crem toen - in dat ene geval - wel gelijk had: er was niet veel aan de hand. Onze collega's hebben dat incident opgeblazen tot iets wat het absoluut niet was, vrees ik.
»Maar in het algemeen vind ik dat De Crem het gevaar voor de Belgische troepen in Kunduz ernstig onderschat: het is er veel gevaarlijker dan een jaar geleden.
»Wij waren er zelf bij toen Belgische soldaten steun moest bieden aan Afghaanse politiemensen op de dag van de verkiezingen (op 18 september, red.). Wel: op een gegeven moment kwam de oproep dat de Taliban hevig op een kieslokaal aan het vuren waren, en dat de Belgen hulp moesten gaan bieden.
»Dan kruip je met een klein hartje in dat pantservoertuig. Je wéét dat je naar een plek vertrekt waar hevig geschoten wordt, en waar de mortieren inslaan. Als zo'n granaat je voertuig raakt, ben je gewoon dood, hé.»
HUMO Zeg je dan: 'Ik blijf vandaag wel aan het zwembad, jongens'?
Van den Eynde (lacht) « Nee, dan zou ik me niet meer bij die militairen durven te vertonen. »
HUMO Smaakte het leven aan het front naar meer?
Van den Eynde «Niet meteen. Het is leuk om eens een oorlogszone meegemaakt te hebben, maar het is niet echt mijn roeping.»
> «Niet meteen. Het is leuk om eens een oorlogszone meegemaakt te hebben, maar het is niet echt mijn roeping.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234