null Beeld

Panorama: Het vrije spoor

Na de telecommunicatie-, de elektriciteits- en de postdienstensector wil Europa de geesten van de vrije markt ook op het spoorvervoer loslaten. Of we dat nieuws nu juichend of jammerend dienen te verwelkomen, zal Rob Heirbaut ons vanavond haarfijn uitleggen in de ‘Panorama’-reportage ‘Het vrije spoor’ op Canvas.

Rob Heirbaut «Nu heeft de NMBS een monopolie, en om de vijf jaar sluit de overheid er een beheerscontract mee af in ruil voor enkele miljarden subsidies en de belofte van stiptheid en vaste ticketprijzen. Europa wil het anders: geen monopolie meer. De overheid mag nog altijd een openbare dienstverlening aanbieden, maar ze zal wel aanbestedingen moeten uitschrijven.

»Een bijkomende moeilijkheid in het Belgische dossier is dat de Europese Commissie ons spoorwegnet in drie delen wil opsplitsen. Maar treinen rijden vaak van Vlaanderen door Brussel naar Wallonië. Ze denken er dus hard over na om aparte contracten op te stellen voor IC-treinen, voor stoptreinen, enzovoort.»

HUMO Dat klinkt ingewikkeld: op maat van België dus.

Heirbaut «Precies, daarom zijn we eens gaan kijken in landen waar die liberalisering al is doorgevoerd. In Groot-Brittannië werd het overheidsbedrijf British Railways in 1993 geprivatiseerd, en aanvankelijk ook de infrastructuur, maar daar zijn ze snel van teruggekomen. Bedrijven investeerden niet meer in infrastructuur en veiligheid, met veel ongelukken tot gevolg. Nu staat het land aan de top qua spoorveiligheid, maar helaas ook qua ticketprijzen.»

HUMO Het Belgische goederenvervoer werd geliberaliseerd in 2005, en het internationale treinverkeer in 2010. Wat staat het passagiersvervoer te wachten?

Heirbaut «Wij hebben de vergelijking gemaakt met de liberalisering van het binnenlandse treinverkeer in andere Europese landen. Duitsland werkt ook met een systeem van aanbestedingen. Deutsche Bahn is sindsdien 25 procent van haar binnenlandse treinverkeer kwijtgespeeld aan privébedrijven omdat die goedkoper werkten met nieuwe treinstellen die minder energie verbruiken.»

HUMO Wat denken de vakbonden van het vooruitzicht van een geliberaliseerde markt?

Heirbaut «Zij zijn er om allerlei redenen tegen gekant. Ze vrezen voor de lonen en arbeidsvoorwaarden, en ze stippen ook aan dat de dienstverlening erop achteruit zal gaan. Die vrees is niet helemaal onterecht. Het is aan de overheid om het vervoer op de onrendabele lijnen te garanderen, en aan alle spoorbedrijven dezelfde arbeidsvoorwaarden op te leggen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234