null Beeld

Parijs-Roubaix: de kei in Sir Bradley Wiggins

Sir Bradley Wiggins rijdt op Pasen de Ronde, maar wil vooral volgende zondag Parijs-Roubaix winnen. Maar zijn fabelachtige carrière heeft ook een schaduwzijde: 'Bradley worstelt met zijn succes: hij kan er niet mee omgaan.'

We zijn in de Manchester Velodrome, de thuisbasis van British Cycling en technisch directeur Shane Sutton (58) leidt ons rond. Het is een mythische plaats: hier ligt de kiem van het succes van het Britse wielrennen, eerst op de piste en de Olympische Spelen, nadien in de Ronde van Frankrijk, met de overwinning van Bradley Wiggins. De Velodrome was jarenlang de spil van Wiggins’ bestaan, hij ziet iedereen hier als zijn familie. Sutton nog het meest van al: hij was zijn coach, maar Wiggins beschouwt hem vooral als een vaderfiguur. ‘Het omgekeerde geldt ook,’ vertelt Sutton. ‘Brad is als een zoon voor mij. Dat ik zijn vader Gary goed gekend heb, speelt daar natuurlijk ook in mee.’

Het verhaal is bekend: Bradley is de zoon van Gary Wiggins, een Australische pistier die eind jaren 70 in België zijn geluk kwam zoeken, en vooral de reputatie van een dronkaard en een vechtersbaas had. Na twee jaar liet hij zijn gezin in de steek. Bradley leed onder de afwezigheid van zijn vader, wiens drankzuchtige genen hij soms lijkt te hebben geërfd.

Shane Sutton «Ik heb hem altijd opgevangen, in zekere zin heb ik de rol van Gary overgenomen. Toen hij in 2008 stierf aan de verwondingen van een vechtpartij, heb ik Brad ’s nachts gebeld en zijn vlucht geregeld. Maar uiteindelijk besloot hij niet af te reizen.

»Als mens was Gary niet zo fraai, maar als wielrenner was hij enorm getalenteerd. Alleen is het er nooit uitgekomen door zijn levensstijl.»

Sutton, ook een Australische pistier die in de jaren 80 de oversteek maakte, en zelfs een poos in Houthalen heeft gewoond, is een typische Aussie: grofgebekt, recht voor z’n raap. ‘Shane is de enige naar wie ik luister. Hij is iemand die voor je door het vuur gaat, maar strijk je hem tegen de haren, dan riskeer je een levenslange vijandschap,’ zo beschrijft Wiggins hem in zijn autobiografie ‘My Time’. Sutton moet lachen met die typering.

Sutton «Ik ben de enige die tegen Bradley durft te zeggen dat hij een asshole is. Ik hou van hem, maar we hebben ook onze problemen. Niemand anders wijst hem terecht: ze zijn bang om hem uit zijn humeur te brengen. Maar als ík hem niet zeg dat hij een hufter is, hoe kan hij dan zijn gedrag veranderen?»

undefined

Sinds zijn zege in de Ronde van Frankrijk in 2012 groeide Bradley Wiggins uit tot een icoon die het wielrennen overstijgt. Hij heeft de allure van een rockster: cooler dan hem zal een wielrenner niet worden. Die ongekende populariteit had Sutton niet zien aankomen, en Wiggins ook niet. Of zoals hij zelf altijd zegt: ‘Jongens uit Kilburn, één van de armste wijken in Londen, worden melkboer of iets anders, maar geen succesvol wielrenner.’

undefined

null Beeld

HUMO Hoe verklaar je Bradley Wiggins’ status?

Sutton «Hij heeft die, denk ik, te danken aan het feit dat niemand hem echt kent. Hij zegt niet veel, en laat enkel van zich horen als hij kwaad is. In de Tour schoot hij al eens uit zijn krammen en zei hij dingen als ‘I don’t give a fucking shit’. De mensen houden van het mysterie achter de man. Je ziet dat ook aan de manier waarop ze hem aanstaren: wat zou hij aan het denken zijn? In Engeland heeft hij een wild imago: hij wordt dronken op officiële gelegenheden, zegt dan dingen die hij beter niet zou zeggen of staat met een sigaret op de frontpagina’s van de kranten. En hij is een mod: hij heeft al met Paul Weller opgetreden. Eigenlijk is hij zoals Noel Gallagher: daar is het ook altijd iets mee, en zulke mensen spreken een groot publiek aan.

»Dat gezegd zijnde: Bradley is anders dan het beeld dat iedereen van hem heeft. Al geef ik toe dat hij behoorlijk wild kan zijn (lacht).»


Specialistenwerk

HUMO De metamorfose van Bradley Wiggins moet zowat de grootste uit de wielergeschiedenis zijn: van pistier tot winnaar van de Ronde van Frankrijk. Had je zelf verwacht hij daarin zou slagen?

Sutton «Hij reed eerst de achtervolging: specialistenwerk – en dat is de Tour ook. Maar Bradley heeft het onwaarschijnlijke talent om zich aan te passen, en er is niemand die zo veel training aankan als hij. Hét moment waarop hij besefte dat hij de Tour kon winnen, was in de Giro van 2009. Op een zware klim waar iedereen moest lossen, stak hij plots Lance Armstrong voorbij. Dat moment heeft hem geïnspireerd, en vanaf dan geloofde hij er volledig in. Gek, vind je niet? En nu is hij het die iedereen in Groot-Brittannië inspireert: je kunt je niet voorstellen hoe populair het wielrennen hier geworden is. Dankzij hem, en dankzij renners als Mark Cavendish. Die dekselse Cav, ik zie hem hier nog opduiken net nadat hij wereldkampioen ploegkoers was geworden: met een auto die volledig in het goud was gespoten, en een wielertenue in dezelfde kleur. Ze hebben hem hier ooit willen ontslaan, na alweer een onhandelbare bui. Ik heb toen mijn veto gesteld: die crazy little fuck is een echte winnaar, hij blijft.»

undefined

HUMO Jullie doelstellingen voor het laatste hoofdstuk in Wiggins’ carrière, lijken wel stof voor een filmscenario. Kan hij dat waarmaken?

Sutton «Het zál ook als een film zijn: als hij slaagt, wordt hij een legende. Dat is ook zijn doel, hij heeft me al dikwijls gezegd: ‘Ik wil deze sport als een legende verlaten.’ Maar eigenlijk is hij dat al: hij is de eerste Brit die de Tour heeft gewonnen. Roubaix winnen acht ik zeker mogelijk, net als goud in de ploegenachtervolging op de Olympische Spelen in Rio. De jongens die nu in de ploeg rijden, zijn minstens zo goed als Bradley, maar ze missen nog een leider, iemand waar ze zich achter kunnen verschuilen. Die rol krijgt hij nu, en dat hij meegaat naar Rio, is echt big. Het is ook ontzettend mooi, omdat hij zo zijn carrière zal beëindigen waar ze begon.»

undefined

'Mocht hij écht willen, hij zou de Tour opnieuw winnen'

HUMO Je vergat het uurrecord te vermelden.

Sutton «Ach, dat verbetert hij sowieso. De vraag is alleen: hoe hoog op de tabellen zal hij het record zetten? Zijn fiets staat hier, alles is klaar: plaats en datum zijn geregeld. Het zal ergens in juni zijn, maar de rest is nog strikt geheim. Als hij Parijs-Roubaix heeft gereden, beginnen we meteen aan de voorbereidingen. Hij moet gemiddeld 55 kilometer per uur rijden, dat is heel veel.

»De volgende 18 maanden worden héél zwaar, maar de mindset is er. En als Brad zich een doel heeft gesteld, bereikt hij het altijd. Dat maakt hem zo uniek.»

HUMO Zijn jullie met het oog op die Tourzege niet té ver gegaan? Elk detail telde, tot in het absurde.

Sutton «Het was lastig en intens. Voor Bradley was het bijna onmogelijk om zo lang gefocust te blijven – vergeet niet dat we er al vanaf 2010 mee bezig waren. Normaal gezien hadden we de Tour al in 2011 gewonnen: de cijfers die hij toen liet optekenen, waren indrukwekkend. Maar Bradley viel, en Cadel Evans ging met de zege lopen. We dachten dat we onze kans gemist hadden: in één jaar tijd kan er plots een groot talent opduiken, tegen wie je het moet afleggen – Nairo Quintana, bijvoorbeeld. Maar uiteindelijk bleek Brad in 2012 nog beter. En mocht hij het echt willen, hij zou dit jaar opnieuw winnen.»

undefined

'Als Bradley in een goede bui is, is hij de grappigste mens die je je kunt voorstellen'

HUMO Het heeft na die Tour van 2012 wel een jaar geduurd voor hij er mentaal en fysiek weer bovenop was.

Sutton «Nee, het ligt anders. Het grote probleem met Bradley is dat hij niet met succes kan omgaan. Hij lijdt eronder, worstelt er voortdurend mee. Daarom rijdt hij sinds zijn Tourzege niet zo veel wedstrijden meer: iedereen verwacht altijd het allerhoogste van hem. Tenminste, dat denkt hij zélf. Ik probeer hem duidelijk te maken dat de mensen gewoon komen om hem te bewonderen, en niet per se om hem te zien winnen. Maar hij heeft het moeilijk om dat zo te zien: he feels the need to win. Na de proloog van Parijs-Nice belde hij me op, hij klonk stilletjes. Ik wist meteen wat er scheelde: hij was 12de geworden, en dat vond hij te min. Ik moest hem uitleggen dat het te maken had met die extra kilo’s die hij nu meedraagt, dat hij daardoor die helling minder snel was opgereden. Gisteren hoorde ik hem opnieuw en ging het al beter. Maar het blijft elke dag een strijd voor hem om met dat hele ‘Sir Bradley Wiggins’–gedoe om te gaan. Dáárom gaat het moeizamer sinds de Tour.»

HUMO Is hij emotioneel zo kwetsbaar?

Sutton «Enorm. Brad is een gesloten boek, hij is héél gereserveerd. In dat opzicht was hij bij Team Sky geen goede leider: aan tafel zei hij nauwelijks iets, al sprak hij wel met zijn benen. Maar als hij in een goede bui is, is hij de grappigste mens die je je kunt inbeelden: hij imiteert je, of vertelt grappen als de allerbeste stand-upcomedian.»

HUMO Volgens Chris Froome verschuilt hij zich achter dat imago van grapjas.

Sutton «Klopt, zo moet hij niet laten zien wie hij werkelijk is. Als hij goedgezind is, is hij de geweldigste mens op aarde. Maar kom je op een wedstrijd, waar iedereen van alles van hem wil en verwacht, dan laat hij meteen de rolluiken naar beneden. Dan krijg je de andere Brad, die last heeft van zwaarmoedige buien.

»Maar hij is heus niet de enige die zo veel moeite heeft om met de verwachtingen om te gaan. Sir Chris Hoy maakte hetzelfde mee nadat hij op de Olympische Spelen van Peking drie gouden medailles had gewonnen. Hij zat naast mijn bed te wenen: hij kon er niet mee om dat iedereen een stukje van hem wilde. Niemand realiseert zich dat, maar mensen kúnnen niet overweg met succes. Mislukking is iets anders, daar leer je je overheen te zetten.»

HUMO Dat hij af en toe ontspoort, laat je oogluikend toe.

Sutton «Tot op zekere hoogte, al heb ik zijn zogeheten drankprobleem altijd overdreven gevonden. Niettemin: hij moet beseffen dat hij zijn gedrag moet veranderen. Het is zoals in een huwelijk: dan kun je je ook geen vrijgezellenleven meer permitteren. Maar dat realiseert hij zich dus niet: als er weer eens camera’s op zijn oprit staan, steekt hij gegarandeerd zijn middelvinger op.»

undefined

'Parijs-Roubaix zit in zijn DNA'


Mastermind

De voorbije winter heeft Wiggins al zijn oude VHS-cassettes met opnames van Parijs-Roubaix bovengehaald. Als kind al was de kasseiklassieker zijn dream race. Het verloop van de editie van 1994, waarin Andrei Tchmil Johan Museeuw op zijn ‘vrouwenfiets’ versloeg, kent hij uit zijn hoofd. Maar nu bekeek Wiggins zijn oude VHS-cassettes niet uit nostalgie, wél om zich te focussen op de details: hij chronometreerde elke kasseistrook en prentte het hele parcours nog eens in zijn hoofd. ‘Ik weet dat je over het Carrefour de l’Arbre exact 3 minuten 20 seconden doet,’ vertelde hij onlangs aan The Guardian. Sutton lacht als hij over Wiggins’ verzameling VHS-cassettes hoort.

Sutton «Bradley doet niks liever dan ze bovenhalen, elke gelegenheid is goed. Hij weet álles over wielrennen, het is zijn leven. Hij kan je zeggen met welk merk van sokken Greg LeMond reed toen hij Laurent Fignon klopte op de Champs-Élysées. Op de bus bij Team Sky speelden we de quiz Mastermind, gewoon om hem voor de gek te houden. (Met quizmasterstem) ‘Brad Wiggins, uw tijd gaat nu in: wie won de Giro d’Italia in 1958?’ Maar hij wist altijd het antwoord, op elke vraag. Daarom is Parijs-Roubaix winnen een deel van zijn DNA: voor Bradley bestaat er niks groters dan die koers, en zondag 12 april heeft hij een afspraak met de geschiedenis.»

undefined

null Beeld

HUMO Hoeveel kans maakt hij tegen de echte specialisten?

Sutton «Hij had vorig jaar al kunnen winnen. Eigenlijk was hij niet eens zo goed in vorm, en in de finale wisten Geraint Thomas en hij niet goed wat ze aan het doen waren. Dit jaar schat ik zijn kansen héél hoog in. Brad is als een terriër met een been: als hij zijn tanden ergens in zet, laat hij niet meer los. »Iedereen weet dat hij het haat om in de regen te koersen: hij wil geen risico’s meer nemen, vindt zichzelf daar te oud voor. Maar als er een koers als Parijs-Roubaix op het spel staat, doet hij het wel– no worries. ‘Je moet bereid zijn om ervoor te sterven,’ zei hij me onlangs nog.»

HUMO Hij is merkbaar zwaarder. Bewust, neem ik aan?

Sutton «Hij is 5 kilo bijgekomen en heeft ook de spieren van zijn bovenlichaam getraind: allemaal om aan kracht en explosiviteit te winnen. Boonen en Cancellara hebben Parijs-Roubaix zo vaak gewonnen omdat ze perfect wisten wat deze koers verlangt: je moet lange periodes alleen kunnen rijden, want je zit nooit in het wiel. Brad is de beste tijdrijder ter wereld, dat past daar dus perfect bij. Hij kan ook geweldig sturen, je zou hem eens bezig moeten zien op een zesdaagse: indrukwekkend. Ik herinner me nog een verhaal van de zesdaagse van München in 2003. Tijdens de eerste ploegkoers ging het snoeihard, maar Brad plooide niet. Nadien zette hij zich naast mij in het kleine hokje naast de piste en zei met zware stem: ‘I was born to do this.’ (lacht) Dat ben ik nooit vergeten: die jongen is geboren om te koersen. Hij zit ook wondermooi op een fiets. Toen we achter hem reden tijdens de Olympische tijdrit die hij won: dat was poetry in motion, zo mooi. Het water loopt mij in de mond als ik erover praat (lacht).»


Froome vs. Wiggins

Er is ook nog Wiggins’ veelbesproken relatie met Chris Froome. In de Tour van 2012 viel die twee keer zijn kopman aan, terwijl die in de gele trui reed: not done, en voor Wiggins voelde het aan als een vernedering. Sindsdien mijden de ploegmaats mekaar en staan ze nog maar heel zelden samen aan de start van een koers. In de achtergrond vochten hun vrouwen op Twitter een oorlog uit, en in zijn autobiografie ‘The Climb’ bevestigde Froome dat hij wel degelijk voor zijn eigen kansen ging. Vorig jaar startte de Tour in Yorkshire en wilde Wiggins er absoluut bij zijn – ‘Ik had me weken uitgehongerd om opnieuw deftig een berg op te kunnen’ – maar Froome was onverbiddelijk. De uittredende winnaar wilde Wiggins niet in de selectie. Het publiek morde, Froome gaf na een week op.

undefined

'Alle topsporters zijn cunts, Chris Froome en Bradley Wiggins zijn geen uitzonderingen'

HUMO Raakt de vete ooit verwerkt?

Sutton «Het is moeilijk voor mij om daar iets over te zeggen: ik sta heel dicht bij Brad, maar ook Froomey heeft mijn respect. Ik heb Chris zelfs ontdekt: op de Commonwealth Games in 2006 maakte hij een geweldige indruk. Ik dacht: ‘Who is this guy?’ Hij reed toen nog voor Kenia.

»Kijk, bij Team Sky hebben we de situatie verkeerd ingeschat en ze niet goed gemanaged, in de Tour en ook nadien. Ik weet wel dat Bradley ondertussen zijn hand heeft uitgestoken naar Chris, al heb ik er geen idee van hoe hun relatie nu is. Eerlijk, volgens mij is er nog niks veranderd. Het zijn allebei Tourwinnaars – grote persoonlijkheden, dus – en dan kun je je afvragen: móéten ze wel met mekaar overweg kunnen? Ik vind van niet. Het belangrijkste is dat ze blijven presteren, al zouden ze beter eens samen op café gaan om mekaar beter te leren kennen, want het zijn allebei geweldige kerels.»

HUMO Tourwinnaars zijn geen geboren ploegmaats, zo leert de geschiedenis.

Sutton «Klopt, en iedereen die in zijn sport de beste wil zijn, heeft iets, euh, speciaals. Ik zal duidelijker zijn: het zijn allemaal cunts. Klootzakken, begrijp je? Het draait allemaal om hen, en dat moet ook. Wat zou het om iemand anders moeten draaien? Ik weet nog dat we met het hele team van het baanwielrennen naar Australië vlogen voor de Olympische Spelen in Sydney. Jason Queally, één van onze toppers, wilde niet meereizen vanuit Londen. ‘Wil je dan geen deel uitmaken van de ploeg?’ vroeg ik hem. ‘It’s about fucking me, not about the team,’ antwoordde hij. Hij verkoos een vlucht uit Manchester: omdat de zetels er 6 centimeter breder waren. Hij kreeg zijn zin, maar in Singapore had hij vertraging en moest hij 18 uur wachten, en zelfs op de grond slapen. Toen ik hem afhaalde – wij waren al lang aangekomen – was hij een wrak. ‘Hoe waren je 6 centimeters, Jason?’ vroeg ik hem. Uiteindelijk won hij een gouden medaille en luidde zo de vette jaren van het Britse baanwielrennen in, maar ik besefte meer dan ooit dat die gasten alleen aan zichzelf denken. Froomey en Brad zijn geen uitzonderingen op de regel.»

undefined

null Beeld

HUMO Het leek erop dat Froomes aanvallen een schaduw over de overwinning van Wiggins hadden geworpen en dat de eerste als de sterkste man in koers werd beschouwd. Die perceptie lijkt nu gekeerd.

Sutton «Froome heeft de hele tijd achter Brad gereden: hij moest gewoon volgen en hoefde geen meter kopwerk te doen. Integendeel, Brad reed achter Nibali aan toen die aanviel. Hij had in die klim naar La Toussuire maximaal 40 seconden kunnen nemen, terwijl Bradley hem in de laatste tijdrit op meer dan 2 minuten heeft gezet. Dus: Froome had die Tour nooit kunnen winnen.»

HUMO Schaal hem nu eens in: hoe goed is Bradley Wiggins?

Sutton «Ik denk dat hij wordt onderschat. Kijk naar zijn palmares: van een gouden medaille voor de individuele achtervolging, een discipline die nauwelijks 4 kilometer duurt, naar de beste in de zwaarste rittenkoers over drie weken – dan ben je één van de beste wielrenners uit de geschiedenis. En het speelt geen enkele rol of je de Tour nu vijf keer wint of minder.»


Het zwarte gat

HUMO Vrees je voor wat er na zijn carrière gaat komen?

Sutton «Ja, ik maak me zorgen. Hoe zal hij ermee omgaan als alles over is? Gelukkig is er zijn familie: zijn vrouw Cath, en zijn kinderen Ben en Isabella. Voor hem telt er niks anders, dat is mooi om te zien. Hij wil het beter doen dan zijn vader: áls Gary er al was, dan had hij kritiek. That just killed him.

»Helaas, nog anderhalf jaar en het verhaal is ten einde. Het stemt me droevig. (Zwijgt) Maar zijn status zal blijven, en hij zal ermee moeten blijven omgaan. In zekere zin lijkt Brad op Merckx, die heeft ook zijn ups en downs. Dat hij zijn gezin heeft, stemt me wel gerust. Mannen als Paul Gascoigne (de voetballer die na zijn carrière mentale problemen en een alcohol- en drugsverslaving kreeg, red.) ontspoorden net omdat ze niet goed omringd werden. En ook: Brad is heel verstandig en slim, ik merk het aan de manier waarop hij alles absorbeert. Dus, zo’n vaart zal het niet lopen.»

HUMO Klopt het dat hij vooral bang is van confrontaties?

Sutton «Absoluut, dat is de kern van de hele zaak: hij loopt er het liefst van weg. Daarom is dat gedoe met Froome ook zo uit de hand gelopen. In hun boeken hebben ze allebei dingen gezegd die ze beter niet hadden gezegd, maar face to face zullen ze dat nooit doen – omdat Brad die confrontatie nooit zal aangaan. Never.»

HUMO Is het daarom dat jullie hem soms gedurende weken niet te pakken krijgen en hij weleens van de aardbol verdwenen lijkt?

Sutton «Vooral als hij iets mispeuterd heeft, verstopt hij zich. En dan is het echt een nachtmerrie om hem te pakken te krijgen. Het is al gebeurd dat we hier tests hielden en een volledig team in gereedheid brachten, en dat meneer niet kwam opdagen. Nadien zit hij natuurlijk vol wroeging en is hij zo bang, dat je je eigenlijk niet kwaad mag maken. Dat doe ik pas als ik hem weer goed en wel bij mij heb: ‘Don’t you ever fucking do that again. Ik weet hoe je bent, en het is de laatste keer, en ik bel je al de hele tijd…’ (lacht) ‘Yeah guys, sory about that,’ klinkt het dan. Onze psycholoog Steve Peters, die veel met hem werkt, typeert hem zo: ‘Als Brad honger heeft, komt hij naar buiten en zoekt hij te eten.’ Beter gezegd: ‘Als hij je nodig heeft, weet hij je wel te vinden.’ Maar voor de rest: a top guy! (lacht)»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234