Paul Jambers in het kielzog van Bart De Wever

Op verkiezingsdag en -nacht is Paul Jambers geen meter van de zijde van Bart De Wever geweken. Daar is een reportage van gekomen en die doet twee dingen vermoeden: dat de populairste politicus van ’t land een zonderlinge eenling is en dat de grand reporter op zijn 69ste in de fleur van zijn leven verkeert.

Paul Jambers «Ik ben zelf ook tevreden. Ik ben er toch in geslaagd om te filmen wat anderen niet hebben kunnen filmen. Bart De Wever is die dag voortdurend achtervolgd en omsingeld door cameramensen en fotografen en die hebben allemaal beelden gemaakt van wat zich vóór de schermen afspeelde, ik heb áchter de schermen mogen filmen. Op het hoofdkwartier, in de bus op weg naar het overwinningsfeest van de N-VA, in de auto op weg naar huis.»

HUMO Tijdens die autorit zien we geen gelukkige winnaar, maar een zorgelijk kijkende man.

Jambers «De Wever kan niet van zijn succes genieten, dat vond ik vreemd en dus fascinerend. Hij zegt dat niet alleen meerdere keren, je zíét het ook. Hij vertoont geen enkel teken van geluk of euforie. Volgens mij kun je dat niet spelen. Ik heb ooit een Gouden Oog gekregen als televisiepersoonlijkheid van het jaar en ik kan je verzekeren dat je toen wél zag hoe blij ik was (lacht). Bij hem zie je niks.»

HUMO Nochtans is hij zeer ijdel, en ijdele mensen genieten doorgaans van succes en applaus.

Jambers «Hij niet. Maar hij is inderdaad ijdel, zoals vrijwel alle politici en televisiemakers. Sinds hij is vermagerd, voelt hij zich gewoon beter in zijn vel, en daar geniet hij volgens mij wel van. Hij geniet ook van de camera, denk ik. Je een hele dag laten volgen voor een film is op zich natuurlijk al een vorm van ijdelheid. En een teken van zelfverzekerdheid. Hij is niet bang om zich te tonen zoals hij is.»

HUMO Waren de vijf andere politici in ‘Jambers in de politiek’ – De Block, Peeters, Van Besien, Vande Lanotte en Annemans – dat wel?

Jambers «Veel meer. Ik ga geen namen noemen, maar met de meesten van hen zou ik onmogelijk een documentaire als deze hebben kunnen draaien. Omdat de meesten gewoon een pak minder interessant zijn als persoonlijkheid – De Wever is geen ‘normale’ mens – en omdat ze er ook te wantrouwend en te onzeker voor zijn. Ik vond het echt lastig werken. Sommige politici moesten voor alles raad vragen aan hun woordvoerder. Over alles moest worden gediscussieerd. (Blaast) Ik werd daar een beetje moe van. Ze denken dat alles belangrijk is, dat alles een potentieel gevaar inhoudt. Vroeger had ik een afspraak met mijn getuigen: ‘Ik mag alles filmen, of ik kom niet.’ Bij De Wever heb ik dat – op een paar momenten na – gekund, bij de anderen totaal niet. Maar ik moest natuurlijk wel voor een evenwicht in die reeks zorgen. Iedereen moest ongeveer even vaak aan bod komen, dus moest ik vaak wringen.»

HUMO Kortom: deze ene aflevering is een pak beter dan de vijf vorige.

Jambers «Dat vind ik wel, ja.»

HUMO Hoe heb je dat vertrouwen van De Wever gewonnen?

Jambers «Dat weet ik zelf niet. Ik kende hem totaal niet toen ik aan de reeks begon, maar ik mocht hem wel meteen gaan filmen in Zwitserland, waar hij aan het herstellen was na een opname in het ziekenhuis. En toen ik hem voor dit project belde, ging hij ook meteen akkoord. Mijn oorspronkelijke idee was om een film van 90 minuten te maken en die in de Vlaamse bioscoopzalen te verspreiden. Kinepolis was eerst wél geïnteresseerd, dan weer niet omdat ze het toch te politiek vonden. Maar De Wever zag het meteen zitten.»

HUMO Zou hij als gewezen Millet-drager stiekem een fan van jou zijn?

Jambers «Dat weet ik niet. Hij heeft er alleszins nooit iets over gezegd. Ik weet dat hij het ooit in een column heeft vermeld, maar dat had iets met zonderlinge figuren te maken, als ik me niet vergis. Zo leef ik namelijk in de perceptie: als iemand die alleen maar zonderlinge figuren filmt.»

HUMO De Wever is een zonderlinge figuur, dat heb je net zelf gezegd.

Jambers «Dat is waar, hij zou een goede getuige voor ‘Jambers’ geweest zijn. Zo heb ik hem ook in beeld gebracht. Het is geen ode aan de man, en ik lach hem ook niet uit. Ik registreer.»

HUMO In je reportage komt duidelijk tot uiting dat hij – toegegeven, op een dag die zindert van de stress – wel érg veel klaagt. In werkelijk elk hoekje vindt hij een reden tot ontevredenheid, altijd heeft hij een worstcasescenario klaar.

Jambers «Hij noemt het zelf een onvermogen tot tevredenheid. En toch vind ik hem aangenaam gezelschap. Hij heeft altijd goeie dialogen, hij is een meester van de cynische humor en hij kan alles relativeren. Dat doet hij ook onophoudelijk. Bijna alles wat hij doet, is ook erg filmisch. Als hij alleen door een lege gang stapt, zo zelfbewust, dan hééft dat iets. Als hij gewoon aan zijn bureau documenten zit te lezen, dan hééft dat iets. Het is bijna altijd spannend.»

HUMO Aangenaam gezelschap, zeg je, en toch is het iemand die nooit echt contact lijkt te hebben met de mensen om zich heen, zelfs amper met zijn echtgenote. Eén uitzondering valt op: als die persoon in de kamer komt, veranderen zijn stem en zijn lichaamshouding, met die persoon zoekt hij wél oogcontact, dan straalt er wel enig plezier van hem af. Weet je wie ik bedoel?

Jambers (lacht) «Natuurlijk weet ik dat, maar ik ga de naam niet noemen. Dat moet de kijker zelf doen.»

HUMO Verpest ik het kijkplezier als ik de naam toch noem?

Jambers «Neen, maar ik wil de kijker niet sturen. Ik leg niks uit, dat doe ik nooit. Mijn beelden spreken volgens mij voor zich.»

HUMO Dus mag ik zeggen dat het over Liesbeth Homans gaat.

Jambers «Natuurlijk. Het valt ook op. Die twee vertrouwen elkaar heel erg, dat voel je meteen. Dat zijn zeker zeer goeie vrienden.»

HUMO Met Geert Bourgeois praat hij ook, maar van menselijk contact is geen sprake.

Jambers «Dat vind ik een heel mooi moment: wanneer de uitslagen binnenlopen op het hoofdkwartier. In West-Vlaanderen verliest de N-VA stemmen aan Lijst Dedecker, en De Wever heeft al een paar keer gezegd hoe erg hij dat wel vindt. Normaal zouden N-VA en Lijst Dedecker samen zijn opgekomen, maar daar heeft Bourgeois een stokje voor gestoken. Als De Wever in dezelfde kamer als Bourgeois komt, gaat hij naast hem staan en zonder hem aan te kijken, zonder enige intonatie, zegt hij: ‘Dedecker doet ons pijn in West-Vlaanderen.’ En Bourgeois reageert níét. Die kijkt voor zich uit en nipt van zijn cola alsof er niks is gezegd.»

HUMO Ook de Limburgse afdeling krijgt van De Wever een veeg uit de pan. De samenstelling van de lijst vond hij op niks trekken: ‘Ik heb het ze nog gezegd, maar ze luisteren niet.’ Had hij geen problemen met dat fragment?

Jambers «Hij heeft de reportage niet gezien. Pol Van Den Driessche (communicatieverantwoordelijke van de N-VA, red.) wel en die zag er geen graten in. Nu: ze konden er toch niks uit knippen, dat was de afspraak.»

Leerling Alloo

HUMO Hoorde en zag je een andere De Wever als de camera even niet draaide?

Jambers «Neen. Maar ik praat ook nooit met mijn getuigen als er niet gefilmd wordt. Ik ben veel te bang dat ze net dán interessante dingen zeggen die ik niet kan gebruiken. Dus zwijg ik tot er weer gedraaid wordt. Zo werk ik al jaren, en ik ben mezelf trouw gebleven. Ik kom bijvoorbeeld niet – of toch amper – in de documentaire voor. Alleen als het echt niet anders kon, heb ik een beeld van mezelf toegelaten. Vandaag is dat hoogst uitzonderlijk: bijna alle docu is personalitygericht. Voortdurend zie je de journalist.»

HUMO Van wie zouden ze het geleerd hebben?

Jambers «Niet van mij! Ik heb onlangs bij wijze van grap eens gechronometreerd hoelang ik in beeld was tijdens een reportage die ik destijds over het leven in de gevangenis heb gemaakt, en hoelang Luk Alloo te zien was in één van zijn afleveringen. Ik kwam 40 seconden in beeld, inleiding inbegrepen.»

HUMO En Luk Alloo?

Jambers «40 minuten! (lacht) Ik overdrijf, maar toch niet veel.»

HUMO ‘Ik heb dat bij wijze van grap gedaan,’ zeg je. Daar geloof ik nu eens niets van.

Jambers (lacht) «Ik heb het gedaan omdat een journalist van Het Laatste Nieuws had geschreven dat Alloo van zijn meester had geleerd dat je vaak in beeld moet komen. Ik heb die journalist zelfs een tape bezorgd. En een journalist van De Standaard heb ik er ook één opgestuurd. Ik wil dat misverstand uit de weg geruimd zien.

»Ik kom zelf zelden in beeld, want ik vind dat te gemakkelijk. Dan stuur je de werkelijkheid en beïnvloed je ze. Eén blik van de journalist geeft al betekenis aan het beeld, terwijl ik wil dat de betekenis uit het beeld zelf komt. Daarom gebruik ik ook geen muziek. De mode is vandaag om alles vol te pompen met muziek, bij mij hoor je geen noot. Dat moet je durven, het beeld voor zich laten spreken. Daar moet je sterke beelden voor hebben, en een goed verhaal.»

HUMO Het lijkt wel alsof je zin in méér hebt gekregen.

Jambers «Zo is dat. Op deze manier wil ik graag nog reportages maken. Ik mocht van VTM helemaal mijn zin doen, en ik heb voor het eerst sinds mijn ‘Panorama’-periode nog eens tijd gehad om zelf te monteren: ik vond het heerlijk.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234