Beeld REUTERS

Paul Simon in het Sportpaleis: geen karaoke, geen vercommercialiseerde nostalgie

In 1956 schreven de New Yorkse jeugdvrienden Paul en Arthur onder de naam Tom & Jerry hun eerste liedje. 62 (!) jaar later neemt Paul Simon – de kleinste van gestalte maar het grootste talent – afscheid in een volgepakt Sportpaleis.

Daartussen? Al in 1958 een eerste ruzie toen Simon onder de naam True Taylor een song zónder Garfunkel had opgenomen. Sound Of Silence, wat flopte in 1964 en twee jaar later een wereldhit werd. Vier meesterwerkjes als Simon & Garfunkel. Ruzie. Breuk. Solodebuut Paul Simon, waarmee Jerry bewees dat hij Tom eigenlijk helemaal niet nodig heeft. De eerste reünie. Een scheiding. Still Crazy After All These Years. Ruzie. Een scheiding. Graceland. Nog meer ruzies, reünies en uitstekende soloplaten. En nu dus het afscheid.

Art Garfunkel toert ook nog. Maar hij slaat België dit jaar over en deed eind mei het Koninklijk Theater Carré in Amsterdam aan: een zaal met een betere akoestiek, maar met z’n capaciteit van 1.750 ook tien keer zo klein als het Sportpaleis. Dat Paul Simon op zijn 76ste het Sportpaleis aankan, ligt aan het feit dat de man zijn hele carrière lang is blijven zoeken. Tijdloze folksongs met Simon & Garfunkel, Peru op ‘El Cóndor Pasa’, reggae op ‘Mother And Child Reunion’, Zuid-Afrika op ‘Graceland’, Latijns-Amerika op ‘The Rhythm Of The Saints’, enzoverder. 

Levende wezentjes

Ook in Antwerpen behandelde Paul Simon zijn nochtans doorleefde songs als levende wezentjes die nog steeds gevoed, gewassen en gepamperd moeten worden. Tempo’s werden aangepast, melodieën verdraaid en instrumentaties verrijkt of net versimpeld. Geen karaoke, geen vercommercialiseerde nostalgie.

"Mijn papa gaf me mijn eerste gitaar toen ik dertien was en leerde me de akkoorden van de nummers die ik zo graag hoorde. Bleek dat al die liedjes hetzelfde akkoordenschema gebruikten. Ik heb er zelf een karrevracht zo geschreven, tot de sixties gebeurden en de fifties plots zo saai leken. Ik ben toen naar Engeland verhuisd, waar ik heb leren tokkelen. ‘Homeward Bound’, ‘I Am A Rock’ en ‘The Sound Of Silence’ komen uit die periode: het begin van het grote succes met Artie."

Tien jaar geleden stond Paul Simon in Vorst en had hij er duidelijk geen zin in – alsof hij leefde in z’n song ‘Homeward Bound’: ‘Tonight I’ll sing my songs again, I’ll play the game and pretend’ – maar in het Sportpaleis was hij verrassend openhartig. Hij leidde nummers in met een verhaaltje, maakte grapjes, genoot duidelijk van het spel van zijn muzikanten en danste zo nu en dan. Simon zei aan het begin van zijn optreden dat hij zich bevrijd voelt sinds de aankondiging van deze afscheidstournee en zo stond hij ook op het podium. Hij voegde er trouwens meteen aan toe: "Ik stop misschien met touren, maar nog lang niet met muziek schrijven." Even later liet hij – dat heb ik toch goed gehoord, hé? – vallen dat hij in september een nieuw album uitbrengt. Hij laat er geen gras over groeien.

Genoeg hoogtepunten

De hoogtepunten, vraag je? Hou je vast, het zijn er veel. Die accordeon en die – boem! – mokerende drumslag in ‘The Boy In The Bubble’. De sprankelende gitaarlijntjes in ‘Dazzling Blue’. Opmerkelijk genoeg alles vanop The Rhythm And The Saints: het spel van de pas aangeworven gitarist Biodun Kuti was magisch en vier drummers brachten de Braziliaanse ritmes van ‘The Obvious Child’ weer helemaal tot leven. ‘Kodachrome’, met de oh zo heerlijke openingszin: ‘When I think back on all the crap I learned in high school, it’s a wonder I can think at all.’ Een kleurrijke, door gitaren gedreven versie van ‘You Can Call Me Al’.

 Zijn twee beste scheidingsliedjes na elkaar: ‘Still Crazy’ en ‘Graceland’, voor de gelegenheid met een vleugje country. ‘Mother And Child Reunion’, ingeleid door: "We gaan naar Kingston, Jamaica, man!" En alles wat hij deed met het New Yorkse strijkerssextet yMusic – werkten in het verleden al samen met Bon Iver, José Gonzalez en The Tallest Man On Earth. Met fonkelende piano- en gitaarnootjes en zweverige strijkers maakten ze van ‘Bridge Over Troubled Water’ een betoverend sprookje.

Alleen, en ik schrijf het niet graag, heeft de stem van Paul Simon de afgelopen jaren opmerkelijk veel kracht verloren. Hij worstelde vooral met de liedjes van Simon & Garfunkel. Toen ik hem ‘America’ als opener hoorde zingen, kreeg ik even spijt dat ik op deze manier afscheid moest nemen van een van mijn grote helden. Gelukkig warmde zijn stem op, maar tegen de bisronde kon zijn stem het echt niet meer aan. Simon heeft zich werkelijk door ‘The Boxer’ moeten krabbelen: hij sloeg woorden over en zong zelfs een beetje vals. Gelukkig kreeg hij de steun van een luid meezingend Sportpaleis.

Muziek stroomt nog steeds door het lijf van Paul Simon, zoveel was duidelijk in het Sportpaleis. Alleen is dat lijf oud geworden. De vingers doen pijn en de stembanden zijn versleten. Je kunt ertegen vechten en protesteren, maar uiteindelijk haalt de tijd iedereen in. ‘American Tune’ kwam dan ook hard binnen op het einde van de avond. Met een bevende stem zong Simon: ‘But I'm all right, I'm all right. I'm just weary to my bones.’

De meesterlijke schoonheid van zijn songs en het aanstekelijke spelplezier overschaduwden de mindere momenten. Paul Simon kan zich dus troosten met de wetenschap dat hij in het Sportpaleis waardig afscheid heeft genomen. En wij kunnen ondertussen uitkijken naar die beloofde nieuwe plaat dit najaar.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234