Paul Verhoeven (81), regisseur: 'Met vrouwen praat ik makkelijker over mijn zwaktes. En ik vind ze leuker dan mannen'

Paul Verhoeven (81) werkt binnenkort het historische drama ‘Benedetta’ af, over een lesbische non in het 17de-eeuwse Italië. De film met de Brusselse Virginie Efira in de hoofdrol gaat volgend jaar in première op het festival van Cannes, en scenarist Gerard Soeteman heeft zijn naam al van de aftiteling laten schrappen: ‘Paul Verhoeven is alleen maar geïnteresseerd in gefrutsel aan geslachtsdelen.’ De cineast blijft er stoïcijns bij: ‘Alles in het leven gaat toch over seks, nee?’

'Met vrouwen praat ik makkelijker over mijn zwaktes. En ik vind ze leuker dan mannen'

Paul Verhoeven, de regisseur van kaskrakers als ‘Turks fruit’, ‘RoboCop’, ‘Total Recall’ en ‘Basic Instinct’ woont al sinds 1985 afwisselend in Den Haag en Los Angeles. Hij is nu 81, heeft een paar zware operaties achter de rug en is behoorlijk vermagerd, maar hij heeft nog steeds die jongensachtige uitstraling. Hij zit op z’n vaste plek op de rode lederen bank van hun villa in de wijk Pacific Palisades, tussen de Santa Monica Mountains en de Stille Oceaan. Bochtige lanen vol palmen, cactussen, bananenbomen en callistemons, met hun vlammende oranjerode bloemen. Het huis is gezellig: overal boeken en planten, schilderijen en filmposters aan de muren, twee grote, zachtaardige honden, een beige en een witte. In de tuin glinstert een bescheiden zwembad, bij de beveiligde hekken staan een paar hardboard platen van zwart-witte koeien. De kennismaking verloopt op zijn Paul Verhoevens: direct.

HUMO Hoe gaat het met u?

Paul Verhoeven «Hoe bedoel je?»

HUMO U bent toch geopereerd aan uw heup?

Verhoeven «Die heupoperatie was het punt niet. Het punt was de perforatie van mijn dikke darm.»

HUMO Ik schrik ervan. Niemand heeft me daar iets over verteld.

Verhoeven «Nou, dat was dus hartstikke gevaarlijk. ‘Wat was er gebeurd als ik een halve dag later was gekomen?’ vroeg ik aan de chirurg. Ze zei: ‘Dan was je dood geweest.’ (Stilte) Maar een paar vrienden weten hiervan. Die praten er niet over.»

Eind december vorig jaar onderging de regisseur in Los Angeles een routineoperatie: een versleten heup moest vervangen worden. Die was er niet beter op geworden bij de loodzware opnames voor zijn laatste historische megaproject ‘Benedetta’.

Verhoeven «Drie dagen later, ik was al thuis, werd ik zó ziek. Ik wist: dit klopt niet. Toen heeft Martine (zijn echtgenote, red.) een ambulance gebeld: meteen naar het ziekenhuis. De chirurg maakte een scan en vertelde: ‘Er zit een gat in je darm en we moeten je meteen opereren.’ Waarschijnlijk had ik te zware pijnstillers gekregen, die een afsluiting van mijn dikke darm hebben veroorzaakt.»

HUMO Dat was eng.

Martine Verhoeven (brengt net twee glazen) «Dat was vreselijk.»

Verhoeven «Ik voelde me zo belazerd dat het niet tot me doordrong. O, ja, opereren, dacht ik.»

Martine «Het was kerstavond.»

Verhoeven «De hele ziekenhuisploeg was al op weg naar het kerstdiner en moest terugkomen. Het was een operatie van drie, vier uur. (Pakt zijn glas water) Het ergste was de tijd na de operatie. Na twee keer narcose voel je je niet goed, hè. Ik besefte toen pas hoe kantje boord het was geweest. En ik kreeg veel antibiotica.»

Martine «Hij was doodziek.»

Verhoeven «Zelfs psychisch. Dat je denkt: wat doe ik hier eigenlijk nog?»

Martine «Het hoefde niet meer voor hem.»

Verhoeven «Ik wilde ook niet eten. Alles vond ik vies. Daardoor ging het alleen maar nog slechter. Eigenlijk was dat het ergste: dat ik niet meer at. Met hulp van de dokters en Martine ben ik erdoorheen geraakt. De dokters zeiden: ‘Eten is medicijn.’ Het hele proces heeft maanden geduurd. En het is nog niet klaar. (Wijst) Hieronder zit een stoma, die moet nog weggehaald worden.»

HUMO Ook akelig.

Verhoeven «Vervelend, maar ach, als dat nou het ergste is in je leven. Mijn dokter zegt: ‘Je moest eens weten hoeveel mensen er met een stoma rondlopen.’ Over een paar weken gaat-ie eruit.»

HUMO Het klopt natuurlijk wat de dokter zegt: zoveel mensen krijgen iets als ze ouder worden.

Martine «Als je ziet waar hier op de televisie allemaal reclame voor wordt gemaakt!»

HUMO Ja, talloze spotjes voor hulpmiddelen en geneesmiddelen, tot viagra toe.

Verhoeven «Ik heb twee stents. Dus viagra wordt me niet aangeraden.»

HUMO Het gaat nu beter, zo te merken – ook psychisch.

Verhoeven «Dat sombere gevoel zakt langzaam weg. De energie komt terug. Als de komende operatie normaal verloopt, ga ik in november terug naar Europa om ‘Benedetta’ af te maken.»

HUMO Intussen bent u alweer bezig met een andere film, hoorde ik. Over de Franse verzetsman Jean Moulin.

Verhoeven «Die wil mijn Franse producent graag maken. Ik wil ook iets met de Amerikaanse politiek doen, in Washington. Ik heb altijd plannen. Het is belangrijk dat je iets hebt voor de volgende dag.»


Ruzie met Rutger

HUMO Uw oude vriend, schrijver en acteur Dolf de Vries zei: ‘Hij leest, hij leest, hij leest en hij werkt. Paul heeft nog steeds de geestelijke honger van een 20-jarige.’

Verhoeven «Ik geloof dat nieuwsgierigheid het grootste talent is dat je kunt hebben. Dat je steeds blijft denken: hoe zit dat nou? Dat begrijp ik niet. Waarom doen ze dat? Of het nu over het heelal gaat, religie of politiek.»

'Ik zou er niet tegen opzien om 200 of 300 jaar te worden. Ik zou best een heel leven willen schilderen of aan astronomie doen'

HUMO U zou ook kunnen zeggen: ‘Ik ben 81, nu ga ik maar eens met pensioen.’

Verhoeven «En dan?»

HUMO Gezellig met Martine dingen doen, uw dochters vaker bezoeken, de kleinkinderen zien.

Verhoeven (geamuseerd) «Mijn vaste cameraman belde me in 2001: ‘Nou, Paul, ‘Hollow Man’ is onze laatste film samen, want ik ga met pensioen.’ Ik zei: ‘Maar Jost (Vacano, red.), wat ga je dan doen?’ Jost zei: ‘Dan ga ik leven, Paul.’ Vond ik een fantastisch antwoord: ‘I’m going to live, Paul.’

»Nu maakt hij lange reizen met zijn vrouw en gaat hij naar concerten in München en zo. Maar die drang heb ik niet zo. Ik denk: dat project met die Jean Moulin is toch wel erg leuk, iets anders dan wat ik ooit heb gedaan. Dat is leven voor mij. Ik reken erop dat Martine contact houdt met de kinderen en de kleinkinderen. En mij daarover op de hoogte houdt.»

HUMO Maar het is toch ook leuk om je kinderen en kleinkinderen te zien?

Verhoeven «Dat is ook zo, maar ik denk daar nooit bewust aan. Ze zijn er en ik hou van ze. Meestal zit ik aan die films te denken.»

HUMO Raar toch?

Verhoeven «Niet raarder dan bij Stravinsky, hoor. Hij is voor mij de belangrijkste kunstenaar, hij heeft mij het meest beïnvloed. De grootste componist ever. Hij was nog erger dan ik: niemand in huis mocht geluid maken als hij zat te componeren. En hij heeft het met zijn kinderen ook niet zo goed gedaan, begreep ik. (Schiet in de lach) Dat was niet echt waar het om ging bij hem. Het ging toch om die volgende partituur.»

HUMO En bij u?

Verhoeven «Om de volgende film. Maar goed: de kinderen en de kleinkinderen zijn hier net allemaal weer geweest. Dat was ontzettend leuk. Onze dochter Claudia zit nu tijdelijk in ons huis in Den Haag. Als straks alles goed gaat, zijn wij daar in november ook. (Aarzelt even) Het is een routineoperatie straks, zeggen de dokters.»

HUMO Dolf de Vries wist nog een aardige anekdote. ‘Ik word grootvader,’ vertelde u hem, toen één van uw twee dochters voor de eerste keer zwanger was. ‘Hoe doe je dat? Moet ik dan over de grond kruipen? Kiekeboe roepen?’

Verhoeven «Dolf had al veel kleinkinderen. Ik dacht: hij kan me wel vertellen hoe dat moet.»

HUMO Uw vaste assistent Mita de Groot zei: ‘Het eerste kleinkind heette bij Paul het eerste half jaar consequent ‘de baby’.’

Verhoeven «Is dat zo? Ik geloof het meteen. De baby, ja.»

HUMO Uw dochter Heleen is een succesvolle schilder in Berlijn, en uw dochter Claudia is professor geschiedenis in de VS. U moet een trotse vader zijn.

Verhoeven «Ik denk meer: wat leuk dat het goed met hen gaat. Als mensen mijn vader vroegen of hij trots op me was na ‘Soldaat van Oranje’, zei hij altijd: ‘Het woordje trots komt in mijn woordenboek niet voor.’»

HUMO Rutger Hauer, die de hoofdrol speelde in ‘Soldaat van Oranje’, is afgelopen zomer gestorven. Had u nog contact met hem? Lang geleden had u…

Verhoeven (onderbreekt) «...ruzie. Tijdens mijn film ‘Flesh+Blood’, uit 1985. Rutger kreeg er spijt van dat hij die rol had aangenomen. Begrijpelijk misschien, maar ik had er niet zoveel begrip voor. Rutger was al op weg een Amerikaanse held te worden en ‘Flesh+Blood’ heeft hem niet geholpen in zijn carrière. Omdat de film veel te grof was voor Amerikanen. Met te veel naakt en te veel dit en dat. Waarin het karakter van Rutger als hoofd van een groep huurlingen een groepsverkrachting leidt.»

'Er was iets speciaals tussen Rutger en mij. Hij vulde een rol meteen helemaal in zoals ik me die voorstelde.' (Foto: Rutger Hauer en Monique van de Ven in 'Turks fruit'.)'

HUMO Hij haalde toen naar u uit over uw werk: ‘Het is neuken, bier drinken en neuken.’

Verhoeven «Dat zei hij in de Haagse Post. Vóór de film uitkwam.»

HUMO Niet zo netjes.

Verhoeven «Hij was ook echt tégen de film. Ik had hem eigenlijk moeten zeggen: ‘Rutger, je moet die film niet doen.’ Ik had hem moeten ontslaan van zijn handtekening onder het contract, vind ik nu. Maar toen was ik niet zo ruimdenkend (grijnst).»

HUMO Het is wel weer goed gekomen?

Verhoeven «Ik geloof het wel. De afgelopen tien jaar zijn we weleens wat gaan eten, als hij hier was. Met Martine en Ineke. Maar er was dus wel een gat van vijftien jaar.»

HUMO Jammer. Er was toch iets speciaals tussen jullie?

Verhoeven «Dat dacht ik. Ik kon me zo precies in Rutger uitdrukken, zonder hem dat te hoeven zeggen. Hij vulde een rol meteen helemaal in zoals ik me die voorstelde.»

HUMO Hoe was de vriendschappelijke verhouding toen jullie nog samenwerkten?

Verhoeven «Ik geloof dat ik één keer bij hem ben langsgegaan, in Friesland. We hadden geen vriendschappelijke relatie. Alles was gebaseerd op werk. Dat zal wel aan mij liggen, maar het lag ongetwijfeld ook aan Rutger. Volgens mij had-ie genoeg aan zichzelf en Ineke. Zelfs als we draaiden, logeerde hij niet in een hotel. Rutger had een eigen bus. Soms ga je na het draaien een borrel drinken en wat eten met zijn allen – er werd wat afgedronken in die tijd. Maar zo was Rutger helemaal niet. Misschien was dat om zichzelf te beschermen. Dat hij zich op zijn rol wilde concentreren en alles moest buitensluiten. Ik heb weleens het gevoel dat Rutger, nou, niet in een vacuüm leefde, want hij had wel wat contacten, bijvoorbeeld met Oprah Winfrey, maar toch.»


Aardig pensioen

HUMO Hoe zit dat bij u? Uw assistent vertelde: ‘Ik heb het gevoel dat Paul een einzelgänger is. Hij is niet iemand die vriendschappen najaagt.’

Verhoeven «Ik heb nooit een enorme nadruk op vriendschappen gelegd. Relaties die ik had opgebouwd tijdens het draaien, heb ik niet verlengd. En als ik het al doe, ben ik meer geïnteresseerd in vrouwen dan in mannen. Er zijn maar weinig mannen met wie ik een grote vriendschap heb.»

HUMO Waarom werkt het met mannen minder goed dan met vrouwen?

Verhoeven «Competitie? Misschien vertrouw ik mannen niet. Ik scherm me meer af bij hen, door niet compleet open of eerlijk te zijn. Terwijl ik bij vrouwen het gevoel heb dat ik dat wel altijd ben. Dat ik makkelijker over mijn eigen zwaktes praat met een vrouw dan met een man. (Lacht) En ik vind ze gewoon leuker. (Kijkt naar de beige hond aan zijn voeten) Ik heb nu drie films achter elkaar gemaakt waarin een vrouw de hoofdrol speelde. Ik zou kunnen zeggen: bij gebrek aan Rutger. Dat zou kunnen.»

HUMO Hoe bedoelt u?

Verhoeven «Bij gebrek aan iemand via wie ik me zo makkelijk kon uitdrukken. Ik denk dat ik andere films zou hebben gemaakt als de verhouding met Rutger goed was gebleven. (Meteen) Maar ik heb vervolgens wel ‘RoboCop’ gemaakt. Ook leuk. Met zo’n film bouw je hier een aardig pensioen op. Het stroomt zo, hup, naar je toe. Salarissen die meteen een nul meer waren dan in Europa. Het heeft me jaren gekost om het als iets anders te zien dan Monopoly-geld.»

HUMO Wat betekende het overlijden van Rutger Hauer voor u persoonlijk?

Verhoeven (denkt na) «Alsof er een deel van jezelf wordt weggeslagen. Je raakt iets kwijt. Het was een schaduw die over alles heen viel. Bij iemand die acht jaar jonger is, denk je ook: die zie ik dadelijk wel terug. En als hij dan zo plotseling overlijdt… Ik geloof dat verder alleen Willeke van Ammelrooy over zijn ziekte was ingelicht. Ze mocht er niet over praten. Dat was ook Rutger: stop me eerst maar in de grond, voor je het vertelt.»

HUMO Gaat u door zijn overlijden ook weer nadenken over uw eigen…

Verhoeven (onderbreekt) «Absoluut. En daarbij niet het minst geholpen door de gedachte dat ik dood was geweest als ik acht uur later naar het ziekenhuis was gegaan.»

'Ik denk alleen maar aan telkens andere films maken. Dat is leven voor mij.' (Foto: met Virginie Efira op de set van 'Benedetta'.)'

HUMO Hoe kijkt u nu terug op die kerstavond?

Verhoeven «Ik heb wel geboft (lacht). En een goeie chirurg gevonden.»

HUMO Uw assistent zei al dat u zo’n rationele mens bent. Als u van iemand hoort dat hij kanker heeft, is uw eerste reactie niet: ‘Wat verschrikkelijk.’ Wel: ‘Heb je al een goede oncoloog gevonden?’

Verhoeven «Dat heeft met mijn opleiding te maken. Als je zes, zeven jaar wiskunde hebt gestudeerd, word je misschien wat rationeler dan als je geschiedenis hebt gevolgd.»

HUMO Zou u euthanasie aandurven?

Verhoeven «Nu zou mijn antwoord nee zijn. Maar misschien durf je dat wel als je er heel slecht aan toe bent. Misschien ga je er anders over denken als de situatie onhoudbaar begint te worden. Na die operatie aan mijn dikke darm dacht ik toch ook: het hoeft allemaal niet meer.»

HUMO Terwijl u zeer bang voor de dood schijnt te zijn.

Verhoeven «Je neemt afscheid van alles, van je geliefden, maar het ergste is dat je ook afscheid neemt van jezelf. Het ik houdt op. Dat vind ik het allermoeilijkst.»

HUMO Is dat ijdelheid?

Verhoeven «Ik denk dat iedereen gehecht is aan zijn eigen ik. Je vindt je eigen ik toch prettig? Nou ja, sommige mensen niet, natuurlijk. Maar ik vind het wel jammer van mezelf, ja. Ik had het erover met de kunstenaar Jeroen Henneman, ik klaagde erover dat ik het universum toch niet goed in elkaar vond zitten. Dat ik het zelf totaal anders zou opzetten, zodat je niet alles kwijtraakt. Jeroen zei: ‘Natuurlijk heb je gelijk, Paul. Maar het is toch ook heel leuk dat we het hier even hebben gezien?’ Dus misschien moet je het zo bekijken.»

HUMO Hoe zou u het universum opzetten? U zou eeuwig willen leven?

Verhoeven « Ja! Tuurlijk.»

HUMO Wat zou u dan willen doen?

Verhoeven «Er zijn nog veel dingen uit te zoeken. Ik zou best een heel leven willen schilderen. En een heel leven aan astronomie willen doen. Nee, ik zou er niet tegen opzien om 200 of 300 jaar te worden.»

Martine (komt binnen) «Ik zit me af te vragen of jullie niet wat willen eten. Ik zou vers brood kunnen halen.»

Verhoeven «Ik heb nog niet zo’n honger. Maar vers brood is misschien wel handig.»

Martine vertrekt opgewekt, met de witte hond in haar kielzog.

HUMO Waarom viel u op Martine?

Verhoeven «Ik zou het niet weten. Waarom word je verliefd op iemand? Ik ben wel vaker verliefd geweest, en het waren altijd heel verschillende vrouwen. Het is niet zo dat ik op een bepaald type val.»

HUMO U kunt het toch wel enigszins omschrijven? Is het omdat u vond dat Martine zo slim is, of veel humor heeft?

Verhoeven «Nee. Het gaat om tal van factoren. Natuurlijk is ze intelligent. En meer sociaal begaafd dan ik. Ze gaat verstandig om met allerlei dingen in het leven– al van jongs af aan. Ik heb haar op mijn 23ste leren kennen, zij was toen 16. Mijn moeder zei vroeger altijd: ‘Vroeg rijp, vroeg rot.’ Fantastische uitspraak. Over meisjes die een te korte rok aanhadden of zo. Martine was vroeg rijp, maar niet rot. Ik denk niet zozeer dat het seksueel was. Het was meer psychologisch, of hoe je het ook wilt noemen. Een verwante ziel – zoiets. Maar dat is natuurlijk een onzinwoord, want de ziel bestaat niet.»

'Ik vind het wel leuk, wat ik heb gedaan. Maar binnen het kader van het universum stelt het geen zak voor'

HUMO Weer dat rationele. Dolf de Vries vroeg zich in een documentaire over u af of de hersenen weleens het hart in de weg zitten.

Verhoeven «Dat is bij iedereen zo, als je het fysiologisch bekijkt. Het hart doet niks met je persoonlijkheid. Alles zit in je hoofd. Liefde ook. Die zit niet in het hart.»

HUMO Misschien zit bij u het verstand soms het gevoel in de weg?

Verhoeven «Nou, ja. Ik heb vroeger niet voor niks alle boeken van Simon Vestdijk gelezen.»


Sexy duivelin

HUMO Martine is de drijvende kracht op de achtergrond, hoorde ik uit uw omgeving.

Verhoeven «En op de voorgrond. Ik had nooit naar Amerika gedurfd, nog afgezien van mijn slechte Engels, als Martine er niet op had aangedrongen. Ze zei: ‘Ze bieden je dít aan in Amerika, ze bieden je dát aan in Amerika: ik zorg voor de kinderen en we gaan gewoon.’ En Martine heeft me gedwongen kinderen te nemen. Grapje!»

HUMO Toch: waarschijnlijk was uzelf helemaal niet bezig met kinderen.

Verhoeven «Totaal niet. Als zij niet had gezegd: ‘Ik ben nu 28, het is tijd om eraan te beginnen’, was ik er niet op gekomen. Maar zij heeft psychologie gestudeerd, hè. Ze heeft natuurlijk al die curves bestudeerd over wat de beste leeftijd is om kinderen te krijgen. Na het eerste kind zei ze: ‘Het tweede moet hier niet veel later achteraan komen.’ Twee jaar later kwam het tweede.»

HUMO Ook heel rationeel.

Verhoeven «Martine is heel rationeel, net als ik. Als er iets ernstigs zou gebeuren in de familie, zou ik de opnames meteen onderbreken. Maar als het goed gaat met iedereen, komt de film op de eerste plaats. Ik weet trouwens niet hoe je het anders moet doen, want het draaien van een film is best heavy.»

HUMO En zeker op de manier waarop u het doet. U bent een enorme perfectionist die kan exploderen op de set.

Verhoeven (wrevelig) «Dat heb ik al lang niet meer gedaan.»

HUMO Uw assistent vertelde dat u bij de opnames van de laatste film nog flink boos kon worden.

Verhoeven (lacht) «Op háár, ja.»

HUMO Hebt u van uzelf nooit in de gaten hoe u overkomt?

Verhoeven «Als ze erover klaagde, zei ik: ‘Hoe kom je daar nou bij? Ik zei maar wat.’»

HUMO ‘Een acteur is voor mij iemand die van A naar B loopt en als ik met mijn vingers knip, kijkt hij opzij,’ hebt u wel vaker gezegd.

Verhoeven «Ja. Veel regisseurs zijn perfectionisten. ‘Ben Hur’ was ook perfectionisme. Die mensen zijn allemaal hard bezig geweest om de kleding en het Romeinse aspect in de film goed te krijgen.»

HUMO U bedoelt: je moet perfectionist zijn als regisseur.

Verhoeven «Ja. Nou ja, als je een film als ‘Elle’ (uit 2016, met Isabelle Huppert, red.) draait, hoef je niet zo perfectionistisch te zijn. Daarin ging het er meer om dat de actrices en acteurs perfect moesten zijn. Met iemand als Isabelle Huppert gaat dat vanzelf.»

HUMO Maar met Sharon Stone, als seriemoordenares die haar slachtoffers met een ijspriem ombrengt, was het wel zwaar.

Verhoeven (lacht) «Het was zeker zwaar. Maar Sharon is in ‘Basic Instinct’ beter dan ze ooit is geweest. Die rol van sexy duivelin was haar op het lijf geschreven, zoals dat heet. Ze is in wezen niet zo verschillend als het karakter in die film. Sharon Stone ís Catherine Tramell, maar dan zonder ijspriem.»

HUMO De spanning tussen de hoofdrolspeelster en de regisseur is bijna tastbaar.

Verhoeven «Dat was ook eerder het probl… Wat vermeden moest worden, was dat ik met haar naar bed zou gaan. Daar ben ik dus in geslaagd. Ik realiseerde me dat het mijn positie in gevaar zou brengen. Omdat ze diabolisch is. Ik heb het besproken met Martine, en zij vond ook dat ik het niet moest doen.»

HUMO Waarom niet?

Verhoeven «Niet wegens ontrouw of zo, maar omdat het mijn machtspositie zou ondergraven. Ik bedoel: bij Sharon was dat zo. Bij Carice van Houten, Isabelle Huppert of Virginie Efira heb ik nooit gevoeld dat er ook maar iets van macht moest zijn. Bij Sharon begreep ik wel dat het ging over mijn macht om haar te krijgen waar ik haar hebben wilde, in die rol.»

HUMO Zou Martine echt geen moeite met die ontrouw gehad hebben?

Verhoeven «Wij zijn kinderen van de jaren 70 en 80. Het was schering en inslag in Amsterdam.»

HUMO U hebt vriendinnen en langere relaties gehad. Heeft dat nooit tot problemen geleid? Het geeft toch altijd ellende en jaloezie?

Verhoeven «Dat hing van de vrouwen af, hè. Er zijn er die echt met je verder willen: ‘Laten we samen weglopen.’ (Droog) Ik heb het niet gedaan, ik had altijd een ander excuus. ‘Mijn vader is net overleden, ik moet terug naar Holland.’ Was waar, hoor. Niet verzonnen.

»Ik had het gisteren nog met Martine over de biografie van Jan Wolkers: wat dáár allemaal in staat, zeg. Daar is ‘Turks fruit’ niks bij. Misschien moet ik toch eens gaan praten met Karina Wolkers, om een scenario te maken over wat er toen écht aan de hand was.»

HUMO Met uw vaste scenarist Gerard Soeteman?

Verhoeven (schiet in de lach) «Ik weet niet of Gerard daar zo, euh…»

'Ik moest vermijden dat ik met Sharon Stone naar bed zou gaan. Zij ís de sexy duivelin die ze in 'Basic Instinct' speelt.'

HUMO Soeteman heeft zijn naam van de aftiteling van ‘Benedetta’ laten weghalen. ‘Paul Verhoeven is uitsluitend geïnteresseerd in het gefrutsel aan de geslachtsdelen,’ zei hij afgelopen zomer in de Volkskrant. Maar u kunt erom lachen.

Verhoeven «Ja. Niet dat ik het hem vergeef, hoor. In Amerika is het eigenlijk onmogelijk dat filmcollega’s elkaar zoiets zouden aandoen. Zelfs al vinden ze elkaar klootzakken, dan nog zullen ze dat nooit in het openbaar zeggen. Die Nederlandse oprechtheid heeft ook wel iets aardigs, maar niet altijd.

»Ten andere, alles gaat toch over seks in het leven, nietwaar?»

HUMO Is dat zo?

Verhoeven «Anders waren we er niet geweest. Het gaat toch alleen om baby’s maken? Anders gaat een normaal mens toch niet op een ander liggen? Zo heeft de evolutie ons geprogrammeerd. Ik weet dat het koud klinkt, als ik het zo zeg. Báby’s. Vind ik leuk. Provoceren.»

HUMO Nog steeds het jongetje dat vroeger de bal van zijn klasgenoten afpakte en over het hek gooide.

Verhoeven «Jahaa, dat is het.»


Mozart en de rest

HUMO Uw assistent zei me ook: ‘Je ziet weinig grote emoties bij Paul, behalve woede. Maar ik heb eigenlijk nooit enorme blijdschap of groot verdriet bij hem gezien.’

Verhoeven «Waarschijnlijk niet. Nou, verdriet, dat weet ik niet. Daar heb ik weinig ervaring mee. En met grote blijdschap eigenlijk ook niet, nee. Vroeger, als er lange rijen voor de bioscoop stonden: dat vond ik wel leuk, hoor. Maar ik zoek niet naar geluk. Ik probeer wel heel erg ongeluk te vermijden. Maar het is niet zo dat ik denk: ik ben gelukkig of ik wil gelukkig zijn.»

HUMO Misschien omdat u gelukkig bent?

Verhoeven «Ik zou daar niet eens het woord ‘geluk’ voor gebruiken. Eerder ‘tevredenheid’ of zo.»

Martine komt weer even binnengewandeld.

HUMO Paul zei: ‘Ik zoek niet naar geluk.’ Waarop ik: ‘Dat komt misschien omdat u gelukkig bent.’

Martine «Dat denk ik wel.»

Verhoeven «Ik zei dat het meer tevredenheid was.»

Martine «Nou, je bent ook behoorlijk tevreden. Soms (lachje).»

Verhoeven «Toch? Meestal wel.»

Martine kijkt onderzoekend naar zijn gezicht, voor ze de kamer verlaat: ‘Je hebt een sparkle in je ogen. Heel goed.’

HUMO Bent u trots op wat u hebt gedaan?

Verhoeven «Ik vind het wel leuk, wat ik heb gedaan. Maar binnen het kader van het universum stelt het geen zak voor.»

HUMO Tja, zo kun je jezelf wel helemaal wegcijferen.

Verhoeven «Dat moet je ook doen, want dat is de waarheid. I mean: wat blijft ervan overeind? Hoeveel mensen blijven er overeind? Misschien een paar honderd van de duizenden miljoenen mensen die er zijn geweest. Mozart, ja.

»Maar het maken van dingen, iets creëren van wat er nog niet was, is aardig. Of het nu een film, een tekening of een partituur is. En het is een goede bescherming tegen angst voor de dood: bezig zijn.»

HUMO Denkt u daar veel aan?

Verhoeven «Geregeld, ja. Maar als ik hard aan het werk ben helemaal niet. Mijn ontzag voor de dood is iets van de laatste vijftien jaar. Als je 60 bent, denk je: dat is nog wel een hele tijd hoor, dááág. Maar het gemiddelde is 83.»

HUMO Nog twee jaar, Paul.

Verhoeven (schiet in de lach) «Zo kun je het ook bekijken.»

HUMO Zou u op de set willen sterven?

Verhoeven «In godsnaam niet. Maar het kan, natuurlijk.»

HUMO Ik bedoel: zou u in het harnas willen sterven?

Verhoeven «Nee. Want dan wordt die film niet afgemaakt. (Met pretlichtjes in de ogen) Dus dat kan niet.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234