null Beeld

Paus Franciscus: 1 jaar lente in het Vaticaan

In de buurt van het Sint-Pietersplein in Rome is laatst een graffito op een straatmuur gespoten van Franciscus die met wapperende soutane maar met gebalde vuist op alle onrecht in de wereld afvliegt. De nieuwe paus heeft godbetert de allure van Superman. Hij heeft ook op de cover van Rolling Stone gestaan. En in Italië heten de meeste pasgeboren jongetjes Francesco tegenwoordig. ‘In één jaar tijd,’ zegt Rik Torfs, rector van de KU Leuven, ‘heeft Franciscus meer verwezenlijkt dan Benedictus XVI in zijn hele pontificaat.’ Maar hoe lang blijft de lente duren in het Vaticaan?

De Vaticanisti waren geschokt toen ze vorig jaar, in de nacht van 13 maart 2013, Jorge Maria Bergoglio, aartsbisschop van Buenos Aires, als nieuwe paus het balkon van het Sint-Pietersplein zagen betreden. De man glimlachte vriendelijk. Ging helemaal in het wit gekleed, droeg geen mozetta of ceremonieel schouderstukje, en sprak in gewone mensentaal de massa toe: ‘Goeie avond, broeders en zusters.’

Hij maakte een grapje (‘de kardinalen hebben een paus gevonden aan het einde van de wereld’), en vroeg of het volk ook voor hem wilde bidden alvorens hij zijn zegen zou geven. Daarop werd het oorverdovend stil op het rumoerige plein. Op het balkon boog Franciscus, hoog verheven boven de mensenzee, diep voor de gelovigen. De balkonscène was een beginselverklaring: de nieuwe paus was een man van de eenvoud.

Sinds die nacht hebben merkwaardige berichten ons bereikt. De paus belt de afspraak met zijn Argentijnse kapper af. De paus betaalt zijn hotelrekening. De paus boekt een ticket bij Alitalia (economy). De paus streelt het gezicht van een misvormde man. De paus viert zijn verjaardag met drie daklozen en een hond. De paus belt een vrouw in voorhechtenis. De paus nodigt een kardinaal uit om een hapje te eten: ‘Bij mij thuis of bij jou?’ De paus spoort jonge moeders aan hun kinderen de borst te geven in de Sixtijnse kapel. De paus wast de voeten van moslims in een jeugdgevangenis. ‘Hij is,’ zegt Vaticanista1, ‘een warme man.’

Vaticanista 1: ‘Ik heb hem één keer ontmoet. Hij kijkt je recht in de ogen, geeft je een hand en houdt die ook vast, terwijl hij zijn linkerhand op je schouder legt. Het lijkt of hij dwars door je heen kijkt.’

Over de hervormingen van Franciscus:

Het is geen toeval dat Franciscus met de schoonmaak van de Vaticaanse Bank op het zwaarste verzet is gestuit. De maffia liet weten dat de paus een plaats op hun hitlist had gekregen. En de tegenstanders in de kerk brachten enkele hervormers in opspraak.

De eerste die van zijn voetstuk tuimelde, was monseigneur Battista Ricca, die op de controle van de Vaticaanse Bank toeziet. Op de site van ‘Chiesa.Espressonline’, waar traditionalisten verzamelen, verscheen afgelopen zomer het relaas van de seksuele esbattementen van Ricca. In Montevideo, zijn diplomatieke standplaats in Uruguay, zou hij het tussen 1999 en 2004 bont hebben gemaakt. Hij landde er met een Zwitserse vriend, maakte geen geheim van hun relatie, en schreef zijn vriend in op de pay-roll van de nuntiatuur. En de koffer van zijn vriend bleek achteraf, behalve condooms en porno, ook een revolver te bevatten. ‘Chiesa.Espressonline’ noemde Ricca ‘de prelaat van de gay-lobby’. En vroeg zich af: waarom stelt de paus Ricca aan terwijl hij beweert de strijd aan te binden met de lobby’s in het Vaticaan?

Simpel. Omdat Franciscus het niet wist. In het dossier van Ricca waren de bezwarende getuigenissen over zijn Uruguyaanse jaren gewist.

Volgende vraag: wie had die getuigenissen gewist?

Vaticanista1: ‘Er zijn twee mogelijkheden: ofwel de toenmalige staatssecretaris, Angelo Sodano, ofwel zijn assistent, die net als Ricca uit Brescia komt. Maar het is in elk geval de top van het Vaticaan.’

Sodano, onthou die naam.

Over de twee pausen in Rome:

Benedictus had bij zijn afscheid beloofd dat hij zou gaan leven in het verborgene, waar hij zijn laatste dagen zou wijden aan gebed en reflectie. Maar zo onthecht is hij kennelijk niet. Benedictus correspondeert met een wetenschapper, Benedictus beantwoordt vragen van een journalist – Benedictus is nog behoorlijk van deze wereld. Vorige week ging hij voor Vatican Insider op de vraag in of zijn ontslag ongeldig was, zoals nogal wat ontgoochelde Ratzingerianen beweren. Volgens kerkelijk recht mag een paus namelijk alleen uit vrije wil ontslag nemen. En het is maar de vraag of het een jaar geleden zo gegaan is. ‘Absurd’, noemde de paus de speculaties. Maar het is wel opmerkelijk dat de paus emeritus en public over de kwestie spreekt. Jan De Volder: ‘Het lijkt ook vreemd dat Benedictus zijn titel behoudt en het pauselijke wit blijft dragen.’

‘Gelukkig kunnen Benedictus en Franciscus het goed met elkaar vinden,’ zegt Vaticanista3, ‘anders waren de kiemen voor een schisma gezaaid. Benedictus zal niet in het verzet gaan tegen Franciscus. Italianen zouden dat misschien doen, Duitsers niet.’

Tom Zwaenepoel wijst op de delicate positie van Georg Gänswein, de privé-secretaris van Benedictus maar ook de prefect van het Pauselijk Huis van Franciscus. De mondaine Gänswein, alias ‘Bel Giorgio’ is sinds jaar en dag de lieveling van Benedictus. Zwaenepoel: ‘In een gesprek met de Duitse pers zei Gänswein dat hij problemen had met bepaalde verklaringen van Franciscus. Dat ligt natuurlijk gevoelig.’

Toon Osaer: ‘In het Vaticaan zijn mensen op revanche uit, maar dat is een minderheid. Het tij is intussen gekeerd. De stroom gaat een andere richting uit.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234