Peter Hinssen: 'Wat moet een 18-jarige vandaag studeren? Binnenkort is 80% van de huidige jobs irrelevant'

U dacht dat een etmaal 24 uur duurt? Think again: 31,3 uur per dag zijn we iets aan het doen, omdat we tegelijk facebooken en koken, whatsappen en tv-kijken, of joggen en naar Spotify luisteren.

De speech is al achter de rug wanneer iemand uit het publiek, personeelsleden van KBC, vraagt waarom Vlamingen zo weinig bedrijven oprichten in vergelijking met Amerikanen. En als ze het al doen, waarom nemen ze dan zo weinig risico’s? ‘Dat is het gevolg van een erfelijke scheiding,’ vertelt Peter Hinssen. ‘In 1585 hebben de Spanjaarden Antwerpen veroverd, destijds de belangrijkste stad ten noorden van Parijs. De hele economische en culturele elite woonde daar. De Spanjaarden zeiden: ‘Ofwel vertrekken jullie, ofwel blijven jullie hier, maar dan worden jullie katholiek en doen jullie wat wij zeggen.’ Bijna allemaal verhuisden ze naar Amsterdam. Daarom zijn Amsterdammers zoveel ambitieuzer en arroganter dan de rest van Nederland: het zijn allemaal Antwerpenaren.’
Luid applaus en gejoel in de bomvolle zaal in het centrum van Gent. Hinssen gaat verder. ‘Diegenen die droomden en dachten dat het nog beter kon, trokken vervolgens naar New Amsterdam, wat later New York zou worden. En diegenen die vonden dat het nóg beter kon, verhuisden nadien naar de westkust. De meest bescheiden mensen zijn dus hier gebleven. En daarom durven we niet groots te denken. Maar als ik in Silicon Valley één ding geleerd heb, dan is het wel: don’t dream too small.’

Het is niet verwonderlijk dat heel wat bedrijven veel geld overhebben voor een lezing van de 46-jarige Peter Hinssen. Een halfuur naar hem luisteren staat gelijk aan een overdosis inspiratie en motivatie. De werknemers van Start it @KBC, die start-ups begeleiden, stappen die avond in een roes de stad in.

De zondagochtend daarop zit ik aan de grote keukentafel bij Hinssen thuis, een verbouwde boerderij in het hartje van de Zwalmstreek. Hij vertelt dat hij het hele weekend nog geen televisie heeft gekeken: ‘Dat doe ik eigenlijk nooit meer.’ De krant op tafel ligt er onaangeraakt bij. Alles over de aanslagen in Parijs weet hij via nieuwssites en sociale media. ‘Dertig jaar geleden zou je zoiets gevolgd hebben via de traditionele media, waar een aantal opiniemakers hun mening hadden verkondigd. Nu woedden er online discussies waar de hele wereld aan deelneemt.’

'Ik word soms depressief van al die discussies over Facebook en onze privacy. Over tien jaar staan we voor veel zwaardere morele dilemma's'

Hinssen heeft koffiekoeken gehaald en zal op het einde van het gesprek zeggen: ‘Ik zit heel vaak in Silicon Valley. Daar zie ik wat er de komende jaren op ons zal afkomen – dingen waar je zo high als een junkie van wordt. Maar als ik thuis ben, ga ik ’s weekends in het dorp om pistolets en denk ik: ‘Ik kan wel hele dagen over disruptie praten, maar we zullen op zondagochtend nog altijd pistolets nodig hebben.’’

Het grootste deel van het jaar pendelt de voormalige ondernemer tussen verschillende Amerikaanse, Europese en Aziatische steden, al is hij nergens zo vaak als in San Francisco en Silicon Valley. Hij kent genoeg mensen om daar deuren te laten opengaan die voor anderen gesloten blijven. En dus organiseert hij er nu ook reizen naartoe, hoofdzakelijk voor Belgische bedrijfsleiders die zo de headquarters van Google of Facebook kunnen bezoeken. Dat doet hij samen met Steven Van Belleghem, met wie hij zopas het boek ‘The Spirit of the Valley’ uitbracht.

Tussen 1995 en 2010 richtte Peter Hinssen drie computerbedrijven op, die hij alle drie verkocht. Op de vraag of dat overeenkomt met drie keer de jackpot winnen, antwoordt hij: ‘De eerste keer was goed, de tweede heel slecht, en de derde heel goed.’ Dat derde bedrijf was Porthus, dat aan meer dan duizend bedrijven digitale managementoplossingen bood. Na de verkoop aan een Canadees bedrijf had hij een goed gesprek met zijn gezin over wat hij voortaan zou doen. ‘Je neemt telkens een groot risico,’ vertelt hij. ‘Je steekt er veel geld in, maar ook al je tijd, energie en passie. Na drie tours of duty had ik dat wel gehad.’

Hij besliste het roer om te gooien en heeft sindsdien vier boeken geschreven. Het bekendste is ‘Digitaal is het nieuwe normaal’, maar ook ‘The Network Always Wins’ is een must-read voor wie wil weten wat er allemaal te gebeuren staat.

Zijn pistolets verdient hij vooral met het geven van lezingen. ‘Soms drie op een dag. Of de ene dag in Chicago, de volgende in New York, en vandaar naar Miami en verder naar Houston. Als je een goed boek en dito TED-talk op je cv hebt staan, kun je in de VS een lezerscircuit opbouwen. Vaak ben ik vier weken onderweg. Toch heb ik veel minder stress dan iemand die net een start-up heeft opgericht en dag en nacht op red alert staat. Nu kan ik mensen enthousiasmeren zonder dat ik ze ook iets moet verkopen.’


Bekijk de talk van Peter Hinssen op TEDxBrussels:

‘Ik blijf echter wel investeren in start-ups,’ vertelt Hinssen, die geboren werd in België, een groot deel van zijn jeugd in Louisiana en Californië doorbracht en uiteindelijk aan de UGent als burgerlijk ingenieur afstudeerde. ‘Ik moet af en toe aan zo’n nieuw bedrijf kunnen ruiken. Maar het zou naïef zijn te denken dat ik nog altijd de drive of het uithoudingsvermogen van een 23-jarige heb.’


Baxter in de arm

‘It was the best of times, it was the worst of times’: zo begint ‘A Tale of Two Cities’ van Charles Dickens, één van de favoriete boeken van Hinssen. Hij gebruikt de zin vaak om aan te geven hoe wonderlijk het niet is, alles wat met een recordsnelheid op ons afkomt, maar ook hoe nefast het kan zijn, voor wie er niet tijdig op weet te reageren. ‘Disruptie’ is het modewoord in Silicon Valley. Het zorgt voor duizenden nieuwe jobs, maar doet net zoveel bedrijven op hun grondvesten daveren. Tijdens zijn lezing in Gent toonde Hinssen een grafiek van de wereldwijde groei van het aantal verstuurde sms’jes. De curve stopt plots, zakt zelfs in, en wordt dan ingehaald door een andere lijn die honderd keer zo snel lijkt te groeien: die van het aantal verstuurde WhatsApp-berichtjes. ‘Als jij binnen een grote telecom-operator verantwoordelijk was voor de dienst sms’en, kon je je twee jaar geleden elke avond ladderzat zuipen,’ vertelt hij erbij. ‘Je dacht dat die curve zou blíjven groeien. Maar nu wil niemand nog in je schoenen staan.’

Op dezelfde manier haalde Amazon de boekenmarkt, Airbnb de hotelsector en Uber de taxisector ondersteboven. ‘Uber werd in Brussel verboden door mensen die nog nooit met Uber hadden gereden,’ zegt Hinssen. Later vertelt hij een anekdote van Bart Claes, gedelegeerd bestuurder van kledingbedrijf JBC. ‘Hij zag aan de receptie van zijn bedrijf een stapel dozen die alsmaar groter werd. Op een dag vroeg hij aan de receptioniste wat die dozen waren. ‘Ik durf het u eigenlijk niet te vertellen, meneer Claes,’ zei ze. ‘Maar dat zijn kleren en schoenen die onze personeelsleden bij Zalando hebben besteld.’’

‘Heel vaak moet ik speechen voor de raad van bestuur van grote bedrijven,’ speecht hij verder. ‘En dan begrijpen ze niet zo goed wat ik nu juist met ‘disruptie’ bedoel.’ Er verschijnt een foto van twee gepensioneerden op een bankje, baxter aan de arm. Applaus van de eerste tot de laatste rij.


Jef Vermassen 2.0

Hinssen heeft een dochter van 16 en een zoon van 12, naar wie hij geregeld verwijst in zijn lezingen. Mijn zoontje wordt binnenkort 2: om het interview die zondagochtend te beginnen vraag ik hoeveel anders zijn leven er zal uitzien.

Peter Hinssen «Het verschil wordt gigantisch. De leefwereld van mijn kinderen is nu al helemaal anders dan de mijne. ‘Digital natives’ is een absurd begrip. Het zijn ‘network natives’. Ze zijn altijd en overal geconnecteerd, wat betekent dat ze altijd en overal toegang hebben tot mensen, content en informatie. Bereidt mijn dochter zich voor op haar examen wiskunde, dan is ze met drie klasgenoten tegelijk aan het chatten. Dan vraagt iemand: ‘Kun jij die vraag op pagina 17 oplossen?’ Met één klik op hun smartphone wordt de oplossing geshared.

»Telenet zou via Play More het nieuwe seizoen van ‘Game of Thrones’ een week na de release in de VS uitzenden. Voor mijn dochter was dat not done. Uiteindelijk heeft Telenet het één dag later uitgezonden, maar zelfs dat was te laat. Als zo’n programma op zondagavond verschijnt in de VS, dan willen ze daar op maandagochtend op school over praten. Content moet onmiddellijk toegankelijk zijn. Of dat nu op een lokale tv-zender, op een smartphone, al dan niet via een decoder, of vanop een server ergens in Kroatië moet: they don’t care.

'Elke dag naar een kantoor in Brussel rijden? Compleet absurd. Je verplaatsen voor je werk wordt de uitzondering'

»Tijd en plaats wordt irrelevant als alles altijd in het netwerk te vinden is. Nu gaan we ergens naartoe om te werken, maar het idee om elke dag naar een kantoor in Brussel te rijden wordt compleet absurd. Je verplaatsen voor je werk wordt de uitzondering.

»De snelheid waarmee de dingen veranderen, wordt steeds groter, terwijl zoveel businessmodellen en bedrijven nú al in hun bestaansrecht bedreigd worden door de automatisering. We zullen goed moeten nadenken over wat wij, mensen, nog zélf zullen doen. Soms ben ik oprecht jaloers op mijn kinderen. Dan denk ik: ‘Damn, ik had dertig jaar later geboren moeten worden.’ Maar net zo vaak denk ik: ‘Wat zou ik in godsnaam moeten gaan doen, wetende dat 80 procent van de jobs van vandaag irrelevant wordt?’»

HUMO Zegt u het maar.

Hinssen «Ik geloof enorm in het STEM-verhaal: science, technology, engineering en mathematics. In al die sectoren zullen we volk te kort hebben en er zullen ook steeds meer samenwerkingen tussen die vakgebieden komen. In San Francisco ken ik een researchlab waar ze uitdokteren hoe ze elke individuele kanker perfect kunnen behandelen.

»Krijg je vandaag kanker, dan zul je wellicht chemotherapie krijgen, een cocktail die wordt samengesteld volgens de soort kanker die je hebt. Maar dat wordt berekend op gemiddelden, terwijl jij een individu bent, met uniek DNA. In dat lab in San Francisco nemen ze een biopsie van jouw kanker. Die zetten ze in een testgrid. Vervolgens kunnen ze moleculen op miljoenen reactanten testen, waarna ze exact weten welk virus er nodig is om jouw kanker te bestrijden. Ze ‘printen’ dat op maat gemaakte virus, injecteren het, en binnen de drie weken zijn de kankercellen vernietigd.»

HUMO Onlangs maakte de krant melding van een doorbraak in het UZ Gent. Bij patiënten met bloedkanker zullen ze daar immuuncellen uit het lichaam halen, die genetisch manipuleren en opnieuw inbrengen, waarna de kanker genezen wordt.

Hinssen «Prachtig. Ook aan onze universitaire ziekenhuizen kunnen ze inderdaad fantastische dingen, dankzij veel goede artsen en wellicht ook genetici. Maar in dat lab in San Francisco werken briljante artsen, briljante genetici én briljante ingenieurs. Die driehoek zorgt voor de extra versnelling.

»De bakermat van die toepassingen ligt niet in Silicon Valley, maar in San Diego. Daar werd in 2001 onder leiding van Craig Venter voor het eerst het volledige genoom van een mens in kaart gebracht. Spectaculair, maar het kostte 100 miljoen dollar. Vandaag, vijftien jaar later, doen ze dat voor 1.000 dollar.»

HUMO De vraag is: wil je dat wel? Wil je weten van welke erfelijke aandoeningen je allemaal drager bent, en wat je dus aan je kinderen kunt doorgeven?

Hinssen «Dit soort evoluties zullen het niveau van ethische discussies op een hoger plan brengen. We staan daar te weinig bij stil. Ik word soms depressief als ik de discussies over onze privacy hoor: ‘Als ik een foto op Facebook post, mogen ze die dan gebruiken in een reclamecampagne?’ Euh, so what? Over tien jaar staan we voor veel zwaardere morele dilemma’s.»

HUMO Dus kun je als jongere net zo goed moraalfilosofie gaan studeren?

Hinssen «Ja. Aan de ene kant heb je de STEM-richtingen, aan de andere kant heb je wat daar haaks op staat: alles wat een creatieve, filosofische of ethische dimensie heeft. Ik heb bij Google geniale mensen leren kennen. Toen ik hun vroeg wat ze gestudeerd hadden, zeiden ze iets als: ‘Ik heb een doctoraat in middeleeuwse geschiedenis.’ Door die studie hebben ze inzicht in oorzaak en gevolg, relaties en patronen, en daarmee kijken ze nu op een andere manier naar problemen. Maar kiezen voor een job waarmee je een tijdelijke voorsprong op de technologie hebt en vervolgens hopen dat je daar voor de rest van je leven een loopbaan op kunt bouwen, wordt verleden tijd.»

HUMO Welke jobs of richtingen bedoelt u dan?

Hinssen «Boekhouding, bijvoorbeeld. Of zelfs rechten. Er bestaan nu al programma’s die je boekhouding doen. Want laat ons eerlijk zijn: dat is het toepassen van regeltjes. Iets wat computers duizend keer sneller doen dan wij. Idem met de advocatuur. Veel advocaten verdienen hun brood door standaardoplossingen aan te bieden: een contract, een scheiding, een regeling voor dit of dat... Voor de Jef Vermassens van deze wereld zal er altijd plaats zijn, maar een computer zal je veel beter legal advice kunnen geven dan een doorsnee advocaat.»

HUMO Zullen robots ook mijn huis verbouwen?

Hinssen «Ze zullen niet alles kunnen. Een goede afwerker – iemand die gyproc of ramen kan plaatsen – zal meer kans op een serieuze job hebben dan iemand die vandaag boekhouding of rechten studeert. En dat is raar, omdat men ons altijd gezegd heeft: ‘Studeer maar iets waarvoor je je hoofd moet gebruiken.’»


Slimmer leren

HUMO Pakken we het in het onderwijs helemaal verkeerd aan in vergelijking met de Verenigde Staten?

Hinssen «Het antwoord is genuanceerder dan: ‘We zijn verkeerd bezig.’ Maar we evolueren te traag, dat zeker. Mijn dochter gaat naar het atheneum in Zottegem, waar het STEM-denken gestimuleerd wordt. Het zit verweven in alles wat ze doen. Maar dat is een uitzondering, met dank aan de persoonlijke visie van de directrice, die recent met een aantal gelijkgestemden naar de westkust van de VS is getrokken om te ontdekken wat er daar gebeurt. Ik zie ook individuele leraars die aanvoelen dat het anders kan en moet.»

HUMO Wat is anders?

Hinssen «Veel mensen kijken naar de problematiek en zeggen: ‘We hebben tablets en een smartboard nodig!’ Maar dat is het domste wat je kunt doen. Je moet nadenken over het curriculum dat je nodig hebt om relevant te blijven. Mijn kinderen hebben nog altijd dezelfde vakken als ik dertig jaar geleden. Maar de wereld is compleet veranderd! Dát is een probleem. De rol van de leraar moet ook veranderen: van iemand die informatie geeft naar iemand die engagement faciliteert. Ik zie een aantal leerkrachten die dat schitterend doen, maar het grootste deel blijft doen wat ze altijd al gedaan hebben.»

'Als je les volgt aan de Khan Academy, bekijken ze wat je al kunt en wat je nog nodig hebt. Zo krijg je specifieke cursussen gericht op jouw noden.'

HUMO Moet die switch niet doorgevoerd worden vanuit de top van onze onderwijsinstellingen?

Hinssen «Als je wacht tot de top het licht gezien heeft, de veranderingen in kaart brengt en programma’s doorstuurt, dan kom je veel te laat. Ik denk dat je beter bij de basis begint. Kijk naar de Khan Academy, die alle lessen van het middelbaar onderwijs heeft omgezet in instructional videos van twaalf minuten die je via YouTube kunt bekijken. Als je een probleem hebt met integralen of op het oplossen van vergelijkingen: het staat daar. De Academy is in 2006 opgericht door Salman Khan, toen hij via het internet wiskundeles probeerde te geven aan zijn nichtje. Hij maakte er een non-profitorganisatie van, gefinancierd door filantropische instanties zoals de Bill & Melinda Gates Foundation. Als je les volgt aan de Khan Academy, bekijken ze wat je al kunt en wat je nog nodig hebt. Zo krijg je specifieke cursussen gericht op jouw noden. Maar praat met mensen van de organisatie en ze zullen je zeggen dat ze via de hard way geleerd hebben dat ze niet met de top van het onderwijs of met lobbygroepen in Washington moesten praten. Dan duurt het twintig jaar voor je iets bereikt. Ze zijn begonnen met de leraren en met de scholen zélf.»

HUMO En waarom moeten onze universiteiten het onderspit delven tegen prestigieuze Amerikaanse universiteiten als MIT, Stanford of Berkeley?

'Scholen moeten over inhoud nadenken, niet over tablets en smartboards. Mijn kinderen hebben nog altijd dezelfde vakken als ik dertig jaar geleden'

Hinssen «Frank Dellaert was een briljant student burgerlijk ingenieur aan de KU Leuven en ging doctoreren aan de Carnegie Mellon University in Pennsylvania. Vandaag is hij de wereldwijde expert op het vlak van zelfvliegende drones en geeft hij les aan Georgia Tech, één van de vijf belangrijkste technologische universiteiten van de VS. Hij besliste vorig jaar om een sabbatical te nemen en gastcolleges te geven aan de KU Leuven. Hij is compleet gedegouteerd naar de VS teruggekeerd. Burgerlijk ingenieurs zitten op de eerste rij in het hele STEM-verhaal, maar hier worden ze nog altijd opgeleid volgens het systeem: blokken, blokken, blokken en vervolgens examens die beslissen hoeveel punten je krijgt. En dan blijkt: ‘Je hebt 13 op 20, proficiat, je bent geslaagd.’ Zo werkten we dertig jaar geleden in de VS, zegt Dellaert, maar nu zien we dat je studenten constant moet bezighouden, coachen, laten werken en laten samenwerken… Dat telt voor 80 procent van je punten, de overige 20 procent verdien je tijdens een gesprek waaruit moet blijken hoeveel je er nu echt van kent.»

HUMO Beseffen onze rectoren dat?

Hinssen «Er is een groot verschil tussen het beseffen en ernaar willen handelen. Het is moeilijk om zo’n mentaliteit te veranderen. Maar ze zullen moeten, want veel studenten gaan denken: waarom zou ik hier nog een opleiding volgen als ik via het internet díé cursus van díé universiteit kan volgen? Het enige voordeel aan studeren in Vlaanderen is de kostprijs: onderwijs is hier spotgoedkoop. Als je naar een universiteit als MIT of Stanford wil, spreken we over een investering van 150.000 à 200.000 dollar per student. Iemand in de VS zei me dan ook: ‘Als je vier slimme kinderen hebt, ben je geruïneerd.’»


Kaskoeien en pipo’s

HUMO Hoe moeten bedrijven zich organiseren in dit geconnecteerde tijdperk?

Hinssen «Google werkt nog altijd als een start-up. Daar zitten allemaal slimme mensen bij elkaar, met veel creatieve vrijheid, maar tegelijk zijn ze zeer outputgedreven. Ze experimenteren constant met alternatieve vormen van samenwerken. Het belangrijkste daarbij is dat er binnen het bedrijf veel informatie vloeit, en dat iedereen daar toegang tot krijgt. Wij zitten vaak nog heel erg in het structuurdenken van het industriële tijdperk, waarbij bedrijven één ding heel goed proberen te doen. Zodra alles flink begint te evolueren, merk je dat dat in bedrijven met klassieke structuren niet snel genoeg gaat. Maar hoe kom je bij een meer netwerkgedreven organisatie uit zonder in chaos te belanden? Het is gemakkelijker gezegd dan gedaan. We zitten met een hele generatie middle managers die eigenlijk alleen maar mensen aan hen laten rapporteren. Dat is een zeer 20ste-eeuwse manier van denken. Maar als iemand het na zeventien jaar hard werken eindelijk tot middle manager heeft geschopt, denkt die ‘Fuck you’ als één of andere pipo plots komt zeggen: ‘We gaan dat vanaf nu anders doen.’»

HUMO Alle bedrijven moeten hun organigram in de vuilnisbak gooien?

Hinssen «Ze moeten op een slimme manier hun netwerk hertekenen. Daarom werk ik ook zo graag met start-ups. Een organigram betekent daar niets. Als je met twintig man een start-up begint, dan weet je heel goed: jij bent de technische expert, jij bent diegene die onze eerste klant moet binnenhalen en jij zorgt ervoor dat er op het einde van de maand nog geld over is. Dat is een netwerk dat op een vlotte manier met problemen omgaat. Maar zodra een bedrijf groeit, verliest het vaak die vloeiende werkwijze. Ze hebben een structuur nodig en gaan daar hoe langer hoe meer op bouwen.

»Bij Google worden creativiteit, innovatie en netwerken enorm aangemoedigd, maar tegelijk zijn er ook afdelingen waar men zegt: ‘Jongens, hier moet niet te veel geëxperimenteerd worden, want hiermee verdienen we veel geld.’ Met Search verdient Google 40 miljard dollar per jaar en dat willen ze vooral zo houden. Die dienst wordt dus strak geleid. Maar tegelijk redeneren ze: ‘Als we ook een volgende Search moeten vinden, hebben we een andere structuur nodig, met kleinere entiteiten.’ En dat is Alphabet geworden, een netwerk van start-ups dat geleid wordt door mensen die strak de visie bepalen, maar zich niet bezig houden met het micromanagement.

'Maker Studios heeft 60.000 YouTube-kanalen en is voor 1 miljard verkocht aan Disney, dat vond dat het die nieuwe speler nodig had om relevant te blijven.'

»Waarom is Google zo succesvol? Eén: ze hebben de cashcows. Twee: ze werken aan wat de volgende cashcows gaan worden. En drie: ze trekken toptalent aan dat onvoorstelbaar enthousiast is om mee te bouwen aan een visie. Het loopt daar vol mensen die het gevoel hebben dat ze impact hebben. En dát is de uitdaging voor veel klassieke bedrijven: ze moeten hun mensen het gevoel geven dat ze mee het verschil maken.»

HUMO Leg dat maar eens uit aan de afdeling human resources.

Hinssen «De hr-managers zijn in de war. Zij zitten nog helemaal in dat hiërarchische patroon van geïndustrialiseerde bedrijven en hebben de tools niet om dat te herdenken. De jongste tien jaar is marketing compleet veranderd. Dat is nu data-driven. Een consument is geen gemiddelde consument meer; het is een unieke consument, van wie merken zoveel mogelijk willen weten. De volgende tien jaar zullen organisaties diezelfde evolutie moeten meemaken. Wat weten bedrijven eigenlijk over hun medewerkers? Waar zijn ze mee bezig? Waarover praten ze? Waarover e-mailen ze? Waarin zijn ze geïnteresseerd? Met die informatie wordt een bedrijf een netwerk van kennis en informatie.

»Nu werken we met een hiërarchie van mensen. Jij hebt een baas aan wie je rapporteert en die rapporteert aan zijn baas. Terwijl je een hiërarchie van werk moet krijgen. Wat zijn de uitdagingen die verwezenlijkt moeten worden? En welk patroon hebben we daarvoor nodig? Als personeelslid zou je dan moeten kunnen zeggen: ‘Ah, dat vind ik tof, daar wil ik aan meewerken.’ En vervolgens zegt iemand: ‘All right, doe maar.’ Maar daarvoor moet je dus eerst tot data-driven organisaties komen.»

HUMO Heeft ons land een minister van Innovatie nodig?

Hinssen «Veel bedrijven voelen: ‘Er gebeurt van alles, het gaat heel snel en we moeten dat serieus nemen.’ Wat doen ze dan? Ze maken iemand verantwoordelijk voor innovatie. De meeste van die mensen raken snel gefrustreerd. Ze zitten in een hokje, voelen wat er verandert, zijn vaak wel mee, maar krijgen van alle anderen te horen: ‘Jij zit daar gemakkelijk in je bureautje, terwijl wij hele dagen koekjes mogen maken.’

»Kijk vervolgens naar de digitalisering van de overheid. Daar is al een paar jaar iemand verantwoordelijk voor. Tien jaar geleden heeft Vincent Van Quickenborne op dat vlak schitterend werk geleverd, maar het was scratching the surface. Hij had geen macht. Hij wist wat er moest gebeuren, maar hij kon het nauwelijks uitvoeren. Hij had een meldpunt waar elke burger kon zeggen wat je beter met computers kon doen. Fantastisch! Maar daar heeft de overheid bijzonder weinig mee gedaan. Vandaag is Alexander De Croo verantwoordelijk voor de digitale agenda. Hij voelt perfect aan wat er moet gebeuren en omringt zich met de juiste mensen. Maar hij heeft geen autoriteit om echte veranderingen door te voeren. Daardoor worden die mensen bijna even gefrustreerd als die innovation manager in de koekjesfabriek.

»Ik was onlangs in Singapore. Dat is even groot als Vlaanderen. Oké, het is geen democratie. Maar ze hebben in kaart gebracht wat er de komende vijftien jaar op technologisch vlak zal veranderen. Ze vroegen zich af wat machine learning, zelfrijdende auto’s, 3D-printing en robots zouden betekenen voor hun onderwijs, hun gezondheidszorg en hun mobiliteit. In elk departement van de overheid zitten nu mensen die daar verantwoordelijk voor zijn. Dan denk ik: ‘Wauw!’»


Wifi in Zwalm

HUMO Wat zou u doen mocht u de CEO van de VRT zijn?

Hinssen «In 1994 kwam ik daar voor de eerste keer. Ik legde toen uit dat ze een website nodig hadden, maar niemand wist wat dat was. Ik werd doorverwezen naar de afdeling Nieuwe Media, wat in de praktijk de afdeling Teletekst was (lacht). Dat is nog maar 21 jaar geleden, wat eigenlijk niets is, toch?

»Bij de VRT wordt nu gedebatteerd over hun rol. Ze zijn op zoek naar hun ziel en vragen zich af hoe ze relevant kunnen blijven voor een volgende generatie. De VRT is volgens mij heel goed geplaatst om te pionieren. Ik vind niet dat de overheid de VRT moet inperken. De BBC neemt sinds jaar en dag het voortouw, doet dat briljant, en wordt daarvoor aangemoedigd door het Britse volk. Terwijl je bij ons nu vooral VRT-bashing hebt. Ook door de commerciële mediagroepen. Terwijl ik denk: ‘Laat de VRT maar proberen, pionieren en innoveren, want niemand heeft al uitgedokterd hoe ze relevant moeten blijven voor jongeren. Als de VRT daarin slaagt, zal iedereen daarvan profiteren.’»

HUMO En wat zou u doen als u de baas was bij Mediahuis of De Persgroep? Hoe moet een bedrijf dat altijd kranten en tijdschriften heeft gedrukt, de shift naar een digitaal bedrijf maken?

Hinssen «Ik weet niet of ik die job wel zou aanvaarden (lacht). Die twee grote groepen doen het vandaag erg goed. We leven in een land waarin veel mensen blijkbaar nog altijd graag op papier lezen. Alleen moet je opletten dat het drukken van papier op een bepaald moment geen molensteen wordt. Er zijn nu mogelijkheden om je publiek digitaal te bereiken, maar het kost enorm veel om die platformen te bouwen. Daarom kopen die bedrijven buitenlandse titels, zodat ze de investeringen op grote schaal kunnen afschrijven. Tegelijk zie ik ook een zekere angst om op het gaspedaal te drukken. Het digitale aanbod van zowel Mediahuis als De Persgroep is nog altijd vrij beperkt. Ik was onlangs bij de Financial Times, waar ze radicaal voor digitaal gekozen hebben. De papieren krant is nog altijd hun vlaggenschip, maar het is meer een icoon, iets waar ze heel trots op zijn. 60 procent van hun inkomsten halen ze uit digitale producten, en bitter weinig daarvan komt uit advertising. Ze maken zich los van hun oude structuren en focussen zich op hun core mission: kwalitatieve content door steengoede journalisten leveren aan – in hun geval – een zakelijk publiek. Dat is durven.»

HUMO Moeten traditionele tv-zenders en productiehuizen shows enkel en alleen voor YouTube maken?

Hinssen «Dat gebeurt al, maar je krijgt vooral nieuwe spelers. Ik ben dol op Maker Studios. Dat is een productiehuis opgericht door millennials die shows maken voor millennials. Ze hebben 60.000 YouTube-kanalen en zijn voor 1 miljard verkocht aan Disney, dat vond dat het Maker Studios nodig had om relevant te blijven. Hier zit je met productiehuizen die geleid worden door een ouder wordende generatie en die zich moeten heruitvinden. Want mijn dochter kijkt zo goed als niet meer naar lineaire televisie.»

'Láát de VRT toch proberen, pionieren en innoveren. Als zij kunnen uitdokteren hoe je relevant blijft voor jongeren, zal iedereen ervan profiteren'

HUMO Nochtans keken 1,8 miljoen Vlamingen – vooral jonge meisjes – naar de finale van ‘K3 zoekt K3’.

Hinssen «Soms zijn dit soort collectieve momenten nog relevant. Bij sport, bijvoorbeeld. Maar dergelijke piekmomenten heb je niet elke week. Het is wel zo dat we meer en meer media consumeren. We doen alsmaar meer op een dag. Gemiddeld spenderen we 31,3 uur aan activiteiten. We kijken naar televisie en scrollen ondertussen door Facebook of we luisteren naar Spotify terwijl we joggen.»

HUMO Worden we niet eenzamer door de technologische evolutie?

Hinssen «Dat is een reëel gevaar. Sherry Turkle schreef daar het boek ‘Alone Together’ over toen haar dochter ging studeren. Eén keer per week aten ze samen, weliswaar elk aan een andere kant van de VS. Ze praatten tegen elkaar via Skype. Turkle merkte dat haar dochter constant geconnecteerd was, maar tegelijk vereenzaamde.

»Toch zie ik ook de voordelen. Mijn dochter heeft een goede band met haar nicht, die is opgegroeid in Tenerife en nu in Andorra woont. Ze haat het om haar kamer op te ruimen, maar als het toch moet, doet ze dat samen met haar nicht, terwijl ze via Skype kletsen. Mijn vader zat vaak drie weken in het buitenland: wij mochten dan af en toe eens met hem bellen, maar niet te lang, want dat waren erg dure gesprekken. Nu leven we in een wereld waarin afstand er niet meer toe doet.»

HUMO Vorige week las ik een onderzoek waaruit bleek: hoe minder we naar Facebook kijken, hoe gelukkiger we worden.

Hinssen «Veertig jaar geleden was er zonder twijfel een gelijkaardige studie die zei: hoe minder je naar televisie kijkt, hoe gelukkiger je wordt. Het maakt ondertussen deel uit van onze maatschappij. Als ouder moet je ervoor zorgen dat je kinderen met die evolutie mee zijn, maar tegelijk moet je ervoor waken dat ze er niet verslaafd aan raken, dat het geen asociale gamers worden die met hun scherm vergroeid zijn. Dat is een opvoedkundige taak voor elk van ons.

»De balans tussen digitaal en niet-digitaal goed krijgen: dát is nu de uitdaging. Je moet met je vrienden blijven sporten, eten, plezier beleven… Ik heb ooit Kevin Kelly mogen ontmoeten, de eerste hoofdredacteur van Wired Magazine en volgens mij de meest geconnecteerde mens ter wereld. Hij heeft een vriend die bij de amish woont. Eén maand per jaar gaat hij daar logeren. Er is geen elektriciteit, laat staan wifi. Misschien ben ik daarom wel in de Zwalmstreek beland (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234