null Beeld

Peter Longerich - Heinrich Himmler

Wie een reis naar het hart van de duisternis wil ondernemen maar geen zin of geld heeft om de Congo op te varen, kan zich aan de lectuur van Peter Longerichs 'Heinrich Himmler' (De Bezige Bij) zetten, een meesterlijke verkenning van de pikzwarte ziel van de Reichsführer-SS. Het boek dient zich aan als biografie, want ja, Himmler was echt een mens. Hij had ouders, broers en drie kinderen bij twee vrouwen. Maar zogauw zijn carrière in het Derde Rijk een vlucht nam, viel zijn bestaan zo goed als helemaal samen met zijn vele, vele politieke rollen in het nazi-universum.

Himmler was een gerateerde soldaat. Hij was te laat geboren (in 1900) om nog aan het front te geraken in de Eerste Wereldoorlog. Binnen Hitlers NSDAP kreeg hij de kans die de geschiedenis hem eerder niet gegund had. Hij werkte zich op tot plaatsvervangend chef van de Schutzstaffel (SS), de kleine ordedienst van de nazipartij. Die bouwde hij uit tot een leger, een uiterst gedisciplineerde zwarte 'orde', door hem persoonlijk geleid met de strengheid en bemoeizucht van een onverdraaglijke studieprefect. Zo mocht geen van zijn mannen trouwen zonder zijn toestemming en zonder dat hij persoonlijk de bruid had gekeurd op haar raskenmerken en vruchtbaarheid.

Toen Hitler eenmaal aan de macht was, begon Himmler allerlei politietaken naar zich toe te trekken of voor zichzelf te creëren, zoals het beheer van concentratiekampen. Uiteindelijk verwierf hij de controle over alle Duitse politiediensten, op die van de Wehrmacht na. Met dit machtige politionele apparaat ging hij de Tweede Wereldoorlog in. Op dit punt wordt Longerichs biografie een nauwgezette en zeer overtuigende reconstructie van de stappen die geleid hebben tot de grote Jodenmoord. Hij weet aan te tonen dat Himmler als individu gewogen heeft op de Endlösung, o.a. door zijn zeer persoonlijke stijl van leidinggeven, maar ook door de dodelijke mix van bevoegdheden die hij naar zich toe wist te trekken. Hij was bijvoorbeeld ook RKF, Reichskommissar für die Festigung deutschen Volkstums. In die rol bracht hij grote migratiestromen van zogenaamde Volksduitsers op gang, Duitssprekende mensen 'van goed ras' uit Midden-Europa, die het Derde Rijk werden binnengehaald om de pas veroverde 'levensruimte' in het oosten te bevolken. Het minderwaardige volk dat daar in de weg zat, Joden, Polen, Oekraïners en noem maar op, liet hij door zijn SS-bendes opruimen.

Longerich heeft tien jaar aan dit boek gewerkt en dat is eraan te merken. Het notenapparaat is een boekwerk op zich en een bron voor de meest onwaarschijnlijke details. Zo heeft hij een notitie van Himmler teruggevonden over... Rumst. Op 19 mei 1940 passeerde Himmler daar op 'excursie'. Hij accepteerde er de overgave van het 'stadje' door de 'brave mannen' van de gemeenteraad. De duivel schuilt in de details, en hij komt soms héél dichtbij.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234