null Beeld

Peter Verhelst - Wij totale vlam

Het failliet van themadagen, actieweken en campagnemaanden. In volle bobcampagne worden amper dronken bestuurders in de gemarineerde kraag gevat, maar de weken erna slalommen automobilisten wel weer duchtig op twee wielen in een walm van spiritualiën.

Met Gedichtendag is het niet anders: die steevast in de buurt van Blue Monday gesitueerde hoogdag loopt iedereen ijverig op versvoeten te rijmen, maar de rest van het jaar wordt de poëzie achteloos in een vergeethoek gedumpt – ongetwijfeld met het oog op een lyrisch morgen. Aan zoveel onrecht valt vast een pakkende sonnettenkrans te wijden, maar veel prettiger is zich te verheugen op ten minste drie van de dichtbundels die ter gelegenheid van Gedichtendag verschijnen: ‘Wij totale vlam’ van ­Peter Verhelst, ‘De baldadige walvis’ van Delphine ­Lecompte (zie hiernaast) en ‘Mens dier ding’ van Alfred Schaffer (zie later).

Voor de cover van ‘Wij totale vlam’ leende Peter Verhelst de derde foto uit de serie ‘Godspeed’ van Katrien Vermeire, die naar Tennessee trok om de dans van vuurvliegjes vast te leggen. Die glimmende wemeling, de weergave van een paringsritueel, is een poging om het onvatbare te vatten en intussen schoonheid te genereren. ‘t Is duidelijk dat de dichter hetzelfde betracht – maar dan in woorden, zij het noodgedwongen: het voorlaatste gedicht eindigt veelbetekenend met de vraag ‘Zal er ooit iemand zijn die – alsof hij aan dezelfde ziekte lijdt – zonder woorden zal weten wat ik bedoel?’ Verhelst heeft wel vaker niet genoeg aan woorden, ’t is een dichter die de dialoog met andere disciplines aangaat, schildert met woorden, en beelden in een choreografie dwingt.

Misschien is het ook die wrevel met de beperkingen van zijn discipline die Verhelst in deze bundel opnieuw meer richting experiment drijft. ’t Is een kwestie van smaak, maar mij is de toegankelijker Verhelst van ‘Nieuwe sterrenbeelden’ dierbaarder. Maar goed, van een kunstenaar die schept vanuit de vernietiging en met het nakende einde immer in het vizier, valt niet te verwachten dat hij kiest voor het status quo. En er valt meer dan genoeg te genieten in ‘Wij totale vlam’, vooral in het lange ‘...nooit was en zal zijn’, van het beste wat Verhelst ooit dichtte.

Ook de cyclus ‘Blijf’, halverwege de bundel, beklijft. Hier registreert Verhelst, anders dan de fonkelende voorpret fotograferende Vermeire, de herinnering aan de paringsdans. Net als in wel meer gedichten in ‘Wij totale vlam’ raakt hij aan de broosheid van geluk, de noodlottigheid van verlies, de onbetrouwbaarheid van beloftes – tot de tot schuimbekken nodende vaststelling: ‘Het is zo moeilijk je tedere dingen op een tedere manier te herinneren.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234