null Beeld

Peter Vermeersch - Ex. Over een land dat zoek is

Wanneer slavist en politiek wetenschapper Peter Vermeersch de bron van zijn obsessie voor Oost-Europa zoekt, komt hij bij de vallende Muur uit: in zijn late tienerjaren was Oost-Europa all around in het nieuws. In het zog van die Muur viel toen ook Joegoslavië in stukken uit elkaar. Dat ging met een oorlog en vele doden en dus ontelbare littekens gepaard.

Vermeersch heeft de afgelopen jaren geregeld in de Balkan gereisd en heeft in zijn verslag, dat ‘Ex. Over een land dat zoek is’ (De Bezige Bij) heet, vooral oog voor het resterende littekenweefsel.

Vermeersch is ook dichter, en dat zullen we gelukkig geweten hebben: ‘Ex’ grossiert in fraaie formuleringen. Gebak uit Kosovo, hem aangeboden door Kosovaren in Brussel, levert dit op: ‘Ik proefde een zoete vorm van migratie.’ En maar een pagina verder lokt het voor ons zo vreemde, ontregelende woordbeeld van het Albanees dit beeld uit: ‘Iemand die azerty heeft zitten typen op een qwertyklavier.’

Dat zijn kersen op een goed gebakken taart, want de wetenschapper Vermeersch loopt interessante vragen achterna. Geen al te ingewikkelde trouwens – in zijn brede kijk op kennisverwerving laat hij het toeval toe en is een goeie babbel ook al onderzoek. Ergens noemt hij zijn aanpak ‘intuïtieve etnografie’, een iets te duur woord voor dit geïnformeerde reisverslag, vind ik. Dan liever die zin waarin hij zichzelf als ‘correspondent van het alledaagse’ omschrijft. Hier is Vermeersch in Sarajevo, twee decennia ná de oorlog. ‘Door open ramen hoor ik de borden die op tafel worden gezet, de televisietoestellen die aanstaan, het water dat kookt, het kind dat zingt. Ik hoor het mooiste geluid van een stad op zomerdagen: het geluid van mensen die wonen.’

Vermeersch portretteert een regio voornamelijk via ontmoetingen met ‘gewone’ mensen, die overigens verrassend vaak iets ongewoons blijken te hebben. Het algemene beeld stemt niet vrolijk door de deplorabele economische situatie. Langs een fietspad aan de Donau in Servië ziet hij volgend opschrift op een bord, mét smiley: ‘Ergens in Servië beland zonder geld op zak? Maak je geen zorgen. Voor de plaatselijke bewoners is deze toestand volstrekt normaal :)’.

Kosovo, Servië, Bosnië, Montenegro, Macedonië, Kroatië, Slovenië... Vermeersch heeft genoeg te doen in dit grondig versplinterde land. Ergens en cours de route, in Kroatië, vraagt hij zich af hoe je dit ex-oorlogsland nu eigenlijk moet bezoeken: geniet je gewoon van de schoonheid of denk je toch ook aan het recent verspilde bloed? Er is nu een alternatief: geniet van het land met ‘Ex’ onder de oksel, want Vermeersch is een goede gids, dichterlijk ondwingend.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234