null Beeld

'Philomena' in Vlaanderen: moeders op zoek naar hun kind

‘Philomena’, de nieuwe film van Stephen Frears, is voor honderden Vlaamse vrouwen een pijnlijk déjà-vu: in katholiek Vlaanderen werden ongewenst zwangere meisjes tot in de jaren ‘80 gedwongen om hun baby af te staan. Humo ging kijken met Rita Schouppe, NV-A-schepen uit Borsbeek, die na 43 jaar haar - Franstalige - zoon terugvond.

Annemie Bulté

De film ‘Philomena’, die vorige week genomineerd werd voor een Oscar voor Beste Film, vertelt het verhaal van de Ierse Philomena Lee die als tiener zwanger raakt en in 1952 van een zoontje bevalt in het klooster ‘Roscrea’. Het kind wordt door de nonnen verkocht aan een rijk Amerikaans echtpaar. Als de oudere Philomena (grandioze rol van Judi Dench) haar zoon vijftig jaar later tracht terug te vinden, krijgt ze weinig medewerking van de nonnen van Roscrea, die de oude adoptiedossiers in hun tuin hebben opgestookt om alle sporen uit te wissen.

Het scenario had zich net zo goed in Vlaanderen kunnen afspelen, waar tot in de jaren ‘80 katholieke tehuizen voor ‘gevallen’ meisjes bestonden. Zwangere meisjes werden er vaak weggestopt door hun familie en gedwongen om afstand te doen van hun baby voor adoptie.

Chantal Vranken, die in 1978 in het tehuis Tamar in Lommel verbleef, getuigt: «De meisjes werden constant door de zusters vernederd. Je was een ‘hoer’ die alleen maar dacht aan seks, en je verdiende het niet om moeder te zijn.

»Het was niet zo dat ze van de ene dag op de andere zeiden dat je je kind moest afgeven. Ze masseerden het er in, door je in te prenten dat je te jong was om moeder te zijn en dat ‘het schaap in uw buik’ beter af was bij een getrouwd stel. In de zeven maanden dat ik er verbleef zag ik zwangere meisjes komen en gaan. Ze verdwenen van de ene dag op de andere, wellicht om te bevallen. Ze kwamen niet meer terug en er werd ook niet meer over gesproken.»

Vandaag zijn nog altijd honderden geboortemoeders in Vlaanderen op zoek naar het zoontje of dochtertje dat hen destijds werd afgepakt, maar de zoektocht is moeilijk: veel illegale adoptiedossiers werden vernietigd, geboorteakten werden vervalst.

Rita Schouppe, NV-A-schepen uit Borsbeek, is één van die gelukkigen die er in slaagde om haar zoon terug te vinden. of liever: de zoon vond hààr terug.

Rita Schouppe «Vorig jaar in april kwam ik ‘s nachts thuis na een avondvergadering en vond ik een brief tussen de post. Van bij de eerste regels wist ik dat het van hem kwam. Ik wist dat hij Eric heette, meer niet. Ik was in al die jaren al zo vaak naar mijn eerste zoon op zoek gegaan, maar alle sporen liepen dood. Altijd was ik blijven hopen dat ik ooit zo’n brief zou krijgen.»

Haar zoon Eric «Ik wilde vooral weten waar ik vandaan kwam. Ik wilde het gezicht kennen van de persoon op wie ik leek. De grote vraag was ook: Waarom had ze me achtergelaten? Maar ik ben nooit kwaad geweest. We kennen elkaar nu negen maanden en hebben intensief contact. Het is net een sprookje, maar dan echt gebeurd.»

Bekijk de trailer van 'Philomena':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234