Piet De Praitere ('De twaalf' en 'Bevergem'): 'Ik geloof nogal in de positieve kracht van negatief denken'

Piet De Praitere doet op zijn 56ste eindelijk waar hij altijd al van droomde: acteren. Dankzij ‘De twaalf’ en ‘Bevergem’ komt hij tegenwoordig elke week bij twee miljoen mensen ongevraagd de huiskamer binnen.

Tussen al die bedrijven door gaat het ook over acteren. De Praitere is momenteel te zien in de Eén-reeks ‘De twaalf’, waar hij in de huid van jurylid Noel kruipt, een rockfotograaf met financiële problemen. Op dezelfde zender lopen ondertussen ook herhalingen van ‘Bevergem’, de reeks waarin De Praitere schittert als Claude Delvoye, de sjoemelende OCMW-voorzitter van het fictieve West-Vlaamse dorp.

Piet De Praitere «Ik vind het vreemd wanneer mensen het nu plots over mijn doorbraak als acteur hebben. Maar ik begrijp het wel. Mensen hebben me vijfentwintig jaar als stand-upcomedian op het podium zien staan. En nu ontdekken ze plots dat ik blijkbaar ook kan acteren. Terwijl dat altijd al mijn eerste liefde is geweest.»

Alleen was het niet zo vanzelfsprekend om die liefde ook te consumeren.

De Praitere «Ik groeide op in een gezin met acht kinderen en in een tijd waarin het nog niet zo vanzelfsprekend was dat een van die acht plots toneel ging studeren. We moesten zo snel mogelijk 'opbrengen'. School was van secundair belang. Dus volgde ik braafjes een opleiding tot meubelmaker. Nu vind ik dat een mooi beroep. Maar destijds voelde ik me vooral gefrustreerd omdat ik die richting moest volgen.»

Eens afgestudeerd belandt De Praitere tijdens zijn burgerdienst in het sociaal-cultureel werk. Hij verhuist naar Leuven en haalde daar uiteindelijk toch een diploma hoger onderwijs sociaal-cultureel werk.

De Praitere «Ik heb dat diploma eigenlijk enkel en alleen gehaald om aan mijn ouders te bewijzen dat ik geen houtbewerker was.»

- Had u de droom om acteur te worden ondertussen opgeborgen?

De Praitere «Neen, integendeel zelfs. Ik heb in die periode Greta Van Langendonck leren kennen. Een grote ster in de jaren zeventig en tachtig die de droom koesterde om een theateropleiding te starten voor mensen zoals ik, die buiten het reguliere circuit vielen. Dat heeft me uiteindelijk ook een diploma opgeleverd, ook al was het er dan één dat Greta zelf had gemaakt. (lacht)

»Ik heb heel veel aan die opleiding gehad, ook als comedian. Want je materiaal mag inhoudelijk nog zo goed zijn, je moet het ook nog kunnen bréngen, anders loopt het fout. Bij Greta heb ik geleerd hoe ik op een podium moet staan, hoe ik gebruik moet maken van die ruimte.»

- Maar tot een doorbraak als acteur is het toen niet gekomen?

De Praitere «Neen, Greta had op dat moment al min of meer afscheid genomen van het theater. Het waren de beginjaren van VTM en ze kreeg daar veel kansen. Ze heeft wel even geprobeerd me daarin mee te nemen maar dat was niet makkelijk. Als pas gestarte commerciële zender wil je je eerste fictiereeksen niet volstoppen met enigszins wereldvreemde en totaal onbekende acteurs.»

De Praitere trok in Leuven ook vaak op met Bart Vanneste - beter bekend als zijn alter ego Freddy De Vadder - en Gunter Lamoot. Het trio schrijft zich in voor een comedywedstrijd op Studio Brussel, wint die ook en wordt door Kamagurka onder de vleugels genomen. De Praitere komt met het typetje 'Etienne met het open verhemelte' op de proppen en mag mee met Kamagurka op tournee.

De Praitere «Ik had nog nooit op een podium gestaan en moest in Rotterdam plots voor tweeduizend man spelen. De bal ging aan het rollen, en tijd voor acteren en theater was er van dan af eigenlijk niet meer.»

- Hebt u daar spijt van?

De Praitere «Neen, spijt is niet interessant. Als je van spijt vertrekt blijf je altijd gefrustreerd achter. Waarom zou ik ook spijt hebben? Ik heb als stand-upcomedian fantastische dingen beleefd. Ik ben met mijn gat in de boter gevallen. Al had ik het comedian zijn misschien wel wat vaker met acteren moeten combineren.

»Het is een moeilijk circuit. Er zijn enorm veel goede acteurs en actrices en maar een beperkt aantal goede rollen.»


Bekijk de trailer van 'Bevergem'

- Stoot u op vooroordelen wanneer u als comedian auditie komt doen?

De Praitere «Die zijn er natuurlijk wel. Mensen gaan er vaak van uit dat je als comedian enkel humoristische rollen kan spelen. Al is dat geleidelijk wel veranderd. Door types als Ricky Gervais bijvoorbeeld, die het tegendeel bewijzen.

»Niet alleen die vooroordelen zijn een probleem. Er wordt voor de invulling van rollen ook vaak gekeken naar de theaterwereld. Regisseurs en productiehuizen zijn daar continu op zoek naar interessante acteurs. En mij zullen ze daar niet zo snel tegen het lijf lopen.»

De Praitere mocht uiteindelijk toch laten zien wat hij als acteur in zijn mars had, in ‘Bevergem’. Een reeks waarbij hij van bij het prille begin betrokken was.

Een fantastische manier van werken", zegt De Praitere. Maar hij herinnert zich vooral de allereerste ‘Bevergem’-visie voor een select gezelschap van rechtstreeks betrokkenen.

De Praitere «Na afloop had ik zin om onder een lakentje te kruipen en me te verbergen voor de wereld. Al had dat ook te maken met de omstandigheden. Het geluid was niet goed, er viel te veel zonlicht op het scherm, er waren geen ondertitels. Ik ben daar buitengestapt en heb meteen tegen een paar aanwezigen gezegd: 'Jongens, dit komt niet goed.' Waarna die natuurlijk goesting hadden om op mijn gezicht te slaan. (lacht)

»Ik zit nu eenmaal zo in elkaar. Tot iets er echt staat, ben ik altijd heel argwanend. Ik denk niet snel: dit gaat fantastisch zijn. Ik geloof wat dat betreft nogal in de positieve kracht van negatief denken. Al had ik er in het geval van ‘’Bevergem voor mijn doen behoorlijk wat vertrouwen in. Omdat het een project was dat van onderuit is gegroeid. Met inspraak van iedereen die er bij betrokken was.»

- Is dat ook het geheim achter ‘De twaalf’? Regisseur Wouter Bouvijn vertelde een paar weken geleden in deze krant dat ook in die reeks de acteurs een behoorlijke vinger in de pap hadden bij het invullen van hun rol.

De Praitere «Wanneer we bepaalde dingen niet realistisch vonden of dialogen niet gezegd kregen werd daar met de scenaristen over gepraat. Iedereen kon zijn of haar rol op die manier bijschaven. Die democratische inbreng is wat mij betreft heel typisch voor de Vlaamse reeksen die nu hoge ogen gooien.»

- Hoe verliep uw voorbereiding op de rol van jurylid in ‘De twaalf’?

De Praitere «Chaotisch. (lacht) Een week voor ik in première ging met mijn vorige zaalshow, moest ik auditie komen doen. Ik ben daar heel gestrest aangekomen. Ik had de tekst die ik moest brengen zelfs niet kunnen bekijken. Maar misschien heb ik net daardoor een bepaalde indruk gemaakt waarvan de makers dachten: daar kunnen we wel iets mee.

»Ik heb in de aanloop naar de draaiperiode wel vaak over het personage van Noel nagedacht. Hij heeft de top bereikt als rockfotograaf, mocht foto's maken van U2 en David Bowie en zit nu door allerlei omstandigheden financieel aan de grond. In zo'n jury gaan zitten moet voor iemand als Noel de hel zijn.»

- Waarom?

De Praitere «Omdat je tijdens zo'n proces heel veel tijd krijgt om over jezelf na te denken. Het lijkt me heel frustrerend om in zo'n jurybak te moeten gaan zitten om over het leven van een ander te oordelen, terwijl je zelf tot over je oren in de shit zit.»

- Bent u, bij wijze van voorbereiding, een kijkje gaan nemen in zo'n rechtszaal?

De Praitere «Toevallig liep er tijdens de draaiperiode in één van de andere zalen een correctioneel moordproces. Een man had zijn vrouw onthoofd om haar te verlossen van de duivel die volgens hem in haar lichaam zat. Een gruwelijk verhaal. Hij had haar hoofd ook nog een tijd bijgehouden. Thuis, op zijn keukenaanrecht om nog af en toe eens met zijn vrouw te kunnen praten.

»Ik vond dat heel confronterend. Je krijgt in die rechtszaal een heel pijnlijk verhaal te horen. Je ziet die familie van het slachtoffer op die eerste banken zitten. En tegelijk lopen daar constant mensen binnen en buiten. Zelfs de grootste idioot kan daar op een stoel komen zitten in de hoop wat smeuïge details te sprokkelen. Ik vond dat heel denigrerend voor alle betrokkenen.»

- Heeft ‘De twaalf’ u aan het denken gezet over het principe van zo'n assisenproces?

De Praitere «Ik vind dat een heel moeilijke discussie. Is het interessant dat je het definitieve oordeel in zo'n zaak overlaat aan twaalf burgers of voer je dat idee beter af? Als die burgers goed geloot zijn en er is een gezonde mix van karakters en intelligentie dan is het een interessant systeem. Maar als je een jury hebt die het geen fluit interesseert dan wordt het plots een ander verhaal. Het kan ook zijn dat zo'n onervaren jury het gewoon niet snapt. Of zich laat beïnvloeden door de redevoeringen van de advocaten. Dan is dat een ramp voor wie in de beklaagdenbank zit.»

De Praitere mag dan nu vooral in de kijker staan als acteur, hij blijft ook als comedian op het podium klimmen. Meer nog, de komende maanden toert hij Vlaanderen rond met ‘Ik ben Piet en ik heet Pierre’, een gloednieuwe voorstelling over ouder worden, sterven en hoe we daarmee om gaan.

- Worstelt u met dat ouder worden?

De Praitere «Het houdt me wel bezig. Ik ben fucking 56 jaar. Zo heel veel tijd is er niet meer. Ik zit in de herfst van mijn leven. Ook al word ik negentig jaar, de beste helft van mijn leven is voorbij. De wetenschap heeft er dan misschien wel voor gezorgd dat we ouder worden, maar is de kwaliteit van ons leven daardoor verbeterd? Is het zo interessant om oud te worden? We zijn daar eigenlijk niet op voorzien.

»Hoe meer ik over het thema lees hoe duidelijker het wordt dat ik eigenljk al in de blessuretijd zit. In een normale, natuurlijke omgeving, was ik al lang gestorven.

»Alleen worden we daar liever niet mee geconfronteerd. Onze samenleving kan gewoon niet omgaan met sterven en doodgaan. Ik heb een zus verloren toen ik acht jaar was. Mijn grootouders zijn gestorven, toen ik nog een kind was. En telkens nam mijn moeder me mee. Om te kijken naar dat levenloze lichaam. Om er aan te voelen ook. Dan besef je echt: die mens is er niet meer. Ik vind dat een goede manier om afscheid te nemen van iemand.»


Bekijk de trailer van 'De twaalf'

- Heeft de dood van uw zus u getekend?

De Praitere «Ja, al ben ik dat pas heel laat gaan beseffen. Haar dood was een donkere wolk boven ons gezin. Een wolk die nooit meer weg trekt. Natuurlijk breekt de zon daar wel af en toe door maar toch heeft haar dood mijn leven bepaald. Ik ben bijvoorbeeld een enorme hypochonder. Bij het minste pijntje ga ik ervan uit dat ik maximaal nog drie maanden te leven heb. Pas recent heeft iemand me uitgelegd dat dat eigenlijk perfect normaal is. Mijn zus is jaren ziek geweest voor ze uiteindelijk is gestorven. Ik ben opgegroeid met dat ziektebeeld. Natuurlijk heeft dat invloed. Ik heb lang geprobeerd dat te verdringen, maar vroeg of laat word je daar toch mee geconfronteerd.

»Ik ben tijdens het schrijven van mijn nieuwe voorstelling ook gaan nadenken over het geloof. Ik geloof niet in God, maar soms mis ik hem wel. Het lijkt me wel fijn om gelovig te zijn. Het is iets waar je altijd naar terug kan grijpen als het moeilijk gaat.»

- Ziet u zichzelf in zo'n situatie ook opnieuw op de kerkbanken zitten?

De Praitere «Neen, maar ik vind het wel interessant om over na te denken. (zwijgt even) Weet je, eigenlijk zijn wij als mensen heel pretentieus. We denken alles te weten, alles te kunnen verklaren en alles op te kunnen lossen. Maar dat is niet zo. Kijk naar wat er nu met het klimaat gebeurt.

»Ik denk dat veel mensen niet beseffen wat er momenteel aan het gebeuren is. De mensen die het beleid voeren zijn niet geïnteresseerd in gewone mensen. Het middenveld valt weg. We verliezen steeds meer terrein. Onze democratische instellingen dreigen verloren te gaan. Het wordt stilaan gevaarlijk.

(op dreef) »We hebben nood aan een nieuw politiek systeem. Waarbij beleid niet langer gevoerd wordt door politici maar door burgers die hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Zoals we vroeger onze legerdienst moesten vervullen. Vier jaar verplicht het parlement in. Ik weet niet of dat een goed idee is, maar er moet wel degelijk iets nieuws komen. We zitten op een dood spoor.»

- Dat klinkt als een politieke eindjaarsconference in wording.

De Praitere «Dat is niets voor mij. Mijn humor moet tijdloos zijn en ergens ook vrijblijvend. Maar in een andere vorm, een theaterproductie bijvoorbeeld, zou zo'n boodschap wel kunnen. Het probleem is dat ik nog zoveel dingen wil doen: acteren, boeken schrijven, een televisiereeks bedenken, schilderen ook en muzikant worden. En dat allemaal in blessuretijd.»

- Waarom die dadendrang? Omdat u iets wil nalaten?

De Praitere «Neen. Absoluut niet. Waarom zou je dat willen? Mijn boek ligt tegenwoordig in verschillende bibliotheken, telt dat? Mensen die kinderen op de wereld zetten om te voorkomen dat ze alleen en eenzaam oud zouden worden. Ik vind dat egoïstisch. Ik heb niet persé de drang om me voor te planten. Ik vind het vreemd dat daar vragen over gesteld worden. Het is gewoon zo gelopen. Er zijn geen kinderen. Het heeft geen zin daar lang bij stil te staan. Wat ik eerder al zei: spijt is niet interessant.

»Maar om op je vraag terug te komen, ik hoef niets na te laten. Ik wil gewoon een tof leven leiden. Een leven waarin ik creatief kan bezig zijn. Als muzikant bijvoorbeeld. Ik ben daar vroeger veel mee bezig geweest en ik speel nog steeds elke dag gitaar.»

- Treedt u soms op?

De Praitere «Neen, ik doe dat alleen voor mezelf. Ik wil er niemand mee lastig vallen. Maar soms sta ik tijdens concerten wel te denken: 'Fuck man, ik ben een veel betere gitarist dan die gast.' Misschien moet ik niet meer beter worden, maar moet ik de dingen die ik doe gewoon wat minder afgelikt durven brengen.

»Kamagurka is daar een meester in. Ik heb op dat vlak veel aan hem gehad. Hij heeft me geleerd om niet op zoek te gaan naar humor. Je moet nooit grappig proberen te zijn. De dag dat je dat probeert ben je niet meer interessant.»

© De Morgen

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234