null Beeld

Play

Het ijzersterke openingstafereel van 'Play', een prent van uitmuntende Zweedse makelij, ontvouwt zich op één van de griezeligste locaties die we ons kunnen voorstellen: een kolossale, uit verschillende levels bestaande, übercleane shopping mall.

Erik Stockman

Traagjes zoomt de camera in op twee jonge kinderen, die rustig ronddwalen in dit naargeestige, uit roltrappen, vitrines, en koudmakend neon opgetrokken oord. Vervolgens zwenkt de camera vijf centimeter naar links – een poepsimpele, maar briljante ingreep – en ineens merken we dat de twee kinderen vanachter een gigantische plant in de gaten worden gehouden door – oeioeioei! – vijf zwarte hangjongeren.

Wat volgt is een onrustwekkende scène waarin de hangjongeren de twee kinderen op de schouder tikken en hun iPhone proberen af te pakken – niet met duwen en trekken, maar door hen verbaal te overbluffen ('Hè, hoe kom je aan die telefoon? Mijn kleine broer had dezelfde, maar iemand heeft hem gestolen!'). Tot daar de even geniale als onheilspellende proloog.

Even later maken we het wrede psychologische machtsspelletje een tweede keer mee, wanneer de hangjongeren twee scholieren en hun Aziatische vriendje in de val laten lopen. Het komt tot een vreemde toenadering – het groepje trekt samen door de lijstergrauwe buitenwijken van Göteborg naar de klamme naaldbossen rond de stad, waar het trieste eindspel zich voltrekt.

Het rare is dat de drie slachtoffertjes onderweg geen enkele poging wagen om het op een lopen te zetten; je zou hun gedrag zelfs slaafs en onderdanig kunnen noemen. 'Wie is er nu ook zo dom om z’n iPhone aan vijf zwarte hangjongeren te laten zien?' gooit één van de zwartjes de drie kinderen voor de voeten – alsof hij de schuld op hén afwentelt.

Regisseur Ruben Östlund, die het idee voor 'Play' uit de krant haalde, gedraagt zich tijdens de merkwaardige odyssee van de kinderen als een koele observator – hij zit er geen pedagogische boodschap of wereldbeschouwende zedenles in te mokeren, maar laat zijn camera gewoon volgen en registreren.

Wel zit de cineast je aldoor subtiel te prikkelen en uit te dagen – door bijvoorbeeld te tonen hoe de hangjongeren heel sluw omspringen met het stereotiepe beeld dat wij, naïeve westerlingen, van hen hebben ('Vrees ons! We zijn zwart, dus gevaarlijk!'), en door de volwassenen – bange blanke mensen – af te schilderen als onverschillige lafaards.

'Play' is misschien niet de vrolijkste crowdpleaser van het jaar, maar anderzijds kun je niet anders dan diep onder de indruk raken van de geraffineerdheid van het script, het prachtige naturel van de jonge hoofdacteurs en het fraaie camerawerk.

De lang aangehouden scènes, en het meesterlijke gebruik van het beeldkader, ademen de klasse van Michael Haneke, terwijl de droogkomische toets herinneringen oproept aan de parels van Roy Andersson('You, The Living'). U heeft het begrepen: moddervette aanrader.

Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234