Politiek en sociale media: hoe alle partijen een click zoeken met de kiezer (en hoe 10.000 Indiërs CD&V-fan werden)

Hoe bereikt Bart De Wever 152.000 mensen op Facebook? Waarom zijn 10.000 Indiërs fan van CD&V? En wat hebben onze politici van Trump geleerd? De jacht op likes.

'Bij de gemeenteraads verkiezingen gaat het nog altijd om Jan, Piet en Pol. Maar bij de federale verkiezingen van 2019 zal het verschil via sociale media worden gemaakt'

Gert Van Mol en zijn consultingbureau Groep G begeleidden CD&V van oktober 2017 tot juni 2018. CD&V zette de samenwerking stop nadat in de pers was uitgelekt dat de partij meer dan 10.000 Indiase Facebookfans had, op een totaal van zo’n 36.000. ‘Waarschijnlijk gekochte fans van een of andere clickfarm,’ opperden experts. De partij zelf hield het bij ‘een advertentieblunder’, ontkende dat er fans waren gekocht, en schoof de verantwoordelijkheid in de schoenen van Gert Van Mol. De externe consultant, voordien negen jaar aan de slag bij The Wall Street Journal, leerde de partij de ins en outs van Facebook en Google. Hij gaf meer dan 140 lessen aan partijkopstukken en -medewerkers over hoe ze potentiële kiezers gerichter konden bereiken met gepersonaliseerde boodschappen. ‘Maar met het India-incident heeft CD&V in de eigen voet geschoten,’ zegt Van Mol. ‘Het is ontstellend hoe weinig digitale kennis ze hebben.’

Worden verkiezingen tegenwoordig online gewonnen? Donald Trump beweert van wel. Zijn campagneteam huurde het bedrijf Cambridge Analytica in, dat de Facebookgegevens van 87 miljoen Amerikaanse stemgerechtigden verzamelde – zonder hun toestemming – en hen op basis van psychologische profilering bestookte met gepersonaliseerde propaganda. Hetzelfde bedrijf speelde ook in het brexitreferendum in Groot-Brittannië een doorslaggevende rol door mensen met eenzijdige informatie te bombarderen. Maar ook Barack Obama deed tijdens zijn presidentscampagne via sociale media al aan microtargeting: de boodschap afstemmen op de individuele kiezer.

Ook in Vlaanderen duwt de digitale technologie onze politieke partijen meer en meer in de richting van microtargeting. Commerciële bedrijven gebruiken de techniek al langer om hun producten te promoten bij de juiste klanten. Nu ontdekken Vlaamse politici dat ze die net zo goed kunnen toepassen om hun politieke ideeën bij potentiële en zwevende kiezers te krijgen.

Gert Van Mol «Bij de gemeenteraadsverkiezingen gaat het nog altijd om Jan, Piet en Pol die elkaar kennen en tegenkomen op het voetbal, maar bij de federale verkiezingen van 2019 zal het verschil via sociale media worden gemaakt.

»Voor het eerst hebben politici rechtstreeks contact met de kiezer, zelfs zonder dat ze ervoor hoeven te betalen. Je kunt met één muisklik een hele groep gelijkgestemden bereiken met je boodschap. Er worden allerlei apps en tools ontwikkeld die de manier van politiek bedrijven zullen veranderen. Partijen als de N-VA, Vlaams Belang en Groen staan het verst. De traditionele partijen zijn nog volop aan het leren.»

HUMO Waarom doen politieke partijen zo geheimzinnig over hun onlinecampagnes?

Van Mol «Ze voelen aan dat sociale media van ontzettend belang zijn en hopen de anderen een stap voor te blijven door in stilte te investeren. Zo mocht niemand weten dat CD&V een externe consultant had ingeschakeld, ik moest een soort geheim wapen zijn.

»Daarnaast is campagne voeren via Facebook in een slecht daglicht gekomen door het schandaal rond Cambridge Analytica. Politici blijven liever zo ver mogelijk weg van die negatieve beeldvorming.»

HUMO Hoe bent u bij CD&V terechtgekomen?

Van Mol «Een dame bij UNIZO zei dat ze me in contact wilde brengen met ‘iemand die me absoluut nodig had.’ Twee dagen later kreeg ik een mail van CD&V-voorzitter Wouter Beke, met de vraag om eens te komen praten.

»Toen ik langsging, wilde hij weten wat ik hem kon bieden. ‘Net voor jij binnenkwam, zat hier iemand van een groot reclamebureau met een powerpointpresentatie, over wat zij met sociale media kunnen bereiken,’ zei Beke. Hij vertelde dat hij een tekst had geschreven over de scouts, waar zijn kinderen bij zitten, en dat hij had geprobeerd om die via Facebook te promoten. Dat wil zeggen dat je betaalt om je boodschap bij een groter publiek te krijgen, ook bij mensen die je niet volgen. Dat was niet zo goed gelukt. Ik ben toen naast Wouter Beke gaan zitten om hem te tonen welke knopjes hij daarvoor moest indrukken.»

HUMO Hoe moet dat dan, zo’n tekst promoten?

Van Mol «Het is belangrijk om je boodschap bij de mensen te krijgen die er het meest ontvankelijk voor zijn, dus moet je de juiste doelgroepen instellen. In de tool voor adverteerders heeft Facebook zelf honderden verschillende doelgroepen afgebakend: op basis van geslacht, leeftijd, regio, interesses en klikgedrag. Het onderwerp ‘Kerstmis’ is bijvoorbeeld een doelgroep: daarin komen alle mensen terecht die berichten over Kerstmis posten, liken of gewoon maar aanklikken om te lezen, of die bijvoorbeeld veel vrienden hebben die van Kerstmis houden. Als je een winkel hebt met etenswaren die populair zijn rond de kerstperiode, kun je op die manier rechtstreeks gaan adverteren bij alle mensen die ooit interesse voor Kerstmis hebben getoond. Je kunt dat aanvullen met andere parameters, bijvoorbeeld ‘mannen en vrouwen van 25 tot 45 jaar’ en ‘wonende in de regio van Antwerpen.’ Zelf weet je als Facebookgebruiker niet in welke doelgroepen je gestopt wordt, je zal alleen op je tijdlijn af en toe een advertentie over kerstmis te zien krijgen.

»Wouter Beke had voor zijn artikel over de scouts de doelgroep ‘CD&V’ ingesteld. Dat is niet interessant, want die zieltjes zijn reeds gewonnen. Je spreekt beter mensen aan die nog twijfelen of die over te halen zijn, en dus stelde ik voor om de doelgroep ‘Bart De Wever’ in te vullen. Beke was stomverbaasd: ‘Mag ik dat dan doen?’ Ik heb die doelgroep toen nog aangevuld met Artsen Zonder Grenzen en andere verenigingen waarvan de leden de scouts een warm hart toedragen. Twee dagen later kreeg ik telefoon: het artikel had tienduizenden mensen bereikt, terwijl de posts van Beke normaal maar enkele duizenden mensen bereiken. Ze waren zodanig onder de indruk dat ze me een contract aanboden.»

HUMO Hoe word je als politicus een doelgroep op Facebook?

Van Mol «Er zijn maar twee Vlaamse politici die een doelgroep op Facebook zijn: Bart De Wever en Guy Verhofstadt. Het zijn niet de adverteerders die bepalen wie of wat een doelgroep vormt, dat bepaalt Facebook zelf, op basis van het potentiële bereik. Bart De Wever heeft een potentieel bereik van 152.590 mensen. Je hoeft geen fan te zijn van de Wever om deel uit te maken van zijn doelgroep. Misschien heb je een foto over de marathon in Antwerpen geliket waarin Bart De Wever getagd is. Je kunt als adverteerder dus rechtstreeks gaan communiceren met een groep van 150.000 mensen die ‘iets’ hebben met Bart De Wever.

»Verhofstadt heeft een potentieel bereik van 567.580 mensen, omdat hij ook Europese bekendheid geniet. Maar dat is peanuts in vergelijking met kanonnen als de Franse president Emmanuel Macron, die een bereik heeft van bijna 6 miljoen mensen, of Donald Trump met 69 miljoen.»

HUMO Hoe komt het dat populaire politici als Maggie De Block, Theo Francken en Hilde Crevits geen doelgroep zijn?

Van Mol «Er is een ongeschreven regel dat je pas een doelgroep kunt worden als je pagina minstens 15.000 fans heeft. De pagina van Bart De Wever had snel meer dan 15.000 fans, nu zelfs 100.000. Een andere voorwaarde is dat je in het verleden nooit fans of likes hebt aangekocht.»

HUMO Hebben de andere politici dat dan wel gedaan?

Van Mol «Ik vermoed dat veel politici daar in het begin mee hebben geëxperimenteerd, toen ze een jaar of vijf geleden hun eerste stappen op Facebook zetten. Bijna naïef, zonder echt goed te weten wat de consequenties waren. De Vlaamse politici zijn ongelooflijk gebiologeerd door het cijfertje van het aantal fans op hun pagina. Hoe meer fans je hebt, hoe zichtbaarder je wordt.

»Ik denk niet dat iemand er zich vandaag nog aan waagt, omdat het zo omstreden is – en terecht. Facebook kijkt er trouwens streng op toe. Als je vaak fans koopt, sluiten ze je profiel zelfs af. Adverteerders hebben immers niets aan gerobotiseerde volgers: die kopen niks. Facebook weet exact wie met fake accounts werkt. Er zijn een aantal politici die volgens hun aantal fans al lang een doelgroep hadden moeten zijn, maar wellicht worden afgestraft omdat ze in het verleden eens 10.000 of 20.000 fans hebben gekocht.»

HUMO Zijn er bedrijfjes in Vlaanderen die Facebookfans verkopen?

Van Mol «Bij mijn weten niet, maar er zijn honderden websites uit China en India die je voor 60 dollar 1.000 fans aanbieden. Voor 500 dollar krijg je 10.000 gerobotiseerde accounts die computergestuurd bepaalde dingen zullen liken. Andere bedrijfjes troggelen gewoon je geld af en verdwijnen.»


CD&GAY

HUMO U hebt CD&V dus geleerd om via Facebook heel gericht boodschappen te sturen naar bepaalde doelgroepen.

Van Mol «Ja, zo heb ik op vraag van verschillende lokale CD&V-politici strategieën ontwikkeld om de moslims in hun gemeente te bereiken. Je bent moslim, draagt een hoofddoek en eet graag kebab? Dan kan ik jou bereiken met een boodschap van de CD&V. Het zal een andere boodschap zijn dan degene die een natuurliefhebber te zien krijgt, en nog een andere dan een moeder van twee kinderen. En het briljante is dat behalve de bestemmeling niemand anders de advertentie te zien krijgt. Alleen op Facebook kun je op zo’n bijna onzichtbare manier adverteren. Het zijn bijna precisiebombardementen. Zo kun je perfect een groep afbakenen van jongeren tussen de 18 en 25 jaar in Genk die houden van een bepaalde passage in de Koran. Er zijn honderden trefwoorden om moslims te bereiken – Medina, hadj, nikab – zelfs in hun Arabische variant. Op dezelfde manier hebben ze ook een gepersonaliseerde campagne voor de holebigemeenschap. Die doelgroep werd binnen de partij CD&Gay genoemd.»

HUMO Weten de bestemmelingen dat ze in de CD&Gay-doelgroep zitten?

Van Mol «Natuurlijk niet. Ze zien op hun tijdlijn gewoon af en toe een holebivriendelijke boodschap van CD&V verschijnen. En zo kun je elke doelgroep aanspreken die mogelijk aansluiting vindt bij je partij. Barack Obama heeft tijdens zijn verkiezingscampagne meer dan een miljard mails verstuurd, verdeeld over 19.000 doelgroepen. Wij hebben hetzelfde gedaan bij CD&V, maar op veel kleinere schaal.»

HUMO Sociale media zijn vooral interessant voor adverteerders en kleine partijen die geen groot reclamebudget hebben, zou je denken.

Van Mol «De grote verschillen worden met grote budgetten gemaakt, maar er zijn ook eenvoudige technieken waarmee je veel naambekendheid kunt genereren. Op YouTube kom je al een heel eind. Het kost je niks om een advertentiefilm op YouTube te plaatsen. Sterker nog: als hij veel wordt bekeken, verdien je er zelfs geld mee dankzij de advertentie-inkomsten. Veel lokale CD&V-mandatarissen hebben in hun privéarchief een schat aan filmpjes over partij-activiteiten, zoals de jaarlijkse CD&V-barbecue of de opening van een bibliotheek. Ik heb hun geleerd een YouTube-kanaal aan te maken en al die filmpjes daar te plaatsen. Dan komt het er op aan om de filmpjes juist te taggen, ofwel: er de juiste kernwoorden aan te hangen. Ben je bijvoorbeeld schepen van Begraafplaatsen? Dan weet je dat de openingsuren van de begraafplaats heel vaak worden gegoogeld. Door zorgvuldig te taggen, zorg je dat jouw filmpje helemaal bovenaan bij de zoekresultaten verschijnt.»

'Hilde Crevits kreeg er dankzij een trucje zo'n 9.000 volgers bij in enkele dagen tijd.'

HUMO Hebben politici dit soort ingrepen niet al lang onder de knie?

Van Mol «Ik heb naast CD&V ook even een buitenlandse partij begeleid, en voor veel mandatarissen was het onbekend terrein. ‘YouTube? Dat is iets voor mijn kinderen.’

»En zo zijn er nog manieren om makkelijk winst te boeken. Niet veel politici weten dit, maar als je een bericht hebt geplaatst, zie je naast de naam van elke Facebookgebruiker die je een like heeft gegeven een knopje: daarmee kun je die persoon uitnodigen om fan te worden van je pagina. Manueel kost je dat veel tijd, maar ik heb samen met een Italiaan een tool ontwikkeld die dat vrijwel automatisch doet. Toen we een test deden op de pagina van Hilde Crevits, gingen we in enkele dagen van 10.000 naar 19.000 fans.»

HUMO Welke digitale geheime wapens zijn onontbeerlijk voor de gemeenteraadsverkiezingen?

Van Mol «Adverteren op Google wordt steeds belangrijker, omdat je advertenties aan zoektermen kunt koppelen. De N-VA heeft dat goed begrepen. Tik je bijvoorbeeld het woord ‘gemeenteraadsverkiezingen’ of ‘burgemeester’ in, dan is de kans groot dat je als eerste zoekresultaat een advertentie van de N-VA te zien krijgt. Google AdWords heet dat, het is een digitale vorm van de vroegere verkiezingsaffiches. Partijen doen onderling zelfs pogingen om elkaars affiches te ‘overplakken’. Als je een tijdje geleden de zoekterm ‘CD&V’ googelde, kreeg je als eerste resultaat een advertentie van Open VLD te zien. Die partij had het woord ‘CD&V’ aan haar advertentie gelinkt, wat verboden is: van Google mag je niet adverteren onder de naam van een concurrent.

»Er is zelfs al een digitale variant voor het politieke dienstbetoon. Vroeger moest je als burger met je vragen en problemen bij de politicus langs tijdens zijn zituren. Nu bestaat daar een fantastische tool voor, Woobox. Je kunt er een dorp of gemeente mee besturen. Iemand post bijvoorbeeld een foto van een sluikstort met het adres erbij, en de gemeente kan er meteen een vuilnisophaalploeg op afsturen.»


Relletje over India

'Bij CD&V waren ze heel enthousiast, ik was de held van de dag. Tot ik het plots moest komen uitleggen: 'Waarom zijn er 10.000 Indiërs fan van onze pagina?''

HUMO U kwam in het nieuws toen bleek dat 10.000 Indiërs aan de andere kant van de wereld plots fan waren geworden van de CD&V-pagina.

Van Mol «Het is ontluisterend dat geen enkele media-expert in de pers heeft kunnen uitleggen hoe dat probleem met die Indiërs écht is ontstaan. Men ging er onmiddellijk van uit dat de partij fans op een clickfarm had gekocht. Zo is het helemaal níét gegaan.»

HUMO Hoe dan wel?

Van Mol «CD&V vroeg me om het aantal fans op te krikken, want ze hadden de kleinste pagina van alle politieke partijen – ze kwamen een heel eind achter de PVDA en de SP.A, terwijl ze toch de tweede grootste politieke partij van Vlaanderen zijn. Nu is dat op zich niet zo verwonderlijk, want een deel van hun publiek is wat ouder en zit niet op de sociale media. Ik heb hun toen verschillende strategieën voorgelegd, en uiteindelijk kozen ze voor een campagne om van de CD&V-Facebookpagina de grootste internationale christendemocratische fanpagina te maken. Je richt je wereldwijd tot alle gelijkgestemde zielen en vraagt hun je pagina te liken. De CDU van Merkel, de CDA in Nederland… tot je de grootste pagina hebt van allemaal.»

HUMO Maar zulke buitenlandse fans zijn toch nutteloos in een Vlaamse verkiezingscampagne?

Van Mol «Je mag niet denken in termen van landsgrenzen en regio’s. Tijdens de verkiezingscampagne van Obama kreeg ik als Belg ook Facebookberichten met de vraag om hem te steunen, ook al kon ik niet voor hem stemmen. De CD&V heeft ook wel wat mensen in huis die een internationaal publiek kunnen aanspreken, zoals Pieter De Crem, staatssecretaris van Buitenlandse Handel, of Kris Peeters, kandidaat-burgemeester van Antwerpen. Bij CD&V reageerde men heel enthousiast, ik was de held van de dag.

»We zijn begonnen met de Merkel-campagne. Wouter Beke heeft ons toen een foto bezorgd waar hij samen op staat met Angela Merkel, om te adverteren naar de CDU in Duitsland. De communicatiedienst maakte er een mooie advertentie van die naar 692.880 CDU’ers werd gestuurd, en in de dagen daarna kregen we er plots duizend Duitse fans bij. Vervolgens deden we hetzelfde met de CDA in Nederland, en weer kwamen er duizend bij. Daarna ging Pieter De Crem op handelsmissie naar Canada, en kregen heel wat Canadezen met een christendemocratische overtuiging een uitnodiging van CD&V.

»Toen hoorde ik dat Kris Peeters in Antwerpen een speech in het Engels had gehouden, waarin de ‘Port of Antwerp’ en ‘diamonds’ aan bod kwamen. Schitterend materiaal om mee te werken. We hebben daarmee geadverteerd bij een heel uitgebreide doelgroep die bestond uit Indiërs en Joden die houden van Antwerpen, diamant en ondernemen. Het was een onverhoopt succes. In één weekend kreeg CD&V er maar liefst 7.000 Indiase fans bij.»

HUMO Absurd veel, toch?

Van Mol «We waren zelf stomverbaasd, omdat het bij de andere landen om ‘slechts’ duizend fans ging. Ik heb CD&V toen uitdrukkelijk gewaarschuwd dat het evenwicht zoek dreigde te raken, maar de stijging werd onthaald op euforie. Want we staken de PVDA en de socialisten voorbij, en Open VLD kwam in zicht. Op de communicatie-afdeling postte iemand op datzelfde moment een foto van Kris Peeters die poseert met een rode stip op zijn voorhoofd, naast een Indiase priester in de zoo van Planckendael, waar een Indiaas baby-olifantje werd gedoopt. Ook dat gaf veel Indiërs het gevoel dat ze op een leuke pagina zaten, met veel likes als gevolg.

»Een beetje later lanceerde een reclamebureau in opdracht van CD&V een brede binnenlandse campagne, gericht op fans in Vlaanderen. Maar die had weinig succes. En toen kregen wij de vraag van het communicatiedepartement om opnieuw internationaal te adverteren met de speech van Peeters, dit keer ook gericht naar expats in Engelstalige Afrikaanse landen waar de haven een belangrijke economische rol speelt. De resultaten waren opnieuw ongemakkelijk hoog voor India. Ik begreep toen zelf ook niet hoe dat kwam.

»Eind februari 2017 kwam het tot een crisisvergadering binnen CD&V, waarbij ik plots tekst en uitleg moest komen geven aan de top. ‘Waarom zijn er ineens 10.000 Indiërs fan van onze pagina?’ Wouter Beke beweerde toen dat het nooit de bedoeling was om internationaal te adverteren, terwijl ik daarover wél een hele reeks mails van zijn communicatiedepartement had gekregen, die ik hem trouwens persoonlijk heb voorgelegd. Ik heb toen voorgesteld om alle Indiërs weer te verwijderen. Maar daar kreeg ik dan weer een formeel verbod voor.»

HUMO Schriftelijk?

Van Mol «Nee, mondeling. Wij zaten toen nog niet in de fase van advocaten. Het nieuws is maanden later gelekt aan Knack – door iemand van binnen CD&V zelf, nota bene.»

HUMO Toch vreemd, die massale stroom Indiase fans.

Van Mol «Een IT’er uit India heeft me achteraf uitgelegd hoe dat kwam. Ten tijde van onze campagne zat een Indiase diamantair uit Antwerpen, Nirav Modi, al wekenlang vooraan in het nieuws in India. Modi wordt wereldwijd gezocht omdat hij een van de grootste banken in India heeft opgelicht voor 2 miljard dollar. De politie dacht dat hij naar Antwerpen was gevlucht omdat zijn ouders en zijn familie daar wonen. Zijn verhaal wordt in India door tientallen miljoenen mensen gevolgd omdat hij populaire Bollywood-actrices inhuurde om zijn in Antwerpen opgerichte diamantfirma te promoten. ‘Diamant’ en ‘Antwerpen’ waren op dat ogenblik hot topics in India. Die IT’er was verbaasd dat het ‘máár’ om 10.000 Indiërs ging.

»Er zijn geen likes gekocht. Niemand van die Indiërs is betaald om een duimpje te geven op de CD&V-pagina. De enige partij die geld heeft ontvangen, is Facebook, voor de advertentie. Die heeft welgeteld 90,57 euro gekost.»

HUMO Een koopje.

Van Mol «Als je dezelfde campagne in Vlaanderen voert, is ze veel duurder. Als je hier je pagina wil boosten, kost je dat minstens 1 euro per like, in India is dat maar 0,01 euro. Dat komt omdat er in India geen concurrentie is voor CD&V. Als ik wil adverteren voor mijn sportwinkel, vis ik in dezelfde vijver als Nike en Adidas. Als ik bereid ben om 0,80 eurocent te betalen per fan die mijn pagina liket, kan Nike 0,90 bieden, en Adidas 1,00 euro. Een fan maken in Vlaanderen kost vandaag veel geld.»


Vuile oorlog

HUMO U zei dat je voor een grote impact een groot budget nodig hebt. Over hoeveel hebben we het dan?

Van Mol «Met 30.000 euro per maand kun je op Facebook al spectaculair veel doen.»

HUMO Zijn er partijen die zoveel investeren in sociale media?

Van Mol «Ik vermoed dat het bij de N-VA wel over die bedragen gaat. Zij gebruiken Facebook echt voor wat het is: een briljante marketingmachine. CD&V zit mijlenver onder dat budget. Volgens mij investeren ze zelfs het minst van alle partijen. Ik heb de bedragen gezien die een andere partij uitgaf om de Facebookadvertenties van hun voorzitter te ondersteunen: 500 euro per post, soms zelfs 750 of 1000 euro. Die partijvoorzitter vond dat normaal. ‘De anderen beseffen het nog niet, maar dit spel wordt gewonnen op de sociale media,’ verzekerde hij me stellig.»

HUMO Academici zijn nochtans heel sceptisch over de impact van sociale media.

Van Mol «Ik denk niet dat Trump verkozen is door alleen maar te twitteren, maar wel omdat de berichtgeving ook door klassieke media werd overgenomen. En de brexit is niet door de sociale media gecreëerd, maar als je allerlei rampscenario’s aan de mensen voorspiegelt, heeft dat wél impact. Sociale media is een noodzakelijk onderdeel van je mix, als politicus. Die bestaat uit televisieoptredens, folders in de bussen, affiches in het straatbeeld en advertenties op Facebook en Google.»

'Ik ben nu voor het eerst door een belangengroep gevraagd om voor de verkiezingen van 2019 een campagne te voeren tégen het beleid van één bepaalde minister'

HUMO Zijn de sociale media de politiek aan het veranderen?

Van Mol «Ja, en dat gaat heel snel. Ik ben nu voor het eerst gevraagd door een belangengroep uit de industrie om in de aanloop naar de verkiezingen van 2019 een campagne te voeren tégen het beleid van één bepaalde minister, naar Amerikaans voorbeeld. Je ziet bij ons vandaag geen spotjes op televisie waar belangengroepen beweren dat, ik zeg maar wat, Kris Peeters slecht bezig is of Ben Weyts te weinig voor de dieren doet. De openbare omroep in Vlaanderen weigert ook zulke spotjes uit te zenden. Dat speelveld komt nu in handen van de sociale media, en het is nu ook betaalbaar. Wilde je vroeger wegen op de politieke besluitvorming als belangengroep, dan had je daar een heel groot budget voor nodig. Die Third Party Political Advertising (TPPA) wordt een nieuwe vorm van politieke communicatie die nog veel controverse zal veroorzaken.

»We zijn ook benaderd door een belangengroep die een offerte wilde voor een TPPA-campagne op sociale media tegen Theo Francken, wegens zijn standpunten over migranten. Daar zijn we niet op ingegaan omdat we toen zelf nog aan het werk waren in de politieke arena.»

HUMO Zet je op die manier niet de deur open naar vuile campagnes waarin politici door het slijk worden gehaald?

Van Mol «Ja, TPPA leidt vaak tot controverse en daarom is er in de VS al veel regelgeving rond. Het staat in ieder geval vast dat die Third Parties heel wat minder diplomatisch zijn dan politici. Stel je voor dat een bepaalde kandidaat is betrapt op vreemdgaan. Zijn politieke tegenstrever zal dat niet in zijn campagne gebruiken, omdat het niet kies is om het politieke spel zo persoonlijk te spelen. Een Third Party daarentegen kan dat wel doen.»

HUMO Nog meer vervelende bijwerkingen van de sociale media?

Van Mol «Soms plaatsen partijen advertenties over hun programmapunten die haaks staan op wat hun minister in de regering zegt of doet. Dan krijg je een hoop bagger over je heen op je Facebookpagina. Bijvoorbeeld wanneer een partij zegt dat de moedertaal in het onderwijs het Nederlands is, terwijl haar eigen minister van Onderwijs zegt dat kinderen in de eerste jaren ook hun eigen taal mogen spreken.

»Maar er zijn ook voordelen hoor. Politici en partijen ontdekken nu dat ze de sociale media kunnen gebruiken om de publieke opinie af te tasten vóór ze een officieel standpunt innemen. Ze sturen hun boodschappen naar bepaalde doelgroepen om te voelen hoe warm het water is, en desnoods sturen ze hun standpunt sterk bij.»

HUMO Minder bochtenwerk in de toekomst dus?

Van Mol «Als ze het slim aanpakken wel. Met de kiezer in contact staan was nooit makkelijker, maar dan moet je er wel rekening mee houden dat mensen je ook van antwoord gaan dienen en vragen zullen stellen. Daar zijn de meeste partijen nog niet goed op voorbereid. Soms verschijnen er vervelende vragen of commentaren op de Facebookpagina, maar zit er bij de partij niemand klaar die snel en efficiënt kan reageren. Ergens op de studiedienst zit wel iemand die het antwoord op die vraag kent, maar de kennis zit niet hapklaar verzameld in een databank. Als je dan een vervelende vraag krijgt van Arco-benadeelden, dan wordt het wel heel omslachtig om te antwoorden. Ook daar is de N-VA beter voorbereid. Volgens mij hebben ze een databank aangelegd met antwoorden op veelgestelde vragen over 1001 onderwerpen, zodat ze heel snel kunnen reageren.

»Sociale media zijn een perfect middel om aan politiek te doen, alleen moeten politici beseffen dat ze niet meer dezelfde controle hebben als vroeger. Als zij aan de mensen vertellen hoe het moet, zullen de mensen ook reageren. Een groot verschil met de verkiezingsaffiches van vroeger: die kon je niet tegenspreken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234