null Beeld

Positivo uit de States: de toekomst volgens Bill Gates: 'Ik geloof in een klimaatmirakel'

Bill Gates toonde zich in de voorbije decennia een gulle weldoener. Hij gaf in 2008 de dagelijkse leiding van Microsoft uit handen om zich met zijn Bill & Melinda Gates Foundation op het goede doel toe te leggen.

– U dweept met denkers als Steven Pinker, Max Roser en Hans Rosling. Waarom zijn die zo belangrijk voor u?

BILL GATES «Wat ik apprecieer aan hun werk, maar ook aan dat van vele anderen, is de manier waarop ze objectieve gegevens hanteren om de vooruitgang aan te tonen en te analyseren. Ze brengen statistieken uit een wijd spectrum aan domeinen met elkaar in verband, om beter te begrijpen hoe de levensomstandigheden op onze planeet evolueren op het vlak van gezondheid, bevolkingsgroei, oorlog, leefmilieu, energie… Noem maar op. In de hele wereld leven mensen nu langer, gezonder en gelukkiger dan ooit. Het werk dat ik doe voor mijn stichting, confronteert me nog te vaak met de gevolgen van ziekte en armoede, maar hun vaststellingen bewijzen dat vooruitgang mogelijk is, en dat motiveert ons elke dag opnieuw. Daarom laat ik ook geen kans voorbijgaan om hun werken bekend te maken bij het grote publiek. ‘Enlightenment Now’ van Steven Pinker en ‘Factfulness’ van Hans Rosling zijn twee van mijn favoriete boeken, en recent nog heb ik Max Roser gevraagd om een artikel te schrijven voor mijn blog, Gates Notes.»

– Welke conclusies trekt u uit hun werk?

GATES «Hun ideeën ondersteunen mijn overtuiging dat het steeds beter gaat met de wereld. Dat is, zeker vandaag, niet altijd makkelijk te bewijzen. Zeg tegen mensen dat we in de goeie richting aan het evolueren zijn, en ze bekijken je alsof je gek bent, of ten minste naïef. Maar toch: het is wáár. Als je dat begrepen hebt, begin je de zaken anders te zien. Zodra je aanvaardt dat het effectief beter gaat met de wereld, wil je weten wát precies aan de basis ligt van die vooruitgang, en wil je dat vervolgens versnellen en stimuleren, zoveel je kunt. Dat maakt je niet blind voor de ernstige problemen waarmee de mensheid nog steeds wordt geconfronteerd. Je toont gewoon dat je ze oplosbaar acht, en dat je bereid bent om deel uit te maken van de oplossing.»

– Wat is u het meest opgevallen in hun studies?

GATES «Als je de situatie van nu vergelijkt met die van honderd of zelfs maar tien jaar geleden, dan leven we vandaag onmiskenbaar in een wereld die gezonder en veiliger is dan ooit. Het sterftecijfer bij kinderen is sinds 1990 gehalveerd en blijft verder dalen. Het aantal overlijdens bij bevallingen is ook spectaculair gedaald, in minder dan twintig jaar tijd hebben we de extreme armoede met meer dan de helft kunnen terugdringen, en ga zo maar door.»

– Ondanks die hoopgevende cijfers gaat het almaar slechter, vinden veel mensen. De denkers die u vermeldt, de zogenaamde nieuwe optimisten, schrijven die onwil om positieve feiten te accepteren toe aan de aard van de mens, maar ook aan de vaak negatieve berichtgeving in de media.

GATES «Daar heb ik al dikwijls over nagedacht. Als we met z’n allen langer, gezonder en gelukkiger leven, hoe komt het dan dat de wereld erop achteruit lijkt te gaan? Daarin spelen de media inderdaad een heel grote rol. Slecht en dramatisch nieuws wordt systematisch opgeblazen en komt op ons af in korte, snelle flitsen die veel te vaak worden herhaald. Goed nieuws krijgt veel minder aandacht en druppelt veel trager binnen. Op het internet trekt een video van een brandend flatgebouw een massa kijkers, maar wie klikt op een artikel waarin staat dat er dit jaar net mínder gebouwen zijn afgebrand? Uiteraard heeft dat te maken met de manier waarop de mens zich heeft ontwikkeld: om te kunnen overleven moesten we ons bewust zijn van bedreigingen en een onderscheid kunnen maken tussen, bijvoorbeeld, dieren die ons wilden opeten en dieren die geen gevaar vormden. Er is echter een ingrijpende verschuiving aan de gang in de manier waarop we met negatief nieuws en bedreigingen omgaan. In de loop der eeuwen is onze wereld steeds minder gewelddadig geworden, maar onze tolerantie voor geweld is nóg drastischer afgenomen. De realiteit kan onze verwachtingen niet bijbenen, waardoor het lijkt alsof het heel slecht gaat met de maatschappij.»

– Is pessimisme dan wel zo’n groot probleem? De positieve evoluties die u zonet beschreef, doen zich tenslotte voor in een wereld vol pessimisten.

GATES «In zekere zin is het een goede zaak dat slecht nieuws blijft hangen: als je de wereld wilt verbeteren, heb je iets nodig om kwaad en verontwaardigd over te zijn. Maar er moet meer evenwicht zijn, meer goed nieuws. Wie positieve dingen om zich heen ziet gebeuren, haalt daar energie uit en kan die gebruiken om zijn steentje bij te dragen.

»Als ik aan de slag ben voor mijn stichting, word ik constant geconfronteerd met de verschrikkelijkste problemen, ook problemen waarvoor inderdaad nog geen oplossingen in zicht zijn. Toch blijf ik het beste zien in de mensheid. Mijn vrouw en ik zorgen voor de opleiding van wetenschappers die de beste technologieën ontwerpen om ziektes te genezen en uit te roeien. We zitten samen met staatshoofden die oprecht bekommerd zijn om het welzijn van hun landgenoten, en die soms met bijzonder creatieve en waardevolle voorstellen op de proppen komen. Maar vooral: we ontmoeten veel moedige, briljante mensen, die nieuwe manieren bedenken om onze maatschappij te veranderen. Zij zijn de brandstof voor ons optimisme.»

– Hebt u er vertrouwen in dat de wetenschap en de technologie in staat zullen zijn om het probleem van de klimaatopwarming tijdig op te lossen? De waarschuwing van de Club van Rome over de grenzen van de groei klinkt na ruim 45 jaar nog steeds bijzonder luid.

GATES «Om dramatische effecten van de klimaatverandering op lange termijn te vermijden, moeten we de uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 met 80 procent verminderen, zeggen wetenschappers, en tot nul herleiden tegen het einde van de eeuw. Als we in 2100 niets meer willen uitstoten, hebben we een combinatie nodig van intelligente beleidskeuzes en duizenden innoverende ideeën, zelfs al lijken sommige van die ideeën nu nog onhaalbaar. Ik geloof in een klimaatmirakel. Mirakels zijn immers niet onmogelijk: de computer, het internet, het poliovaccin… Allemaal mirakels, en geen enkel is er toevallig gekomen. Ze zijn het resultaat van onderzoek, en het vermogen van de mens om vernieuwend te denken. De uitdagingen die ons te wachten staan, zijn groot. Misschien zelfs groter dan we kunnen bevatten, maar de kansen die we hebben, zijn minstens even indrukwekkend.»

© L’Obs / Vertaling en bewerking: Niels De Mayer

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234